BM Batı Sahra Özel Temsilcisi Köhler’in Sahra ziyaretleri başladı

BM Genel Sekreteri Batı Sahra Özel Temsilcisi Horst Köhler, 2012 yılından bu yana durgun olan Batı Sahra müzakerelerini canlandırmak amacıyla bölgedeki ilk turu kapsamında yetkililerle bir araya gelmeye devam ediyor.

Köhler, dün Fas Kralı 6. Muhammed ile bir araya geldi. Köhler, Fas ziyareti çerçevesinde ayrıca Fas Başbakanı Sadeddin el-Osmani, Dışişleri Bakanı Nasır Bourita ile Temsilciler Meclisi ve Danışma Konseyi başkanları ile de görüştü.

Köhler’in iki gün süren Fas ziyaretinin ayrıntılarına dair bilgi verilmezken tek açıklama Fas Dışişleri Bakanlığı’ndan geldi. Açıklamada BM Özel Temsilcisi’nin Bakan Bourita ile bir dizi toplantı gerçekleştirdiği, görüşmelere Fas’ın BM Daimi Temsilcisi Ömer Hilale ve Köhler’in Özel Danışmanı David Schwech’in de katıldığı kaydedildi. Basına kapalı gerçekleşen görüşmelere Fas Kraliyet Müsteşarı Fuad Ali el-Himma’nın da katılım gösterdiği ifade edildi.

Köhler’in Tindouf’da Polisario Cephesi üst düzey yetkilileri ve BM Batı Sahra’da Referandum Misyonu (MINURSO) sorumluları de görüşeceği, ardından Cezayir’e geçeceği bildirildi. Köhler’in bir sonrai durağının ise Moritanya olacağı kaydedildi.

Köhler, Cezayir’in destek verdiği bağımsızlık yanlısı Polisario Cephesi dosyasına ABD’li diplomat Christopher Ross’un ardından Ağustos ayında Özel Temsilci olarak atanmıştı.

Bu bağlamda Polisario Cephesi’nin BM temsilcisi Ahmed Buhari tarafından yapılan açıklamada, Köhler’in Rabat’taki ziyaretlerinin basına kapalı düzenlenmesinin Fas’ın uzlaşı çabalara engel olacağının bir kanıtı anlamına geldiği belirtildi.

Buhari, Köhler’in çabalarının Fas Krallığı’ndaki siyasi irade eksikliği ve iktidarı koruma çabaları sebebiyle engellerle karşılaşacağını iddia etti. Buhari, ikinci engelin ise Fransa’nın Güvenlik Konseyi’ndeki konumu dolayısıyla yaşanacağını kaydetti.

BM’nin Sahra diplomasisi

Köhler’in Sahra müzakerelerinin başına geçişi, Fas’ın Afrika Birliği’ne geri dönüşü de dâhil olmak üzere çeşitli değişikler çerçevesinde gerçekleşti.

Soruna dâhil taraflarla yaptığı ilk istişareler kapsamında Köhler, geçtiğimiz Eylül ayının ikinci haftasında New York’ta Afrika Birliği merkezine ev sahipliği yapan Etiyopya Dışişleri Bakanı ile görüşmüştü.

Köhler’in ziyaretinin amacı, bölgenin kalkınmada sorumluluk alması için kıtasal düzeyde bir birleşmeye teşvik etmek olarak açıklandı. Afrika halkının yararına olan ekonomik büyüme için önemli bir adım olduğu kaydedildi.

Ziyaret ayrıca, Cezayir’in güneybatısındaki Sahra mülteci kampında nüfus sayımı yapmak için Cezayir’e yapılan uluslararası baskıyla aynı döneme denk geldi. Söz konusu sayım, Cezayir ve Polisario Cephesi tarafından reddedilmişti.

Kısa süre önce kamplardaki insani durum ve insani yardımlara yönelik hırsızlık, silahlı grupların çatışması ve bölgedeki uluslararası uyuşturucu kaçakçılığı sebebiyle güvenlik tehdidinin artması konularında bir dizi uluslararası rapor yayınlanmıştı.

Bu durumun Tindouf’ta Köhler tarafından gündeme getirilmesi beklenen başlıca sorun olduğu kaydediliyor. Ayrıca Batı Afrika ve Avrupa’ya geçişte tek kara köprüsü olan Fas ve Moritanya arasındaki sınır kapısının da gündeme gelmesi bekleniyor.

Köhler’in yürüttüğü çalışmalara ilişkin ilerleme raporunu bu ayın sonunda Güvenlik Konseyi’ne sunması bekleniyor. Nihai ve detaylı rapor ise önümüzdeki Nisan ayında açıklanacak.

Batı Sahra 1974’te İspanyol sömürgesinden kurtularak Fas topraklarına katıldı. Batı Sahra’yı temsil ettiğini öne süren Polisario Cephesi, bölgenin bağımsızlığını isterken Fas da bölgenin kendi egemenliğinde kalması gerektiğini savunuyor. Polisario Cephesi, Cezayir tarafından da destekleniyor.