Cabir-Nasib Kapısı’nın açılmasının halk ve ekonomi açısından etkileri

Dera/Riyad ez-Zeyn

Ürdün-Suriye sınırındaki Cabir-Nasib Kapısı’nın açılmasının getireceği sonuçların, Şam ve Amman arasındaki ilişkiler ve iki ülke arasındaki ticarete yönelik etkilerine dair farklı tahminler yürütülüyor.

Ürdün-Suriye sınırındaki geçiş noktasında görev yapan eski bir memur Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, her iki ülkeden, 35 fabrika ve 100’ün üzerinde otomobil galerisi, onlarca depo ve garaj bulunduran ve yaklaşık 4 bin kişiye iş imkanı sağlayan sınır kapısının Dera’daki serbest ticaret bölgesi için oldukça önemli olduğuna dikkati çekti.

Sınır kapısının Dera’daki yerleşim bölgelerine yakınlığı nedeniyle Suriyeli görevlilerin çoğunu Deralılar oluşturuyor. Bu yüzden sınır kapısına ulaşım için uzun bir mesafenin kat edilmesi ya da uzun süreli izin almaları gerekmiyor.

Eski memur, Dera’nın sınır kapısına yakınlığı nedeniyle özellikle Deralı gençlerin serbest ticaret bölgesinde gümrük takas ofisleri, iş yerleri ve galerilerde sağlanacak iş olanaklarından faydalanacağını sözlerine ekledi.

Sınır kapısındaki Suriyeli çalışanlar, Nisan 2015’te sınır kapısının kapatılmasına rağmen Suriye ve Ürdün taraflarının ödedikleri maaşları almaya devam ettiler. Ancak 2017 sonunda alınan sürpriz bir kararla çalışanların maaşları askıya alındı.

“Dera’da ticari hareketlilik sağlanacak”

Deralı ekonomi uzmanı Abdulhakim el-Mısri Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Sınır kapısı ve serbest ticaret bölgesinin, Suriye’nin güneyine birçok iş imkanı sunduğunu ve Ürdünlülerin Suriye’ye geçmesinin Dera’da ticari bir hareketlilik sağladığını söyledi.

Dera’nın Suriye’nin güney geçidi olarak görüldüğünü ve eskiden Körfez devletlerinden Suriye’ye gelen turistlerin ilk uğrak noktası olduğunu belirten Mısri, Dera’daki arkeolojik bölgelerin turizm gelirlerini artırdığını ve bununla birlikte tarım açısından da Ürdünlülerin tercih ettiği bir bölge olduğunu söyledi.

Avrupa’yı Körfez ülkelerine bağlayan stratejik konumu göz önüne alındığında, Nasib geçiş kapısı oldukça büyük bir önem taşıyor. Bu kapı, çeşitli uluslararası anlaşmalarla, ticari tırların Arap Körfezi’nden Ürdün’e, Lübnan’a ve Türkiye’ye oradan da Avrupa’ya geçişlerini kolaylaştırdı.

Gözlemciler, Nasib Sınır Kapısı’nın açılmasıyla Suriye’nin güneyindeki ekonomi alanlarının yeniden Suriye’deki olayların başlamasından önceki haline geri döneceğini ve hem Ürdün hem de Suriye tarafındaki tesislerin yeniden çalışır duruma geleceğini düşünüyorlar.

Bununla birlikte iki ülke arasında yerleşim bölgelerinin yakın olması evlilikler yoluyla akrabalık ilişkilerinin kurulmasını da sağladı. Bu yüzden sınır kapısının açılması iki tarafta bulunan akrabalar arasındaki sosyalliğin sürmesine katkıda bulunacak.

Sınır kapısının kapatılması her iki ülkeyi olumsuz etkiledi

1997 yılında Suriye’nin güneyinde bulunan Dera’nın Nasib kasabasında inşa edilen sınır kapısı Nasib adını alırken, Ürdün’ün kuzeyinde kalan sınır kapısı, bulunduğu kasabanın adını alarak Cabir Sınır Kapısı olarak adlandırıldı.

Dera’nın muhalif gruplarının kontrolü altına girmesinin ardından Nasib Sınır Kapısı’nın kapatılması, sadece Suriye ekonomisine değil, Ürdün ekonomisine de ciddi bir darbe vurdu. Suriye sınırındaki Ürdünlü ve Suriyeli yatırımcıların dükkanları, galerileri ve iş yerleri yağmalandı veya yok edildi. Bu yüzden tüm çalışanlar işlerini kaybetti. Bununla birlikte ürünlerini satmak için Ürdün pazarına güvenen Dera’daki tüccarlar ve çiftçiler büyük zarara uğradılar.