Avrupa Yatırım Bankası, İran’la işbirliğinin risklerine karşı uyardı

Avrupa ülkelerinin, ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarının gölgesinde nükleer anlaşmayı sürdürebilmek için İran’ın petrol satışından gelir elde etmesini sağlayacak bir mali kanal açma planlarına karşılık, Avrupa Yatırım Bankası (EIB) dün İran ile finansal işbirliğinin riskleri konusunda uyarıda bulundu.

Reuters’ın haberine göre, EIB Başkanı Werner Hoyer dün yaptığı açıklamada, şuan İran ile çalışan veya İran’da iş yapabilecek herhangi bir Avrupa bankası olmadığına dikkat çekerek, hiçbir Avrupa bankası ile İran arasında işbirliği imkânı olmadığını vurguladı.

Hoyer, EIB’nin İran’da aktif olması halinde çalışmalarını riske atmış olacağını ve bunun da nükleer anlaşmayı sürdürmeye yönelik Avrupa ülkeleri planı hakkında şüpheler uyandıracağını söyledi.

Avrupa Birliği (AB) bir yandan ABD’nin yaptırımları uygulanırken diğer yandan Tahran’ın petrol gelirlerinden elde ettiği fon akışına yardım etmek için İran’ı geçtiğimiz Ağustos ayında EIB ile çalışan ülkeler listesine dahil etmişti.

ABD merkezli ‘Wall Street Journal’ gazetesi önceki gün yayınladığı haberde, Avrupalı yetkililerden aktardığı bilgilere göre, ABD’nin yeniden uygulamaya başlayacağı yaptırımlar öncesinde Almanya, İngiltere ve Fransa, nükleer anlaşmayı korumak için İran Merkez Bankası’nın Avrupa bankalarındaki banka hesap faaliyetlerini devam ettireceği yeni banka hesapları oluşturmayı veya yeni bir mali kanal açmayı planlıyor. Bununla birlikte yine aynı yetkililere göre, üç Avrupa ülkesi bu plan için İran’ın Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Mali Çalışma Grubu (FATF) standartlarına uyumunu hızlandırmasını şart koşuyor.

EIB Başkanı Hoyer, AB’nin 2015 nükleer anlaşmasını sürdürme çabalarına rağmen, ABD’nin yaptırımları nedeniyle kamu veya özel hiçbir bankanın İran’da aktif rol alamayacağını kaydetti.

EIB, ABD ile işbirliği olan bankaların, İran ile çalışması halinde ABD’deki faaliyetlerinin durdurulması riskine girmek istemiyor.

Hoyer, “Eğer İran’da aktif olursa iş modelimizi riske sokacağımızı unutmamalıyız” ifadelerini kullandı.

EIB, şu anda İran’da dahil olmak üzere FATF çerçevesinde yüksek riskli alanlardan uzak duruyor.

Öte yandan bazı diplomatlar yaptıkları açıklamalarda, Avrupa merkez bankalarının İran’dan yapılan petrol ithalatının ödemelerini yapmak, bununla birlikte ABD yaptırımlarına maruz kalmamak için çabaladıklarını söylediler. Bu durum, Avrupa Komisyonu tarafından Mayıs ayında önerilen ve halen tartışılan bir eylem.

ABD, İran’ı Tahran’ın her zaman inkar ettiği nükleer silahlar geliştirme, uzun menzilli balistik füzeler üretme, Ortadoğu’da silahlı gruplara mali destek sağlama ve Suriye’de bir takım zulümlere karışmakla suçluyor.

AB, Washington’un kaygılarının büyük çoğunluğunu paylaşıyor. Ancak, İran’ın nükleer çalışmalarına katı sınırlamalar getiren anlaşmadan çekilmenin kimseye faydası olmayacağını düşünüyor.