Bağdat-Erbil hattındaki petrol anlaşmazlığı sürüyor

Bağdat: Hamza Mustafa

Irak Federal Yüksek Mahkemesi, Kürdistan Bölgesi tarafından bölgeden çıkarılan petrolün Bağdat hükümetine danışılmaksızın doğrudan ihracatına itiraz davası üzerinde çalıştıklarını duyurdu. Mahkeme Sözcüsü İyas es- Samuk’un yaptığı ve Şarku’l Avsat’ın bir nüshasına ulaştığı açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Mahkeme, Federal Meclis Başkanı’nın, Başbakan Haydar İbadi’ye vekâleten Federal Maliye Bakanı’nın ve Kürdistan Bölgesinin Başbakanı Neçirvan Barzani’nin görevlerine ek olarak davaya üçüncü taraflar olarak katılmalarına karar verdi.”

Samuk yaptığı açıklamada Federal Yüksek Mahkeme’nin dün Hâkim Midhat Mahmud’un başkanlığında ve bütün üyelerin huzurunda yapılan oturumu düzenlediğini, Federal Petrol Bakanı tarafından Kürdistan Bölgesi’nde Doğal Kaynaklar Bakanı’na karşı açılan bir davayı değerlendirdiğini belirtti. Davacının Kürdistan Bölgesi’nden Irak dışına doğrudan petrol ihraç edilmesinin durdurulmasını, petrolün Irak halkının mülkü olması nedeniyle daha önce satıştan elde edilen paranın iade edilmesini talep ettiği davaya tüm tarafların katıldığını bildirdi. Ancak duruşmanın tüm tarafların iddialarını sunmaları, mahkemenin yasal mühlet olarak verilen 6 Mayıs 2018 tarihine ertelendiğini açıkladı.

Irak Parlamentosu Kürdistan Demokrat Partisi üyesi Vian Dahil, anayasaya uygun olarak taraflar arasında sağlanacak bir çözümü desteklediğini belirtti. Değişim Hareketi’nden bir diğer Kürt milletvekili Abdulvahid, bölgedeki petrol dosyasının şeffaf olmadığını ifade etti. Vian Dahil, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Irak’ta hepimizin içinden geçtiği süreç, anayasaya uygun olarak taraflar arasındaki farklılıklara doğru çözüm arayışını gerektiriyor. Merkez ile bölge arasındaki farklılıklar anayasa çerçevesinde kalıyor. Bu nedenle çözüm içerde ve anayasa çerçevesinde olmalıdır. Çünkü bu, tarafların çıkarlarını güvence altına alacaktır.”

Servet Abdulvahid ise Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada Kürdistan bölgesi tarafından petrol ihracatı konusundaki nihai kararın Federal Mahkeme tarafından verilmesinin gerektiğini ve bunun oldukça önemli olduğunu ifade etti. “Petrolün Kürdistan bölgesinde ve Irak anayasasına göre şeffaf olmadığını hepimiz biliyoruz” diye konuştu.

Kürdistan bölgesi ve federal hükümet arasındaki petrol anlaşmazlıklarının eski Başbakan Nuri el- Maliki dönemine uzandığı belirtiliyor. Maliki ile bölgenin eski başkanı Mesud Barzani arasındaki suçlamalar nedeniyle tarafların birden çok petrol anlaşmasının bozulduğu biliniyor. Ancak mevcut Başbakan Haydar İbadi hükümetinin kurulmasından sonra, 2015’te, yeni bir petrol anlaşması imzalandı. Söz konusu anlaşmaya göre Federal hükümetin bölgedeki personelin maaşlarını ödeme taahhüdüne karşılık bölge günlük olarak 550 bin varil petrol ihraç ederek gelirlerini federal hükümete aktaracak. Bölgeye bütçeden yüzde 17’lik bir pay ayrılacak. Ancak Bağdat’ın bölgedeki taahhütlere uymaması ve Kürdistan bölgesindeki liderlerin bölgelerinden petrol kaçırıldığına dair suçlamalar anlaşmanın bozulmasına yol açtı. Bölge maaşları ödeyemedi. Ayrıca Bağdat 2017’de bütçede Kürtlere ayırdığı payın yüzde 12’ye düşürdüğünü açıkladı. 2018 bütçesinde de söz konusu yüzde, Kürtlerin rızası olmadan yarı yarıya düşürüldü.

Irak Petrol Bakanı Cebbar el- Luaybi, ülkesinin petrol konusuyla ilgili dosyalarda Kürdistan bölgesiyle diyaloğa hazır olduğunu duyurdu. Kürdistan bölgesi daha önce, boru hattını günde bir milyon varil üreterek 2017 yılı sonunda dünya üretiminin yüzde 1’ine ulaştığı açıklamıştı. Rus petrol devi Rosneft de Kürdistan bölgesindeki 5 alanda araştırmayı ve geliştirmeyi kabul ettiğini açıklamıştı.