7’li Londra Konferansı Libya’daki askeri çözümü reddediyor

Tillerson ve Teresa May, BM arabuluculuğuna güveniyor ve onlara çözüm bulmak için bir şans veriyor.

Toplantıya katılan Bakanlar ve BM elçiliği bir anı fotoğrafı sırasında (Reuters)

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), dün Libya hakkında İngiltere’nin başkenti Londra’da İngiliz Dışişleri Bakanlığı’nın ev sahipliği yaptığı  7’li bakan toplantısında  Libya’daki Birleşmiş Milletler (BM) Misyonunu, bir yıl daha  uzatmaya karar verdi.

Konferans, Libya’daki siyasi krizin çözüm yollarını tartışmak, BM Genel Sekreteri’nin ve Özel Temsilcisinin çabalarını desteklemek için ivme kazandıracak bir fırsat olarak değerlendiriliyor.

BMGK, dün yaptığı açıklamada, BM Libya Misyonu’nun görev süresini bir yıl daha uzatmaya karar verdiği ve Libya’daki siyasi süreci kolaylaştırmada Birleşmiş Milletlerin kilit rol oynadığını vurguladı. BM’nin Libya özel temsilcisi Gassan Selame,  2011’de Muammer Kaddafi’nin düşüşünden bu yana karışıklık halinde olan petrol zengini ülke olan Libya’daki durumu Bakanlar Toplantısı’nda sundu.

Toplantıya İngiliz Dışişleri Bakanı Boris Johnson’un başkanlık ettiğini ve Birleşmiş Milletler Libya Özel Temsilcisi Gassan Selame, ABD Dışişleri Bakanı Tillerson, İtalya Dışişleri Bakanı Angelino Alfano, Mısır Dışişeri Bakanı Sami Şükrü ve Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanı Enver Bin Muhammed Karkaş iştirak etti.
Fransız Siyasi İşler Direktörü Nicolas de Riviere, Libya’yı istikrara kavuşturmaya yardım etmenin İngilizlerin terörizm tehdidiyle mücadele çabalarının ve  Avrupa’ya yakın bir yerde bulunan kaçak göç konusunun hayati bir parçası olduğunu belirtti.

İngiliz Dışişleri Bakanı Boris Johnson yaptığı da yaptığı açıklamada “İngiltere, ortak zorlukları karşılamak için ortaklarımızın yanında olmaya devam edecek” dedi.

İtalyan Dışişleri Bakanlığı, yaptığı açıklamada Londra toplantısında Libya’daki siyasi sürecin durumunun görüşüleceğini söyledi. Önümüzdeki hafta New York’ta yapılacak Genel Kurul toplantılarının oturum aralarında BM Genel Sekrteri Antonio Guterres’le Birleşmiş Milletler çalışmalarının nasıl destekleneceği konusunda görüş alışverişinde bulunulacak.

AFP’nin haberine göre, Libya ulusal siyasi anlaşmasında bazı değişikliklere odaklanarak Libya anayasasının kabul edilmesi için yeni bir yol haritası da görüşülecek.

ABD Dışişleri Bakanı Tillerson ile İngiltere Başbakanı Theresa May, dün Londra’da Libya dosyasını görüştü. ABD’li bir yetkili “Birleşmiş Milletlerin arabuluculuğuna, siyasi sürece odaklanmaya inanıyor ve  Libya’da birleşmeye giden yeni bir itici güç sağlamayı umuyoruz” dedi. ABD Dışişleri Bakanı, Birleşmiş Milletler elçisi ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in varlığı ile Libya krizinde yer alan kişiliklerin bir ölçüde değişeceğine güveniyoruz, dedi.

ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson, Libya’nın fiilen parçalanmış olduğunu ve bu istikrarsızlığın Batı’ya karşı saldırılar düzenleyen teröristler için iyi bir sığınak” anlamına geldiğini söyledi.

Tillerson, BM himayesindeki Libya liderliğindeki siyasi sürecin askeri çözümlerden kaçınacağına dair umudunu ifade etti. ABD’li Bakan, “Toplantılara Libya Temsilcisi Gassan Selame’nin BM elçisine barışçıl bir çözüm bulma ve askeri çözümlerden kaçınma konusunda ivme kazandıracağını” da sözlerine ekledi.

Öteyandan Libya’nın başkenti Trablus’ta BM destekli Ulusal Uzlaşma Hükümeti bir toplantı düzenledi,
Ülkede bazı siyasi ve ekonomik konuların yanı sıra bazı bakanlıkların vatandaşlarla ilgili hizmetlerini sağlamaya yönelik bir dizi “darboğaz” hakkında konuştuğunu belirtti. Toplantıda, Bingazi ve Sirte kentlerinin karşılaştığı krizlerin yanı sıra, elektrik krizine ve hükümetin atacağı adımlara ve eğitim, sağlık ve vatandaş hizmetleri düzeyinin iyileştirilmesi üzerine odaklanıldı.

Libya, silahlı gruplar arasında çatışmalar yaşıyor ve iktidara iki ayrı güç hakim. Bir yanda Trablus’taki uluslararası kabul görmüş ve istikrarlı ulusal uzlaştırma hükümeti, diğer tarafta Libya’nın doğusunda bulunan Libya Ulusal Ordusu komutanı Halife Hafter hükümeti. Fransa’nın Temmuz ayı sonunda Paris bölgesindeki başlattığı toplantıda Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Faiz el-Serrac ve Hafter, 2018 yılında ateşkes ve seçimler için hazırlanan bir yol haritasını kabul etti. Ancak bu konuda herhangi bir belge imzalamadılar.

Diğer taraftan, Uluslararası Ağır Ceza Mahkemesi Savcısı Fatou Bensouda, dün, halife Halter komutasındaki Libya Ulusal Ordusu’nun özel kuvvetler komutanı Mahmud Verfalli’yi tutuklamak için olası adımlar atmaya ve mahkemeye davet etti. Fatou, ülkenin doğusundaki Halife Hafter liderliğindeki Libya Ulusal Ordusu tarafından yayınlanan bildiride masumiyetini veya suçluluklarını belirlemek üzere mahkemeye derhal başvurmasını ve Libya yetkilileriyle birlikte çalışmasını desteklemek için mahkemeye başvurması çağrısında bulundu.

Bansouda, BM Güvenlik Konseyi üyeleri de dahil olmak üzere tüm devletlere Libya’nın Verfalli’nin  teslim olmasını ve tutuklanmasını sağlamak için daha fazla ertelemeden mahkemeye teslim etme çabalarında olmaları çağrısında bulundu.  Uluslararası Ağır Ceza Mahkemesinin  yargılama odası, geçen ay Verfalli’nin, ” 33 kişinin öldürüldüğü 7 idamda doğrudan ilgisinin bulunduğuna dair makul gerekçeler bulunduğu için bir savaş suçu işlendiğini ve hakkında  tutuklanma kaararı verildiğini belirtti.

Savcı, Ofisinin bağımsız ve tarafsız görev süresindeki kararlılığını ve Libya’daki kitlesel zulüm kurbanları için adil bir soruşturma olacağını vurguladı.  Libya Ulusal Ordusu Genel Komutanlığı, özel kuvvetler birliği komutanı Verfalli’yi tutukladığını ve bir savcı tarafından soruşturma altına alındığını söyledi.  Verfalli, Doğuda Bingazi’yi kontrol etmek için İslamcılara ve diğer muhaliflere karşı düzenlenen üç yıllık ordu operasyonlarının sonunda, bu yılın ilkbaharında ve yaz ayında onlarca mahkumun yargısız şekilde infaz edilmesi iddialarıyla bağlantılı olarak aranıyordu.
Özel Kuvvetler, resmi olarak Libya Ulusal Ordusu’nun kontrolü altında olan ve Bingazi kampanyasına erken safhalarında katılan güçlü bir birim. Ancak Libya Ulusal Ordusu, Verfalli’yi savaş suçlarıyla ilgili tutuklama emri çıkardığı Uluslararası Ağır Ceza Mahkemesine teslim etmeye hazır olduğunu açıkça belirtmedi.

Halife Hafter önderliğindeki ulusal ordu, Libya’nın doğusundaki baskın bir güç. Ancak Başkent Trablus tarafından desteklenen Al-Serrac liderliğindeki  hükümete karşı.