Afrika Ulusal Kongresi’nde Zuma sonrası döneme yönelik fikir ayrılığı sürüyor

Afrika Ulusal Kongresi (ANC) delegeleri dün, 1994 yılından bu yana Güney Afrika’nın iktidar partisi olan ANC’nin lideri Jacob Zuma’nın yerine geçecek isimle ilgili görüşmelerde bulundu. Bir sonraki seçimlere iki yıl kala yapılan görüşmenin seçim sonuçları açısından büyük önem taşıdığı kaydedildi.

Fransız Haber Ajansı’nın (AFP) haberine göre, ANC liderliği için aday olan ve eski bir sendika üyesiyken zengin bir işadamı haline gelen Devlet Başkanı Yardımcısı Cyril Ramaphosa ile Zuma’nın 68 yaşındaki eski eşi Nkosazana Dlamini-Zuma arasında çetin bir rekabet yaşanıyor.

Gerilimsiz geçen seçim kampanyasının ardından, Johannesburg şehrinde yapılan görüşmedeki oylama büyük çaplı protestolara sahne oldu ve gecikmeli olarak başladı.

ANC Genel Başkanı Zuma’nın Sözcüsü Zizi Kodwa basına yaptığı açıklamada, delegelerin kartlarını kontrol ettiklerini belirterek oylama sonuçlarının ne zaman açıklanacağını tam olarak söylemenin zor olduğunu aktardı. Kapalı yapılan oylamaya tüm yerel ofislerden ve parti merkezlerinden 5 bin 200’den fazla delegenin katılmasının beklendiğini kaydetti.

Zuma, liderlikteki ikinci döneminin bitmesinin ardından 2019’da da Güney Afrika’nın Devlet Başkanı olma şansına sahip olacak. Ancak Devlet Başkanı parti kongresinin açılışında yaptığı konuşmada kendisinin de itiraf ettiği gibi Nelson Mandela’nın partisi, ülkede gerçekleştirilen ilk serbest seçimlerde kazandığı büyük zaferden bu yana ciddi bir düşüş yaşadı.

Jacob Zuma Cumartesi gecesi yaptığı açıklamada “Sorunlarla başa çıkmada başarısız olmamız, hareketimiz üzerinde ağır baskılar oluşturmaya başladı” ifadelerini kullandı.

“Halkımız karşılaştıkları günlük zorluklarla ilgilenilmesi yerine Parti içerisindeki ihtilaflarla zaman kaybetmemiz karşısında öfkeleniyor” ifadelerini kullanan Güney Afrika Devlet Başkanı Zuma, adayları ANC’nin birliğini korumaya çağırdı.

ANC’de kan kaybı devam ediyor

Zira ekonomik kriz ve Zuma’nın adının karıştığı yolsuzluk suçlamaları nedeniyle ANC ağır yara almış durumda. Parti, 2016 yerel seçimlerinde Johannesburg ve Pretoria gibi büyük şehirlerde ciddi bir düşüş yaşadı.

Birçok yorumcu, ANC’nin tarihi bir yenilgi ile karşı karşıya kalacağı ve 2019’daki genel seçimde destekçilerinin çoğunluğunu kaybedeceğini öngörüyor.

Yapılan uyarılara rağmen öne çıkan adayların taraftarları arasında kızışan rekabet ANC’yi parçalanmanın eşiğine getirdi. Partinin ılımlı kanadının desteğiyle ekonomiyi canlandırmaya söz veren 65 yaşındaki Cyril Ramaphosa, Zuma ailesinin yolsuzluklarını şiddetle kınadı.

Oylamaya katılan Natalie Gillion, AFP’ye verdiği demeçte “Afrika Ulusal Kongresi’ni arındırması için Cyril’i savunuyoruz. Ülkeyi yolsuzluklardan ve yoksulları içinde bulunukları zor durumdan kurtaracak” ifadelerini kullandı.

Meclis Sözcüsü Baleka Mbete, Cyril Ramaphosa’ya desteğini gazeteciler verdiği demeçte, “Biz resmi olarak Cyril’i destekliyoruz” ifadeleri ile duyurdu.

Nkosazana Dlamini-Zuma ise eski eşinin “Zenginliklerin ülke nüfusunun büyük çoğunluğunu oluşturan fakirlere dağıtılması gerek” sözlerini tekrarladı.

ANC Gençlik Kolları Başkanı Colin Mayne de yaptığı açıklamada “Nkosazana Dlamini-Zuma ‘yı destekliyoruz. Çünkü ekonomideki radikal değişime dikkat çekiyor” ifadelerini kullandı.

Muhalefet ise, Nkosazana Dlamini-Zuma’ı eski eşinin elinde bir ‘kukla’ olduğunu öne sürüyor. Dlamini-Zuma’ın seçilmesi halinde eski eşine, yolsuzluk davalarında dokunulmazlık sağlayacağını iddia ediyor.

Anketler, Ramaphosa’nın seçim yarışında bir adım önde olduğuna işaret ediyor. Ancak ANC delegelerinin oy kullanma özgürlüğüne yönelik müdahalelerin sonuç üzerinde önemli bir etkisi olabileceği kaydediliyor.

Siyasi yorumcu Aubrey Matshiqi, AFP’ye verdiği demeçte adaylar arasındaki farkın çok küçük olması sebebiyle şu an için öngörüde bulunmanın imkansız olduğunu söyledi. Oylamada farkların az olmasının sürecin aksamasına ve hatta durdurulmasına neden olabileceğini belirten Matshiqi bu durumun ANC için felaket anlamına gelebileceği yarısında bulundu. Matshiqi, 2019 seçimlerine hazırlanmak yerine böyle bir çöküşün etkisi ile ANC’yi yönetmenin çok zor olabileceğini vurguladı.