Abdulmehdi hükümeti bir spekülasyonlar girdabının ortasında bulunuyor

Irak parlamentosunda 19 sandalyeye sahip olup Şii lider Mukteda es-Sadr’ın öncülüğündeki Sairun Lil Islah (Reforma Yürüyüş) koalisyonu içerisinde bulunan Ulusal Hikmet Hareketi, hükümeti kurmakla görevlendirilen Adil Abdulmehdi’nin  Şii gücü listesine katıldı.

Seçimlerde en yüksek sandalye sayısını elde eden esas blokların (Sairun 54 sandalye, el-Fetih 47 sandalye) katılmadığı bir hükümetin başarısız olasılığı hakkındaki sorular ve spekülasyonlar, siyasi bileşenlerin bakanlıklara nisbi olarak temsil edilmesini şart koşan anlaşmalı parlamento sisteminin gölgesinde artmaya devam ediyor. 2005’ten beri Irak hükümeti yönetiminin durumu böyle. Bu sistem aynı zamanda başbakanın önerilmesi hususunda en büyük bloğun sorumlu olmasını gerektiriyor.

Yetki fikrini destekleyip hükümetin başarısını öngören ve Adil Abdulmehdi’yi destekleyen Şii kuvvetleri tarafından benimsenen eğilim ile seçimlerde kazanan tarafların hakları olduğu ölçüde hükümet kabinesinde temsil edilmeleri gerektiğini düşünen Kürt ve Sünni Arap siyasi güçler arasında farklı bakış açıları söz konusu.

Bu çerçevede üçüncü bir eğilim de ortaya çıkıyor. Bu eğilim ise Abdulmehdi hükümetinin melez olacağı ve ilk siyasi sapmada hükümetin devrileceği düşünülüyor.

Sairun Koalisyonu Sözcüsü Milletvekili Hamdullah el-Rikabi, siyasi partilerin ve blokların mantosundan çıkan tüm hükümetlerin başarısız olmasının ardından Mukteda es-Sadr tarafından Abdulmehdi’ye verilen yetkinin, yeni hükümetin başarısı hususundaki arzusundan kaynaklandığını düşünüyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan Rikabi, “Önümüzdeki dönemde meydana gelecek siyasi değişimler, Abdulmehdi’yi ve tüm başarısızlıkların üstesinden gelmek için ortaya atılan projeyi destekleyenler ile desteklemeyenleri açık ve gerçek bir şekilde açığa çıkaracaktır” dedi.

Ulusal Hikmet Hareketi liderlerinden olan Fadi el-Şemmari, aralarında bazı siyasi güçlerin çağrıda bulunduğu bir sonraki Abdulmehdi hükümetinin başarısı hususunda sorumluluk hissedilmesi ve uygun gördüğü kişileri seçmesi için Abdulmehdi’ye yetki verilmesi fikrine katılıyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan el-Şemmari şunları söyledi:

“Abdulmehdi’ye hükümeti kurma yetkisinin verilmesi, hükümeti desteklemeye yönelik bir yükümlülük de içeriyor. İstenilen başarıya ulaşılacağını düşünüyorum. Çünkü talep edilen halk desteği mevcut ve bu bağlamda iyimserliğe işaret eden birçok şey var. Onları destekleyen bloklarla ortaklaşa belirledikleri seçim programını gerçekleştirebilmeleri için onları güçlü bir şekilde destekleyeceğiz.”

Şemmari, Abdulmehdi’ye, kendilerine bakanlık makamı verilmesini isteyen kimseler ile gizli olarak pazarlık yapabileceği hususundaki tereddütleri reddetti.

Ancak Şarku’l Avsat’a konuşan ve isminin açıklanmasını istemeyen Dava Partisi’ne yakın olan bir kaynak bu durumu teyit ederken, “Blokların çoğu halkı memnun etmek için Abdulmehdi’ye yetki verildiğini dile getirdi. Fakat o, bakanlık kotaları hususunda gizlice pazarlık yapıyor. Bir sonraki hükümet önümüzdeki dönemde pek çok zorlukla karşı karşıya gelecek. Bu durum rekor denebilecek bir sürede devrilmesine sebep olacak” ifadelerini kullandı.

Abdulmehdi hükümetinin başarısı hususunda tereddütleri olan üçüncü eğilim hususunda ise aralarında Kufe Üniversitesi’nden Siyaset Bilimi Profesörü Iyad el-Anbar’ın da bulunduğu Iraklı akademisyenlerden oluşan bir grup ön plana çıkıyor.

Anbar, Abdulmehdi’ye hükümet kurma yetkisinin verilmesinin melez rejimin doğasının en önemli göstergelerinden biri olduğunu düşünüyor. Çünkü Irak siyasi rejimini parlamenter rejim olarak tanımlayan anayasa metinlerine aykırı bir durum teşkil ediyor.

Şarku’l Avsat’a açıklamalarda bulunan Anbar, “Parlamenter sisteme göre, en çok milletvekiline sahip olan meclis bloğu hükümeti kurmakla sorumludur. Ancak Abdulmehdi’nin adaylığı iki blok arasındaki uzlaşmaya dayanıyor” dedi.

Anbar, söz konusu kararın Mukteda es-Sadr ve Hadi el-Amiri arasındaki kişisel bir uzlaşıya dayandığı gerekçesiyle, Abdulmehdi hükümetinin üzerindeki yasal örtünün kısa bir süre sonra kalkacağını söyledi.