Cubeyr: İran heyeti ile yapılan görüşmeler ilişkilerin normalleşmesi anlamına gelmez

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Adil el-Cubeyr, Hac sezonu boyunca İran heyeti ile yapılan görüşmelerin ilişkilerin normalleşmesi anlamına gelmediğini, yalnızca dini bir olay olduğuna dikkat çekerek, İran ile Suudi Arabistan arasında yakınlaşma olasılığını dile getirmenin ‘gülünç’ olduğunu söyledi.

Cubeyr, “İran, Suudi Arabistan ile olan ilişkilerini iyileştirmek istiyorsa, terörizmi ve müdahalelerini durdurmak zorundadır” diyerek, İran’daki el-Kaide liderlerinin Suudi Arabistan’a saldırı emri verdiğini açıkladı. Bakan, İran’ın diyalog ve diplomatik iş birliğinde ciddiyeti olmadığını düşündüğünü de sözlerine ekledi. Londra’da düzenlediği basın toplantısında, İran’ın teröre destek veren bir ülke olduğu ve istikrarı bozan politikalarından dolayı BM yaptırımlarının uygulandığını ifade etti. ABD elçiliğine yapılan saldırıyla başlayarak, Lübnan’da ve son olarak Tahran ve Meşhed’deki Suudi Arabistan Büyükelçiliği ve Konsolosluğu’na saldırı, Suudi diplomatların öldürülmesi, 1996 yılında Al-Khobar kulesinin bombalanması, 1994’deki Arjantin’in başkenti Buenos Aires’deki bombalamalar ve el-Kaide’nin lideri olan, hala İran’da bulunan Saif el-Adl tarafından emredilen 2003’teki Riyad bombalamaları gibi, İran’ın terörist saldırıların yanısıra, elçiliklere ve diplomatlara da saldırı geçmişi olduğunu vurguladı. Cubeyr, 1648 yılında imzalanan Vestfalya Sözleşmesi tarafından kabul edilen uluslararası kanunlara ve devletlerin işlerine müdahale etmeme ilkesine saygı gösteren bir ülke haline gelmedikçe, Suudi Arabistan’ın İran’la anlaşma yapmayacağının altını çizdi.

‘İran’ın geç cevabı yüzünden diplomatların ziyareti gerçekleşmedi’

Cübeyr, Büyükelçilikteki son saldırının ardından Riyad’ın, Tahran’a zararın incelenmesi için Suudi bir heyet göndermek üzere talepte bulunduğunu, ancak İran makamlarının, Suudi diplomatları taşıması gereken uçağa izin verme konusunda geç kaldıklarını, bu sebeple de ziyaretin gerçekleştirilemediğini dile getirdi.

Katar krizi

Katar ile olan kriz hakkında ise Cubeyr, dört ülkenin Doha’ya talep listesini sunduğuna dikkat çekerek, “Katar krizi, bir hafta, bir ay, bir ya da iki yıl daha devam etse bile, bizim için zararı yok. Teröristlere ev sahipliği yapan, bunları mali ve gayri resmi olarak destekleyen bir ülke ile anlaşma yapmayacağız” dedi.

Cubeyr, “Suudi Arabistan, BAE, Bahreyn ve Mısır’ın, Doha’yı ablukaya aldıkları şeklinde nitelendirme yanlış. Dört ülke Katar’ı boykot etti, ablukaya almadı” dedi.

Dışişleri Bakanı, Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyonun, Yemen’de savaşa zorlandığı,savaşı seçmediğini belirtti. Ülkesinin, Yemen ulusal diyaloğunun vereceği karara göre hareket edeceğini, ancak, İran tarafından desteklenen Husi milislerinin Suudi Arabistan’ı suçlamalarına izin vermeyeceklerini söyledi.

BM tarafından idare edilmesi ve güvenceye alınması şartıyla, ülkesinin Sana Havaalanı’nın yeniden açılmasına karşı olmadığını yineledi.

Cubeyr, koalisyon güçlerinin, sivil kayıplardan, özellikle de çocukların hedef alınmasından kaçınmak için ciddi adımlar attığını söyledi.

Theresa May ile görüşme

Suudi Dışişleri Bakanı, dün İngiltere Başbakanı Theresa May ile bir araya geldi. İngiliz hükümeti tarafından yapılan bir açıklamaya göre, ikili ve bölgesel meselelerin ele alındığı görüşmede, Suudi Arabistan’ın da aralarında yer aldığı 4 ülkenin Katar’a uyguladığı ambargolar da gündeme geldi. May, taraflara yaptığı gerilimi düşürme ve Körfez İşbirliği Konseyi’nde birliğin ilk fırsatta yeniden sağlanması çağrısını yineledi.

Görüşmelerde Suudi Arabistan’ın reform ve modernizasyon programı, ‘2030 Vizyonu’ da ele alındı. Başbakan, programın değişim, yenilikçilik ve güçlendirme üzerine odaklandığına dikkat çekti.

Görüşmelerde ayrıca Yemen’deki durum ve çatışmanın sona erdirilmesi ihtiyacı üzerinde duruldu.