Avrupa ve ABD’nin nükleer anlaşma görüşmeleri İran’ın teröre desteğini durduracak

ABD Dışişleri Bakanlığı Siyaset Planlama Direktörü Brian Hook, Avrupa ve ABD’nin İran’la yapılan nükleer anlaşmaya ek maddeler getirilmesi konusunda görüşmelerde bulunarak, Tahran’ın bölgesel müdahalelerini ve terör örgütlerine verdiği desteği durdurmaya zorlayacak, bununla birlikte, nükleer silahlar geliştirilmesini engellemeyi amaçlayan sıkı önlemler alınarak İran nükleer tesislerini ve nükleer faaliyetleri üzerindeki kontrolleri sıkılaştıracağını açıkladı.

Hook, Avusturya’nın başkenti Viyana’da İran ile nükleer anlaşma imzalayan P5+1 ülkelerinin Nükleer Anlaşma Ortak Komisyonu’nun 11’inci görüşmelerinden birkaç gün sonra gerçekleştirdiği basın toplantısında, “İran’ın nükleer anlaşmasında birçok eksiklik var. ABD bu anlaşmanın mevcut haliyle devam etmesine izin vermeyecek” ifadelerini kullandı.

“Ek yaptırımlar sert tedbirler içeriyor”

ABD ve Avrupalı ortakları arasında İran ile yapılan nükleer anlaşmaya ek maddeler getirilmesi konusunda devam eden müzakerelere dikkat çeken ABD Dışişleri Bakanlığı Siyaset Planlama Direktörü, ek maddelerin, Tahran’ın terör gruplarına desteği ve finansörlüğü, Ortadoğu’nun güvenliğini ve istikrarını tehdit eden girişimlerin yanı sıra istikrarları bozmak amacıyla diğer devletlerin iç işlerine müdahale etmesi dahil olmak üzere bölgedeki kabul edilemez davranışlarını durdurmaya zorlamak için daha sert tedbirler içerdiğini belirtti.

Avrupa ile müzakerelerin 12 Mayıs’a kadar devam edeceğine işaret eden Siyaset Planlama Direktörü Hook’a göre, şu anda Avrupa ülkeleriyle görüşülen ek maddeler konusu, İran’ın nükleer silahları üzerinde yeni denetimlere ve kontrollere dayanarak nükleer silah geliştirmesini önlemeyi amaçlıyor.

ABD’nin önünde iki seçenek bulunuyor

ABD’nin bu ek maddeler hakkında Avrupalı ortaklarıyla bir anlaşmaya varamaması halinde ABD yönetimi önünde için iki seçenek bulunduğunu ifade eden Hook, bu seçeneklerin, nükleer anlaşmadan çekilmek veya ABD’nin anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte Ocak 2016’dan bu yana askıya aldığı yaptırımları yeniden uygulamaya koyması olduğunu söyledi.

ABD’li yetkili Hook, görüşmelerin Ocak ayında Beyaz Saray tarafından ilan edilen direktifler çerçevesinde gerçekleştiğini ve o zamandan beri ABD heyetinin Paris, Berlin ve son zamanlarda Viyana turu olmak üzere üç Avrupa ziyaretinde bulunduğunu kaydetti. Hook, bu ziyaretler sırasında, ABD’nin, İran ile yapılan nükleer anlaşmayı değiştirme konusunu, anlaşmada yer alan Avrupa ülkeleriyle doğrudan görüşmelerle ele alındığına dikkat çekti.

Hook’a göre, Başkan Trump, ABD Kongresi’ne nükleer anlaşmada rol oynama fırsatı vermeyi ve ‘nükleer anlaşma imzalayan eski ABD yönetiminin aksine bir yönde’ hareket etmeyi dört gözle bekliyor.

Anlaşmaya eklemeler yapılacak

Hook, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması’na (NPT) uygun olarak, nükleer anlaşma yükümlülüklerinin yerine getirildiğinden emin olmak için anlaşmaya ek maddeler veya eklemeler getirilebileceğini kaydetti.

Bununla birlikte Hook’a göre Trump yönetimi, İran’da, özellikle geçtiğimiz aylarda yaşanan protesto gösterilerinde önemli ölçüde artan insan hakları ihlalleri belirgin bir şekilde mevcutken Tahran’a insan hakları ile ilgili yaptırımlar uygulama konusunu gündeme getirmek istiyor.

Tahran, terörist gruplara mali destekte bulunmayı bırakmalı

Tahran’ın, ABD’nin İran’a yeni yabancı yatırımların girmesini engelleme konusundaki şikayeti konusunda ise Hook, Tahran’ın önce diğer ülkelerin iç işlerine müdahale etmeyi ve terörist gruplara mali destekte bulunmayı bırakması gerektiğini söyledi. Tahran’ın Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü’nden (ICAO) izin alamadığı için şikayet ettiğini ifade eden Hook, ICAO’nun Tahran’a uluslararası sorumluluklarına bağlı kalması ve uçaklarını teröristleri diğer devletlerdeki çatışma alanlarına ulaştırmak için kullanılmak yerine uluslararası barış ve güvenliğin sağlanmasına katkıda bulunmak için kullanması halinde yeni izinlerin verileceğini kaydetti.