Cezayir Cumhurbaşkanı Abdulaziz Buteflika’nın meclisi feshetmesi bekleniyor

Cezayir Dışişleri Bakanlığı, yaklaşık iki hafta boyunca parlamentoyu sarsan ciddi krizin ardından, yabancı elçiliklerin “Meclis Dostluk Komiteleri” çerçevesinde parlamento ile ilişkilerinin durdurulduğunu açıkladı.

Bununla birlikte siyasi ve basın çevrelerinde kriz durumunun kötüleşmesi ile birlikte Cumhurbaşkanı Abdulaziz Buteflika’nın meclisi feshedebileceği meselesi gündeme geldi.

İslamcı milletvekili Lahdar bin Hallaf, basına verdiği demeçte, Cezayir Dışişleri Bakanlığı tarafından kendisine mektup gönderildiğini ve bütün yabancı diplomatik misyonların parlamento ile çalışmalarının an itibariyle durdurulduğunun bildirildiğini açıkladı.

Söz konusu karar ile ilgili herhangi bir sebep belirtilmediğini kaydeden Hallaf, bu durumun milletvekillerinin çoğunun Meclis Başkanı Buhacce’nin istifa etmesini istemesiyle ilişkili olduğunu belirtti.

Hallaf, milletvekillerinin çoğunluğunun Buhacce’nin devrilmesi hareketine öncülük ettiği Ulusal Kurtuluş Cephesi (FLN) Partisi liderlerinden Cezayir Dışişleri Bakanı Abdulkadir Mesahil’e ve Dışişleri Bakanlığı’nın dostluk komiteleri hususundaki tutumuna dikkat çekerek, bunun meclis başkanını hedef alan hoşnutsuzluk dalgasıyla ilişkili olduğunun anlaşıldığını söyledi.

FLN milletvekilleri, Buhacce üzerindeki baskıyı arttırmak ve onu istifaya zorlamak için Genel Sekreter Cemal Velid Abbas ile parti merkezinde günlük olarak bir araya geliyor. Ancak meclis başkanı, görevi bırakması ile ilgili dile getirilen sebeplerin ikna edici olmadığı gerekçesiyle istifa etmeyi reddediyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan Buhacce, cumhurbaşkanı tarafından görevi bırakması talimatı verilmediği sürece milletvekillerinin iradesine tabi olmayacağını söyledi. Skikda Eyaleti’nden seçilmiş bir milletvekili olma vasfını koruduğunu ve söz konusu partinin kendisini meclis başkanlığına getirdiğini belirten Buhacce, anayasada yer alan güçlerin ayrılığı ilkesine ve bunun tüm hükümet yetkilileri tarafından vurgulanmasına dikkat çekti.

Milletvekilleri Buhacce’yi, parlamentoyu kötü yönetmek ve yurt dışına seyahatlerinde israfa gitmekle itham ediyorlar. Buhacce ise basına verdiği demeçte, kötü yönetimden sorumlu olan yasama organının genel sekreteri olduğunu ve bu sebeple yalnız bırakıldığını söyledi.

Velid Abbas, partideki rakibi Buhacce’ye “parlamentodaki uyumun muhafaza edilmesi ve çalışmaların aksamasının önlenmesi için” bir an önce istifa etmesi çağrısında bulundu.

Parlamento binasının beşinci katındaki ofisine giden Buhacce, milletvekillerinin çoğunluğunun boykotu nedeniyle yalnız kaldı.
Demokratik Hareket Partisi’ne mensup olan İslamcı milletvekilleri, söz konusu durum hakkında “parti içi mesele” değerlendirmesinde bulunarak müdahale etmeyi reddediyorlar.

Dün siyasi ve basın çevrelerinde gündem olan meselelerden biri de, kriz devam ettiği takdirde cumhurbaşkanının anayasa tarafından tespit edilen “meclisi feshetme hakkını” kullanabileceği meselesiydi. Nitekim Anayasanın 147. Maddesi bu hususta şunları söylüyor:

“Cumhurbaşkanı, Ulusal Meclis Başkanı, Ulusal Halk Meclisi Başkanı, Anayasa Konseyi Başkanı ve Başbakan ile görüştükten sonra Ulusal Halk Meclisi’ni feshedebilir ve yasama seçimlerini erken yapabilir.”

Anayasa, cumhurbaşkanını meclisi feshetmeye sevk edecek sebepleri belirtmiyor. Ancak kanun uzmanlarına göre böyle bir adımın tek gerekçesi, cumhurbaşkanının bütün projelerine ve politikalarına karşı çıkan bir çoğunluk ile birlikte hareket etmenin olanaksızlığıyla karşı karşıya kalması olabilir.

Ancak bu ihtimal, yasa tasarılarının çoğunun kaynağı olan yürütme organının hegemonyası altında bulunan parlamentonun durumu ile birlikte ortadan kalkıyor. Milletvekilleri tarafından önerilen yasa tasarıları oldukça zayıf kalırken, yasalar tarafından öngörülmesine rağmen milletvekillerinin soruşturma komisyonları kurmadaki özgürlükleri oldukça sınırlı.

Gözlemciler, bu durumun cumhurbaşkanına bir faydası olmayacağı gerekçesiyle meclisin feshedilmesi ihtimalini uzak görüyorlar. Cumhurbaşkanının, özellikle de 6 ay sonra yapılacak seçimlerde beşinci dönem başkanlığı için aday olma isteğini teyit etmesi durumunda daha da zor olacağını düşünüyorlar. Çünkü bu olası senaryo ülkeyi kurumsal dengesizliklere sokacak. Cumhurbaşkanı ise şiddetli bir şekilde söz konusu kurumların istikrarının, takip ettiği politika sayesinde sağlandığını vurguluyor.