ABD Afganistan’dan tamamen çekildiği zaman ne olacak?

ABD savaşlarının en uzunu her halükarda yakında biteceği gözükmüyor. 16 yıl geçti. 2400 yakın ABD askeri öldürüldü. 700 milyon dolar harcandı. Ama zafer hakkında konuşmak zayıf ve cılızdır. öyle görünüyor ki şu an hedef kaybetmemeye daha yakın olacaktır.

Şu an Taliban hareketi ülkenin yüzde 40’ını kontrol ediyor. DAEŞ terör örgütü, ülkenin dağlık doğu bölgesinde varlığının yok edilmesinin zor olduğunu ispat etti. Yıpratıcı savaşın devam etmesiyle birlikte ülkede ABD misyonunun popülerliği aşınmış, iğneleyici bir alaycılığa doğru dönüşmüştür. Rekor sayıda sivil ve emniyet gücü hayatını kaybetmiştir. Geçen yıl 600’den fazla sivil NATO kuvvetleri veya koalisyon güçleri tarafından öldürüldü. 2016 yılında Afgan güvenlik güçleri saflarındaki kurban oranı yüzde 35 ‘e yükseldi. ABD’ye bağlı Segar Ajansına göre bugüne kadar yaklaşık 6800 asker ve polisin ölmüş durumda.

Bu devam eden çatışma, olanaklarının eksikliği, binlerce Afgan gençlerini ya ülkeden kaçmaya veya radikal gruplara katılmaya sevk ediyor. Hükümetin kınaması, iğrenç etnik rekabet canlanma, siyasi anarşi içinde ve ya daha kötü bir şekilde ülkenin batmasını tehdit ediyor. İran, Pakistan ve Rusya gibi bölgesel güçler kendi stratejik çıkarlarını güçlendiriyor, buda çoğu zaman orada Amerikan hedefleri hesabına geçiyor. ABD Savunma Bakanı James Mattis, Ulusal Güvenlik Danışmanı General McMaster eşliğinde Afganistan’da Beyaz Saray’ın politikalarını yürütüyor. 2011 yıllında ülkede asker 100 binden daha çok olduktan sonra ABD, şu anda Afganistan’da yaklaşık 8800 asker bulunduruyor. ABD idaresinde çok yönlü bir tartışma oldu. Zira Başkan Trump uzun senelerdir devem etmekte olan savaşların zorunluluğunda ve güçlerin sayısında mütevazi bir artışı konusunda danışmanlarının planı içinde özel bir şekilde bir şüphe uyandırdı. Orada bir iş var doğal seyri içinde doğal olarak yürüyor. Afganistan savaşında yürünen yolun itibarını, Afganistan’da ülke güçlerinin varlığının uzun sürmesi sebebiyle Amerikan vatandaşları soruşturuyor.

ABD Savunma Bakanı, geçen Haziran ayının 13 ‘de Kongrede Temmuz ayının ortalarında Kongrenin de haberdar olacağı yeni bir strateji ortaya koyduklarına işaret ederek, dediği gibi ABD Afganistan’da herhangi bir zafer ve ilerleme kaydedememiştir

Bunu göz önünde bulundurarak, Washington Post gazetesi bürosu Başkent Kabil’de bir sürü insana sordu. Bunlar, vatandaş, Taliban Hareketinin Resmi Sözcüsü, hatta bölgesel siyasetçiler, taksi şoförleri ve işte ABD ordusu basın sorumlusu… Soru şu: ABD Afganistan’dan tamamen çekildiği zaman ne olacak? ABD ordusunun Afganistan’daki resmi sözcüsü Yüzbaşı William Deniz Salven şunları söyledi: ABD ve NATO güçleri Afganistan’dan, ayrılırsa geride Afganistan ve Pakistan’da faaliyet gösteren 20’den fazla radikal ve terör örgütlerinin dolduracağı büyük bir boşluk bırakır. Burası dünyada hiçbir yerde olmayacak şekilde terör gruplarının en çok yoğunlaşacağı yer olur. Bu gruplar, Afganistan’ın, istikrarını sarsacak, ABD ve batıya terör saldırıları gerçekleştireceklerdir. Bu terör grupları, barış ve istikrar için çalışan yasal hükümetin istikrarı sarsmaya çalışacaklardır.

Taliban resmi sözcüsü Zebihullah Mücahit şunları söyledi: ABD güçleri çekilip, işgale nihai olarak son verdikleri zaman bu ABD ve Afganistan’ın kurtuluş sebeplerinin en önemlilerinden olacaktır. Bu, ulusal insan gücü ve ekonomideki kayıpların daha da kaybını önlemeye yol açacaktır. ABD’nin tarihinde girdiği en uzun savaşı bitirmeye ve dünyadaki imajının kötüleşmesinin de sonunun gelmesine sebep olacaktır.

Öte yandan, ülkemizdeki uzun savaşın sona erdiği için bu, Afgan halkının kurtuluşunun en önemli nedenlerinden olacaktır. Hatta halk grupları birleşecek ve sahih bir İslam idare kuracaklardır. Bu sebeple ülkede Amerika işgali sona erdiği zaman, bu iki ülke arsındaki problemi de sonlandırmış olacaktır. Aynı zamanda orta, kuzey ve doğu Afgan bölgeleri Somali toprağına benzeyecektir. Bu Senaryoda Pakistan yönetimi, Pakistan ve Afganistan bölgesinde Peştun’a hâkim sınır bölgelerden oluşan Büyük Veziristan kurmak için stratejik derinliğinin ihyasına dönecektir. Aynı şekilde Rusya, Orta Asya cumhuriyetleri üzerindeki hâkimiyetini güçlendirecektir. Bu senaryo idaresinde Afganistan ve etkin rol alan bölgeler başarısızlığa uğradığı zaman, Peştun, Peştun İslam Hilafetini ilan etme niyetine dönecektir. Sonunda buradan batı ülkelerine hücumlar başlayabilecektir.

Bir yazar, araştırmacı ve siyasi analist olan Haşim Nezad şunları söyledi: Afganistan tamamen dış yardımlara dayanıyor. ABD ülkeden çekilirse bölgesel hükümet çökecektir. Askeri, siyasi çatışmalar, 2001 yılından beri ülkenin gerçekleştirdiği başarıların yok olmasına sebep olacaktır. Çalkantılı Kuzey Zebul Eyaleti Milletvekili şöyle dedi: ABD askeri varlığı Rusya, İran, Pakistan, Orta Asya ve Taliban Hareketine şu an destek veren ülkeler ile hükümetin arasına büyük düşmanlık aşıladı. Biz ABD den bizi savunmak için sonsuza dek ülkemizde kalmasını istemiyoruz. Çöküş ve elem verici çağrışımlar olmaksızın, sorumlu bir yolla ayrılmasını istiyoruz. Çözülme veya erken ayrılma, sadece Afganistan’da değil dünyada ABD’nin yüzde yüz başarısızlığı olacaktır ve bütün dünyadaki askeri operasyonlarını sonlandırmak zorunda kalacaktır. Yani iş daha önce Afganistan’daki Sovyetler Birliğinin hezimetine benzeyecektir. Bu defa hezimet dünya sahnesinde olacaktır. Sovyetler Birliği, Afganistan’dan ayrıldıktan sonra parçalandı ve çöktü. Rusya ve Sovyetler Birliğinin varisi güçlü lider Putin tekrar kendi ayakları üzerinde durabildi. Fakat Trump Vladimir Putin kadar güçlü değildir. Afganistan’dan çekilme kararı alırsa, bu ABD’nin küresel düzeyde yok oluşu anlamına gelecektir.

Öte yandan, bir taksi şoförü olan Ahmet Şah da şunları söyledi: Eğer Trump Afganistan’dan asker çekmeyi seçerse, olası senaryo, burada birbiriyle çatışan çeşitli grupları da içine alan yeni büyük bir savaşın çıkması demektir. Bu savaşı komşularımız da kesinlikle destekleyecektir. Bizim için ve ABD için büyük bir felaket olacaktır. Çünkü savaşta zafer kazanmaksızın çekilme, kesin bir hezimettir. Bu da ABD’nin dünyadaki yerine ve saygınlığına büyük zarar verecektir.