Aim Köprüsü… Musullular’ın yeni hayatlarına başlamak için tek yolları

Musul’un doğusunu batısına bağlayan Aim Köprüsü üzerinden savaşın parçaladığı ve DEAŞ militanlarının sınır dışı ettiği insanlar, yeni hayatlarını kurma çabasıyla gidiyor. Zafer Köprüsü adı ile geçici bir yapı olarak bilinen köprü, Musul’u bölen Dicle Nehrini geçmek için tek yol. Irak güçleri ile DEAŞ militanları arasında dokuz aydır devam eden sokak savaşları, aralarında demir köprünün de bulunduğu şehirdeki diğer köprüleri yıktı.

Ruters Haber Ajansı’nın raporuna göre, Musul, Hükümet’in kontrolüne geçtikten sonra günde binlerce kişi yıkılan Batı tarafındaki evlerini yoklamak, eşyalarını toplamak veya doğu tarafında kalacak yer aramak için köprüyü geçiyor. Halkın tamamının, DEAŞ’ın üç yıllık hakimiyeti süresince karşılaştıkları zorluklar ve meşakkatlere dair hikayeleri var. Savaşın bitmesiyle rahatlamalarına rağmen hala endişe duyuyorlar.

Musul’un batısında bulunan halkın bir çoğu BM komutasında müttefiklerin hava ve topçu saldırıları ile bütün mahalleleri yıktığı yerde geçici konutların kirasını ödemek için mücadele ediyor. Çoğu zaman iş bulamıyorlar. Ayrıca ellerinde paraları da yok.

Zengili Mahallesi’nde evi bulunan Safvan Al-Habar (48) tüm gününü büyük bir endişe ile probleme çözmek için yardım istemekle geçiriyor. Çünkü DEAŞ militanları evini mayınladı. Safvan Al-Habar, “Orada bir tele bağlı iki bomba var. Ayağını bastığında patlayacak. Biri bunu nasıl çözeceğimi biliyor mu? Her gün orduya gidiyorum. Bana diyorlar ki: yarın gel. Ben sıkıntı içindeyim. Kira ödüyorum. Ama eve dönmek istiyorum.”

Sivillerin askeri amaçlar için inşa edilmiş bu köprüyü yürüyerek geçmesi gerekiyor. Taksiler doğu tarafında yarım km de bir askerlerin evrak kontrolü için duruyor. İnsanların bir zamanlar Irak ordusu liderlerinin kaldığı lüks bir mekan olan Ninova Oteli’nin önünden geçmesi gerekiyor. Sonra köprüye ulaşmak için Irak askerlerinin denetiminde, güneşin altında yokuşu geçiyorlar. Taksi diğer tarafa açılan alanda duruyor. Gelenler diğer taraftaa yıkılan evlerden topladıklarını taşıyorlar.

Hava saldırısında evini yıkıldığını söyleyen Zenun Hasan (53), “Maaş alamadım. Evimi tekrar yapmak için yardıma ihtiyacım var” dedi. Eşi beş kızı ve bir oğluyla beraber Musul’un doğu tarafında yaşıyordu. Fakat ev sahibi kirayı aylık yüz dolardan iki yüz dolara yükseltti. DEAŞ’ın hakimiyeti altında sefil bir hayatlarının olduğunu söylediler.

Sıra Muhammet Zahir’e (31) gelince, “Hayat cehennem oldu… DEAŞ sana her şeyi yasaklıyor. Elinde telefonun alma veya kot pantolon giyme hakkın yok. Sakal bırakmak zorunda kaldım. Yasağa karşı gelenleri, cezalandırdılar. Savaşın şiddetinden kaçmaya çalışanlara, silahlı adamlar ateş açtı. Çocuklar şoka girdi. İki haftadır bodrumda kalıyorlar. Hala korkuyorlar. Hükümet bana yardım ederse döneceğim. Yoksa orada kalacağım” dedi.

Yasir (27) militanların kalesi olan eski şehirde taksici olarak çalışıyordu. Üç ay önce arabasını yaktılar. Yasir, “Bu benim rızkımı kazanmak için tek yolumdu. Kimden yardım isteyeceğimi bilmiyorum. Bana yardım edebilecek biri var mı?”

Yasir şimdi ailesi için 80 dolara ev kiralıyor. Fakat erzakları yaklaşık 500 dolar tutuyor. Ev sahibi eğer ödeyemezsem çıkmamı söylüyor.

Feras Abdurrazzak (31) ise karısı ve dört küçük çocuğu ile Musul’un doğusundandı. Evi hala duruyor. Aile iki gün önce belirlenen yere geldiler çünkü Feras’ın eşinin doktora gitmesi gerekiyor. Fakat, doktor ve eczane yok.

Feras İlyas Abbas (31) eşi Esma (25) ile köprüde yürüyorlar. Nablus mahallesindeki evleri zarar görmüş mülteci kampına gitmek zorunda kalmışlar. Ama Esma’nın Musul Üniversitesi’nde ki eğitimine devam etmesi için geri dönmek istiyorlar.

DEAŞ şehri kontrolü altına aldığında üniversitede kimya okuyan Esma, “Orada üniversite yok… hiçbir şey yok. Üç senemi kaybettim” diyor.