Afganistan Devlet Başkanı Eşref Gani: Taliban ile ateşkes sağladık

Afganistan Devlet Başkanı Eşref Gani, Ramazan Bayramı dolayısıyla Taliban ile 20 Haziran’a kadar ateşkes ilan etti. Ancak El Kaide ve DEAŞ gibi diğer silahlı gruplarla savaşa devam edileceğini söyledi.
Karar, birkaç gün önce bir araya gelen ülke genelindeki Müslüman din adamlarının Taliban hakkında verdikleri fetvadan sonra alındı.

DEAŞ, din adamlarının toplandığı Afganistan’ın başkenti Kabil’deki bir çadırın girişinde gerçekleştirilen ve 14 kişinin ölümüne sebep olan intihar saldırısının sorumluluğunu üstlendi.

Din adamları, 2001 yılında iktidardan düşürülen ve İslami yönetimi yeniden kurmak isteyen Taliban ile ateşkes yapılmasını önerdi. Devlet Başkanı Gani, din adamlarının bu önerisini kabul etti.

Gani, Twitter üzerinden yaptığı bir paylaşımda şu ifadelere yer verdi:
“Bu ateşkes, Taliban için bir fırsattır. Böylece şiddet eylemlerinden dolayı sempati kazanmadıklarını anlar ve bu eylemlerin nefret ve hoşnutsuzluğu artırdığının farkına varırlar. Ateşkesin ilanı, Afgan hükümetinin gücünü ve halkın Afganistan’daki savaşa barışçıl bir çözüm bulma isteğini özetliyor.”

Ateşkesin Pazartesi günü (Ramazan ayının yirmi yedinci günü) başlayacağını söyleyen Cumhurbaşkanı, “Ateşkes, gelecek hafta sonu başlayacak Ramazan Bayramı’nın beşinci gününe kadar devam edecek” açıklamasında bulundu.

Taliban’dan yanıt gelmedi

Ganin’nin açıklamasına Taliban tarafından herhangi bir cevap gelmedi. Gani, atılan adımın, din adamlarının Pazartesi günü açıkladıkları fetvanın ardından geldiğini söyledi.

Yapılan açıklamada, “İntihar saldırıları İslam’a karşı yapılıyor. Afganistan’da devam eden şiddet ve savaş İslam ile hiçbir şekilde bağdaşmıyor” ifadeleri yer aldı.

12 Haziran- 20 Haziran tarihleri arasında uygulanması beklenen ateşkesin, bir haftadan fazla sürmesi bekleniyor.
Afganistan Devlet Başkanı, bu benzeri görülmemiş kararın, Afganistan’da İslam adı altında yapılan cihadın İslam’la bağdaşmadığını söyleyen ve barış görüşmeleri yapılmasına çağrıda bulunan Afganistan Ulema Konseyi tarafından verilen tarihi fetvanın ardından geldiğini söyledi.

Gani, “Afgan hükümeti bu ateşkes döneminde, bütün güvenlik ve savunma güçlerine, Taliban’a yönelik saldırılarını durdurma emri verdi” açıklamasında bulundu. Ancak DEAŞ, El Kaide ve diğer uluslararası terörist gruplara karşı operasyonların devam edeceğinin altını çizdi.

Karar oy birliği ile alındı

Gani konuşmanın devamında, “Pazartesi günü, ülkenin dört bir yanından gelen yaklaşık 3 bin din adamı, intihar saldırılarının haram olduğunu ifade ettiler ve ateşkes ilanı için çağrıda bulundular” dedi. Ayrıca, hükümetin bu fetvayı oybirliğiyle kabul ettiğini ve ateşkes çağrısını desteklediğini söyledi.

Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahit AFP’ye yaptığı açıklamada, Taliban yetkililerinin Gani tarafından yapılan açıklamayı doğruladığını söyledi.

Afgan ve ABD hükümetlerinin Taliban’ı müzakere masasına getirme çabalarına rağmen militanlar, anlaşmazlığı sona erdirecek bir barış teklifini henüz kabul etmediler.

İsyancılar, Afganistan’daki uluslararası koalisyonun “bir işgal”, Afganistan hükümetinin de ABD’nin elinde bir kukla olduğunu söylüyor.

“Ateşkes Taliban’a güçlerini yeniden toparlama imkanı sunacak”

Eski General Atikullah Amerhil, ateşkesin, Taliban’a güçlerini yeniden toparlama fırsatı vereceğini söyledi.

Eski general Reuters’e verdiği demeçte, “Askeri açıdan bakıldığında, bu uygun bir adım değil… Düşmana daha fazla saldırıya hazırlanma fırsatı verecek.” dedi. Ayrıca, Taliban’ın silah bırakma kararından kuşku duyduğunu ifade etti.

Gani Şubat ayında, Taliban’ı siyasi süreçte meşru bir siyasi grup olarak kabul etmeyi teklif etti ve bunun, 16 yıldan uzun zamandır devam eden savaşı sona erdirecek görüşmelere yol açabileceğini söyledi.
Ateşkes ile birlikte mahkumların serbest bırakılmasını teklif eden Gani, seçimlere Taliban’ın katılımını sağlayacak ve çatışmayı sona erdirecek bir Anayasa revizyonu çerçevesinde anlaşmak istediklerini ifade etti.

Afgan güçleri ile Taliban arasındaki çatışmalar geçen yıl binlerce sivilin ölümüne ve yaralanmasına yol açmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Afganistan’a, NATO liderliğindeki bir destek grubu ile Ağustos ayında, Taliban’ı müzakere masasına itmeyi amaçlayan daha fazla hava saldırısını içeren sert bir askeri operasyon yapılması gerektiğini söyledi.

Afgan güvenlik güçleri bu yaklaşımın çok etkili olacağını ifade etti. Fakat Taliban’nın ülkenin büyük bir kısmına yayıldığına dikkat çeken güvenlik güçleri, 2014’te 140 bin kadar olan yabancı birliklerin sayısının şu an yaklaşık 15 bin 600’e düştüğünü söyledi.
Güvenlik güçleri son olarak “Tam bir askeri zafer umudunu yitiriyoruz.” açıklamasında bulundu.