Avrupa’da aşırı sıcaklar yangınlara sebep oluyor

Atina/Abdussettar Berekat – Londra/Şarku’l Avsat

Oslo’dan Riga’ya, Kuzey Avrupa ve Baltık ülkeleri haftalardır aşırı sıcaklar ve kuraklık sebebiyle orman ve meralarda çıkan yangınlarla boğuşuyor. Su kaynakları kururken, büyük göllerdeki su seviyeleri azalıyor. Otların kuruması büyük ve küçük baş hayvancılığı da etkiliyor.

İngiltere’de hortumla bahçe sulamak yasaklandı

İngiltere, sıcaklıkların 30 derecenin üzerinde seyrettiği bir sıcak hava dalgasından geçiyor. İngiltere Meteoroloji Ofisi, pazartesi günü 2018 yılının en yüksek sıcaklığını ölçtü. Gün içinde 33 dereceye ulaşan sıcaklık akşam saatlerinde 24 derece olarak kaydedildi.

Sağlık yetkilileri yaşlılar, hastalar ve çocukların güneşten korunmaları için uyarıda bulunurken, halkın daha fazla su tüketmesini tavsiye ediyor. Metro istasyonlarındaki ilan panolarında, insanların yanlarından su şişelerini ayırmamalarını hatırlatan uyarı afişleri yer alıyor. Sosyal medya kullanıcıları ise ülkenin çeşitli bölgelerinden, yeşil alanların kuruyarak kahverengiye dönüştüğü, kuraklığı gözler önüne seren fotoğraflar paylaşıyor.

Ülkede su stoklarının korunması için birtakım tedbirlere ve yasaklara başvuruldu. Buna göre, 5 Ağustos’tan itibaren bahçelerde hortumla sulama yapılması yasaklanacak.

BBC, İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi’nin (NHS), ülkenin doğu ve güneydoğusunda yaşayanlara uyarıda bulunduğunu ve güneşten korunmalarını tavsiye ettiğini belirtti. İskoçya’da, Murray Belediyesi evlere su şişeleri dağıttı.

İngiltere Meteoroloji Ofisi sözcüsü yaptığı açıklamada, ülkenin 1964’ten bu yana yaşanan en kurak yazını geçirdiğini söyledi. Sözcü, “Bu yaz İngiltere’de ortalama yaz yağışlarının sadece yüzde 20’si gerçekleşirken, İngiltere’nin güneyindeki bazı bölgelerde bu oran yüzde 6’ya kadar düştü” ifadelerini kullandı.

Yüksek sıcaklıklar, nehir yataklarındaki su seviyesinde ciddi düşüşe sebep olurken, binlerce balığın karaya vurmasıyla bir çevre felaketi yaşandı. Öte yandan İngiliz Ulusal Çiftçi Birliği, mahsullerin ciddi bir kuraklıkla karşı karşıya olduğu ve yabani otların büyüdüğü uyarısında bulundu.

Yunanistan olağanüstü hal ilan etti

Yunanistan’da aşırı sıcaklar sebebiyle çıkan orman yangınları dün başkent Atina yakınlarında 70’den fazla insanın hayatını kaybetmesine neden oldu.

Kızıl Haç, Atina’nın 40 kilometre kuzeydoğusundaki Mati semtinde bir evin bahçesinde kömürleşmiş 26 cansız beden bulunmasıyla ölü sayısının arttığını duyurdu. Yunan İtfaiye Teşkilatı Sözcüsü Stavroula Malliri yaptığı açıklamada, Mati’de hızı saatte 100 kilometreyi aşan rüzgârın, yangının yerleşim bölgelerine doğru hızla ilerlemesine yol açtığını belirtti.

Rafina Belediye Başkanı Evangelos Bournous ise açıklamasında “Mati artık yok” ifadesini kullandı. Belediye Başkanı, Mati’de binden fazla binanın ve 300’den fazla otomobilin zarar gördüğünü ve yangının halen devam ettiğini aktardı.

Yunanistan hükümeti tarafından yapılan açıklamada, yangın sebebiyle 11’i ağır olmak üzere 16’sı çocuk 172 kişinin yaralandığı bildirildi. 715 kişi deniz yoluyla Rafina’ya taşındı. Yetkililer ve gönüllüler yangından etkilenenlere su, yiyecek ve giyecek yardımında bulunurken, evlerini kaybeden afetzedeleri otellere yerleştirdi.

Bölgede arama çalışmaları devam ederken, en az 5 kişinin yangından kaçmak için atladıkları denizde boğularak öldüğü kaydedildi. İtfaiye ekiplerinin aktardığı bilgiye göre, yangının şiddeti sabah saatlerinde yeniden arttı. Pazartesi sabahı Atina’nın 50 kilometre batısındaki Kenita bölgesinde başlayan yangın halen yoğun bir şekilde sürüyor.

Yunanistan Hükümeti Sözcüsü Dimitris Tsanakopoulos yaptığı açıklamada, yangında hayatını kaybedenlerin büyük çoğunluğunun Atina’nın kuzeyindeki Mati’de ev veya arabalarının içinde sıkışıp kalanlar olduğunu söyledi. Tsanakopoulos, ilk verilere göre, 11’i ağır 104’ün üzerinde yaralı olduğunu ve yaralılardan 16’sının çocuklar olduğunu aktardı.

AB’den yardım yok

Hükümet Sözcüsü Tsanakopoulos, yetkililerin kurbanları aramaya ve afetzedeleri tahliye etmeye devam ettiğini söyledi. İspanya’nın Yunanistan’a yardımcı olmak için uçak göndereceğine işaret eden Tsanakopoulos, ayrıca Güney Kıbrıs’tan 60 kişilik bir itfaiye ekibi geleceğini ve Yunanistan’ın Avrupa’daki ortaklarından yardım için Avrupa Birliği (AB) Sivil Koruma Mekanizması’nı harekete geçirmesi talebinde bulunduğunu belirtti. Ülkeye Fransa, İspanya, İsrail, Bulgaristan, Türkiye, İtalya, Makedonya, Portekiz ve Hırvatistan’dan hava yoluyla yardımlar ulaştırıldı. Bununla birlikte birçok ülke Yunanistan’a taziye mesajı gönderdi.

Öte yandan AB Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker, Komisyonun Yunanistan’a herhangi bir yardım girişiminde bulunmayacağını söyledi.

İsveç’te yeni yangın tehlikesi

Öte yandan İsveç de yeni bir yangın tehlikesi üzerine alarma geçti. AFP’nin haberine göre, İsveçli yetkililer Pazartesi günü yeni bir sıcak hava dalgasının yaklaştığını ve ‘büyük’ riskler taşıdığını söyleyerek dikkatli olunması çağrısı yaptı. İsveç’in bazı bölgelerinde yaklaşık üç aydır hiç yağış olmadı. Son 250 yılın en sıcak Temmuz ayını yaşayan ülke, yangınları söndürmek için Avrupa’dan yardım almak zorunda kaldı.

Ülkedeki yangınlar, Paris’in yaklaşık iki katı büyüklüğüne tekabül eden 25 bin hektarlık alanı yok etti.

İsveç Sivil Savunma Dairesi (MSB) tarafından yapılan açıklamada, Pazar günü 25 ayrı noktada yangın çıktığı, dördünün hala devam ettiği ve meteorolojinin tahminlerinin pek iç açıcı olmadığı bildirildi. Önümüzdeki günlerde sıcaklığın bölge için ‘çok riskli’ olarak nitelendirilen 35 dereceye kadar çıkacağı tahmin ediliyor.

87 milyar Euro zarar

MSB Sözcüsü Britta Ramberg, yaptığı basın açıklamasında, Stokholm’un güney bölgelerinin büyük risk altında olduğunu söyledi. Yangınların sebebinin bilinçsizce yakılan ateşler ve mangallar olduğunu belirten Sözcü, yangınların sorumlusunun insanlar olduğuna ve yakılan ateşin mutlaka söndürmesi gerektiğine dikkat çekti.

İsveç Ormancılık Komisyonu, orman yangınlarının ülkeye verdiği zararın 87 milyon euro olduğunu açıkladı. Bu büyüklükteki yangınlarla başa çıkmak için yeterince donanıma sahip olmayan İsveç, Avrupa Sivil Savunma Mekanizması ve Avrupa-Atlantik Afet Yardımı Koordinasyon Merkezi’nin (EADRCC) harekete geçirilmesi için komşu ülkelerden yardım istedi.

İsveç’in çağrısına İtalya, Almanya, Norveç ve Danimarka cevap verdi. Fransa, Kanada flamalı iki yangın söndürme uçağı ve 60 itfaiyeciden oluşan bir ekip gönderdi. Başkent Stockholm’un 400 kilometre kuzeybatısında bulunan Ljusdal şehrindeki çalışmalara katılan Fransız ekibin görevi, söndürülen yangınların yeniden başlayıp başlamayacağını doğrulamak. Fransız ekibin lideri Pazar akşamı ulaştıkları Stockholm havaalanında AFP’ye yaptığı açıklamada, “Ormanların kenarlarını sürmemiz ve toprağı çevirmemiz gerekiyor. Bu da zaman gerektiren uzun bir süreç” ifadelerini kullandı.

Almanya’da uzman personel eksikliği

Alman basınında yer alan haberlerde ise orman yangınlarıyla mücadele edecek uzman personel sıkıntısı çekildiği ortaya çıktı. Bonn şehrindeki Federal Sivil Koruma ve Afet Yardım Ofisi (BBK) Sözcüsü, ‘Rheinische Post’ adlı gazeteye verdiği demeçte, “Eyaletlerdeki federal hükümetler, yangın söndürme uçaklarına sahip değil” ifadesini kullandı. Almanya’nın Kuzey Ren Vestfalya eyaletindeki İtfaiye Ekipleri Birliği de ülkede orman yangınlarıyla mücadelede ihtiyaç duyulan ekipman ve uzman personel eksikliğini eleştirdi.

Orman Yangınları Yönetimi Düsseldorf Şube Müdürü Ulrich Tsimulino, Rheinische Post gazetesine yaptığı açıklamada, ‘’Almanya’da orman yangınlarıyla mücadele için gereken yangın söndürme araçlarında büyük eksiklik var. Sadece Alman ordusu, federal polis, Bavyera gibi bazı yerel eyaletlerin emniyet güçleri ve bir takım özel servis sağlayıcıları bu tür operasyonlar için gerekli olan helikopterlere sahipler. Alman ordusuna ait 40 helikopterinin yarısı sık sık kullanılıyor. Diğer yarısı ise ya boşta ya da bakımda oluyor” şeklinde konuştu.

Letonya’da 800 hektar ormanlık alan yok oldu

Letonya’da çıkan yangınlarda itfaiye ekipleri alevleri kontrol etmeye devam ederken, yetkililer ülkenin batısında yaklaşık 800 hektar ormanlık alanın çıkan yangınlar sonucu yok olduğunu bildirdi.

Uzay Ajansı ESA’nın ‘Copernicus’ programının bir parçası olarak dünyayı dolaşan yer gözlem uydusu Sentinel-2’nin geçtiği görüntülere göre yangınlar 170 hektar ormanı, 257 hektar üretim arazisini ve 400 hektar bataklık bölgeyi yok etti.

Kurlandiya bölgesinde çıkan orman yangınlarından yükselen dumanın, 100 kilometre mesafedeki Jurmala şehrine kadar ulaştığı görüldü. İtfaiye Sözcüsü İnta Palkavniece yaptığı açıklamada, yangının bataklık bölgesinin derinliklerinde başladığını ancak oksijen yüklü rüzgarlarla alevlerin arttığını belirtti.

Bataklık bölgesindeki yangınla mücadelenin zorluğuna dikkat çeken Palkavniece, temel amacın, yangın çemberinin genişlemesini önlemek olduğunu belirtti. Kurlandiya bölgesi, nüfusun az olduğu, seyrek ve dar yollara sahip, bataklıklar sebebiyle birçok yerine ulaşımın bulunmadığı bir bölge. Ülke son yıllarda doğal afet durumunun ilan edilmesine sebep olan büyük kuraklıklarla mücadele ediyor.