Avrupa, İran ile ilişkilerini gözden geçirmeye hazırlanıyor

Avrupalı yetkililer, ABD’nin İran’la yapılan nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından atacakları adımları tartışıyor.

Bu konuya ilişkin dün düzenlenen toplantıda adres, Belçika’nın başkenti Brüksel oldu.

Brüksel Araştırma Merkezi, Avrupa Parlamentosu’nda ‘Sorunlu bir Ortadoğu’daki İran’ın Rolü ve Avrupa Birliği (AB) Tarafından Oluşturulacak Yeni Tepkinin Yapısı’ başlığı altında, aralarında çeşitli uzmanlar, politikacılar ve sivil toplum kuruluşlarının da bulunduğu bir konferansta yapıcı bir diyaloğun oluşturulması amacıyla sorunlu Tahran dosyasını masaya ele aldı.

Brüksel Araştırma Merkezi Üyesi Kee Jackson, açılış konuşmasında Ortadoğu’daki çatışmaların, bölgenin sosyal dokusunu etkileyen karmaşık bir duruma yol açtığını belirtti. Jackson,” İran, bölgedeki etkisini genişletmek için Esad rejimi ve diğer silahlı milisler ile ittifak kurarak gidişatı etkiledi” şeklinde konuştu.

Kee Jackson, “ABD’nin nükleer anlaşmadan çekilmesi, İran aleyhinde tedbirler alınmadıkça sonuçların uluslararası toplum tarafından nasıl karşılanacağını vurguluyor. Söz konusu tedbirler, özellikle ‘İran’ın vatandaşlarına karşı uygulamaları ve bölge halklarına karşı oynadığı rol ve savaşları vekaleten desteklemesi” açısından ele alınmalıdır.” açıklamasında bulundu. Jackson konuşmasını, “AB’nin sadece İranlılar için değil, bölgenin diğer sakinleri için de koşulları iyileştirmek için yeni bir politika benimseme fırsatı var” diyerek tamamladı.

Abozagar: Avrupa’nın Tahran’a yönelik yeni tavır alması gerekli

Brüksel Araştırma Merkezi başkanı Ramazan Abogazar, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, konferanstaki tüm konuşmacıların Avrupa-İran ilişkilerinin yeniden gözden geçirilmesinin gerekliliği konusunda mutabakata vardıklarını söyledi. Abozagar, “Konferans, Avrupa Komisyonu yetkililerine Tahran hakkında yeni bir tavır alınmasına yönelik bir mesaj gönderdi” dedi.

Öte yandan Şarku’l Avsat’a konuşan Avrupa Parlamentosu Üyesi Tony Claim, mesajlarının ‘diktatörlüğe hayır’ olduğunu söyledi. Claim, alternatif bir plan ve değişim aşaması için hazırlık yapılmasının gerekliliğine de vurgu yaptı.

Estonya üyesi Claim ise, sorunun sadece bir parçası olmasına rağmen bütünüyle nükleer anlaşmaya odaklandıklarını kaydetti. Genel tabloya bakmadığını söyleyen Claim, Tahran’ı ‘bir şey yapmamakla’ suçladı. Estonya üyesi, “Nükleer anlaşma meselesinin bizi, İran’ın Ortadoğu’daki yayılmacılığı, herhangi bir iyileşme göstermeyen içsel durum ve insan hakları gibi meselelerden alıkoymasından korkuyorum. Avrupa Parlamentosu’ndaki pozisyonumuz net. Biz, İran’la ilişkilerdeki herhangi bir gelişmenin, Tahran’dan gelen somut önlemlere bağlı olduğunu düşünüyoruz. Fakat Tahran, bunun için hiçbir şey yapmıyor.” dedi.

Konferanstaki tartışma, AB ile İran arasındaki ilişkilerin gözden geçirilmesinin önemine odaklandı. Katılımcılar, ‘İran’daki güvensizlik ve siyasi gerginliğin, Avrupa’nın yüksek miktarda yatırım kaybına yol açabileceği’ konusunda uyardı.

Bazı katılımcılar, Avrupa’nın İran’daki azınlık haklarını yok saymasını protesto etti. Ayrıca, yolsuzluk ve zor ekonomik koşullar nedeniyle bu yılın başından beri devam eden halk protestolarını gerekçe göstererek, nükleer anlaşmanın olumlu sonuçlarının olabileceği konusundaki konuşmayı da kınadı.

Katılımcılar, İran konusunda bir dizi öneride bulundu

Katılımcılar, konferans oturumlarında çeşitli önerilerde bulundu. Söz konusu öneriler arasında şunlar bulunuyor:

“Düşünce, din ve ifade özgürlüğüne saygı gösterilmesi, barışçıl toplantılara izin verilmesi, fikir mahkumlarının serbest bırakılması, siyasi ve sosyal aktivistlerin tutuklanmasının durdurulması, gözaltına alınanların adil yargılanmasının sağlanması, milislerin silahlandırılmasının ve onlara yapılan lojistik desteğin durdurulması, İran’ın nükleer silah edinmesini engellemenin yanı sıra, İran’ın azınlıklara karşı yürüttüğü uygulamalara yönelik bir soruşturma komisyonun kurulması ve bölgedeki çatışmaların barışçıl yollarla çözmeye çalışılması”

Ortadoğu’da çatışmaların olduğunu ancak söz konusu sorunları çözmek için durumun karmaşık olduğunu söyleyen Belçikalı araştırmacı Marc Otte, sözlerine şöyle devam etti:

“ABD’nin anlaşmadan çekilmesi, Atlantik’in iki yakası arasında bir boşluk yarattı. Bölgesel çatışmalara uzun vadeli çözümün, uluslararası yasalara ve Birleşmiş Milletler (BM) tüzüğüne saygılı yeni bir bölgesel düzenin kurulması ile gerçekleşeceğine inanıyorum.”