ABD’den Irak ve Suriye’deki tutuklulara Guantanamo önerisi
Birçok Arap ve Batı ülkesi, Irak ve Suriye’de terörist saflarına katılanların kendi ülkelerine geri dönmelerini reddederken Washington, Irak’taki ABD güçlerine saldırdıkları gerekçesiyle Irak cezaevlerinde tutulanlar da dahil bazı teröristlerin, Guantanamo’ya gönderilmesini önerdi. ABD yönetimi tara
Birçok Arap ve Batı ülkesi, Irak ve Suriye’de terörist saflarına katılanların kendi ülkelerine geri dönmelerini reddederken Washington, Irak’taki ABD güçlerine saldırdıkları gerekçesiyle Irak cezaevlerinde tutulanlar da dahil bazı teröristlerin, Guantanamo’ya gönderilmesini önerdi.
ABD yönetimi tarafından ortaya koyulan bu öneri, Kongre’deki bazı senato üyeleri tarafından da olumlu karşılandı. Ancak cezaevlerinde tutulabilmeleri için gerekli mali kaynağın bulunmadığı ve Guantanamo’da insan hakları ihlallerine maruz kaldıkları gerekçesiyle bazı taraflar ise öneriye itiraz etti.
NBC News, 31 Ağustos’ta yayınladığı bir raporda, ABD’nin Guantanamo’ya göndermek istediği DEAŞ mensubu teröristlerin sayısının 600’e ulaştığını ortaya koydu.
Raporda, tutukluların kendi ülkelerine gönderilmediği takdirde Guantanamo’da veya Iraklı gardiyanlarla birlikte Irak cezaevlerinde tutulacağı, ancak ABD’nin de bu tutukluları soruşturma hakkını saklı tutacağı belirtildi. Raporda ayrıca bu unsurların, Irak ve Suriye’deki ABD’lileri ve Batılı rehineleri öldüren DEAŞ saflarına katıldığına dikkat çekildi.
Öneri tartışma yarattı
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump tarafından incelenen bu adım Kongre’deki demokratların ve birçok insan hakları örgütünün engeline takıldı. Zira taraflar, ABD’lileri öldürmekle suçlanan DEAŞ’lı militanların federal mahkemede yargılanması gerektiğini savunuyor.
ABD’li çok sayıda yetkili raporda, Irak’taki bir hapishaneye ve ABD’nin Küba’nın güneyindeki toprağı Guantanamo’ya gönderilecek mahkumların, şu anda ABD destekli Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) Suriye’de tutukladığı 600 kişilik bir gruptan seçileceğini belirtti.
Mahkumların çoğunun yabancı uyruklu olduğuna dikkat çekilen raporda, SDG’nin aylarca süren çatışmalarda, çok sayıda unsuru esir aldığı ifade edildi. Raporda ayrıca, “SDG, savaşmaya devam ediyor. Yüzlerce mahkumu gözaltında tutmak, yargılamak ve korumak için gerekli kaynaklara sahip değil” ifadelerine yer verildi.
“Tüm seçenekler dikkate alınacak”
Ulusal Güvenlik Konseyi sözcüsü ise yabancı mahkumların Guantanamo’ya gönderilmesine ilişkin yorum yapmayı reddetti. Sözcü, “Suriye’deki ortaklarımız birçok yabancı terörist de dahil tutuklanan veya teslim olan teröristleri alıkoyuyor. Tüm seçenekler dikkate alınacak. Başkan ve ulusal güvenlik ekibi ABD ulusal güvenlik çıkarını korumak için en iyi seçeneği takip edecek” dedi.
Dışişleri Bakanlığı ise böyle bir adımın ABD yönetiminin seçenekleri arasında yer almadığını belirtti. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heather Nauert, NBC News’e yaptığı açıklamada, “ABD, işledikleri herhangi bir suçtan dolayı yargılamak ve savaş alanına geri dönmemelerini sağlamak da dahil olmak üzere tüm ortaklarını vatandaşlarını sorumluluk almaya teşvik ediyor. Tüm diplomatik kanalları takip etmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
ABD’den müttefiklerine mesaj
ABD, SDG’nin çok sayıda terörist alıkoyduğu konusunda bilgilendirmek üzere İngiltere, Fransa, Almanya, Körfez ülkeleri ve diğer 24 ülkeye bir mesaj gönderdi. Mesajda, bazı teröristlerin isim ve kimlik bilgilerine de yer verildi. SDG’nin bu teröristleri uzun süre barındıramayacağı bilgisi verilen mesajda, devam eden tutukluluk ve yargılama süreci için düzenlemelere ihtiyaç olduğu vurgulandı.
Birkaç aydır ABD, terör örgütlerine mensup vatandaşların kendi ülkelerine dönmelerine izin verilmesi hususunda çok sayıda ülkeyi ikna etmeye çalışıyor. Bu çerçevede üst düzey bir Pentagon yetkilisine göre Makedonya 7 unsuru teslim alırken, Lübnan da 8 unsuru gözaltına aldı. Diğer taraftan NBC News’in raporunda, Tunus ve Kazakistan’ın Suriye’de tutulan terör unsurlarını kabul etmeye istekli oldukları, Tunus’un 150’den fazla esiri kabul edebileceği belirtildi. Ayrıca raporda, Makedonya, Lübnan, Tunus ve Kazakistan dışındaki ülkelerin yabancı uyruklu teröristlerin ülkeye geri alınmasına sıcak bakmadığı ifade edildi.
ABD yönetimi geçtiğimiz pazartesi günü yaptığı yazılı açıklamada, Terörle Mücadele Koordinatörü Nathan Sales’in yabancı uyruklu militanlar mevzusunu görüşmek üzere Cezayir, Tunus ve Fas’a ziyarette bulunmayı amaçladığını ifade etti.
Kuzey Suriye’deki tutukluların durumlarını takip eden Human Rights Watch (İnsan Hakları İzleme Örgütü) kuruluşu, ABD ve müttefiklerinin, uluslararası hukuka uygun olarak DEAŞ militanlarının adalete teslim edilmesi için çalıştıklarını vurguladı.