Dünya Bankası: Gazze’deki kriz kritik bir noktaya ulaştı ve Batı Şeria’da da durum kötüleşiyor

Dünya Bankası tarafından yayınlanan yeni raporda, Gazze’deki ekonomik durumun çöktüğü kaydedilirken, geçtiğimiz yıllarda önemli gelişme kaydeden Batı Şeria’daki ekonomik durumun da yakında bir krize maruz kalabileceği uyarısında bulunuldu.

New York Özel İrtibat Komitesi’nin perşembe günü Filistin halkına kalkınma yardımı sağlamak için düzenleyeceği toplantında rapor gündeme getirilecek. Raporu hazırlayanlar, Gazze’deki ekonomik krizin, Hamas’ın 2007 yılında iktidarı ele geçirmesinden bu yana dayatılan kuşatmanın bir sonucu olduğu kaydedildi. Raporda ikinci bir etkenin ise fonlardaki likidite krizi ve nakit eksikliği olduğu belirtildi.

Gençler arasına işsizlik oranı yüzde 70

Raporda, Gazze halkının yaşadığı yoksulluğa vurgu yapılırken, gençler arasındaki işsizlik oranı yüzde 70’e ulaştığı kaydedildi.

Dünya Bankasının Batı Şeria ve Gazze Şeridi temsilcisi Marina Weiss, raporla ilgili açıklamasında, “Savaşın etkileri, kuşatma ve iç anlaşmazlıklar Gazze’yi ekonomik olarak felç etmiş durumda. Gazze’de ekonomik ve sosyal şartlar 10 yılı aşkın bir süredir kötüye gitmekteydi. Fakat son aylarda bu kötüleşme hızlandı ve kritik bir noktaya ulaştı. Aşırı yoksulluk ve artan işsizlikten muzdarip olan insanlar hayatta kalmak için mücadele veriyorlar. Sağlık ve su gibi kamu hizmetler hususunda gerçek çözümler gereklidir ve kısa vadeli müdahaleler yeterli değildir” ifadelerini kullandı.

Yüzde 6’lık daralma

Raporda, Gazze’deki krizin son aylarda keskin bir artış gösterdiği ve kritik bir noktaya ulaştı vurgulanırken, artan hayal kırıklığının artmakta olan gerginliği daha da şiddetlendirdiği kaydedildi. Bunun yanı sıra Gazze’deki yardım akışlarının büyümeyi teşvik etmek için yeterli olmayacağı ve krizin endişe verici düzeye ulaştığı belirtildi. Rapora göre, 2018’in ilk çeyreğinde Gazze ekonomisi yüzde 6’lık bir düşüş yaşadı ve göstergeler bunun daha da kötüye gideceği yönünde.

Rapor, söz konusu krizin, ABD yönetiminin ve UNRWA’nın yardım fonlarını azaltmasının yanı sıra, Filistin yönetiminin Gazze’ye yönelik aylık fonları 30 milyon dolar indirme kararı ile ilişkilendirdi. Raporda, tüm bu durumların yılın başından bu yana süregelen kötüleşmeye katkıda bulunduğu belirtildi. Rapor, Batı Şeria’daki duruma ilişkin daha iyi bir resim çizse de, tüketimin güdümünde olan büyümeye dikkat çekerek, ekonomik aktivitenin önümüzdeki dönemde keskin bir şekilde yavaşlamasının beklendiğini vurguladı.

Dünya Bankası, Gazze ve Batı Şeria’daki ekonomik bozulmanın keskin düşüş gösteren dış yardımlarla telafi edilemeyeceği konusunda uyarıda bulundu. Ayrıca, Hamas’a getirilen kısıtlamalar nedeniyle temel maddelere erişim ve ticaret hususunda birtakım engellerle karşı karşıya kalan özel sektörün faaliyetleri ile de durumun üstesinden gelinemeyeceğini belirtti. Üstelik, kötüleşen mali durum, Filistin yönetiminin yardım elini uzatması için de bir alan bırakmıyor.

Bağış fonlarındaki düşüşe değinilen raporda, finansman açığının 600 milyon dolara ulaşması beklentileri ile birlikte toplamda 1,24 milyar dolarlık bir bütçe açığı olduğu kaydedildi.

Dünya Bankası Gazze’deki durumun çözümüne yönelik, krizin atlatılması çerçevesinde alınan acil tedbirleri birleştiren “dengeli bir yaklaşım” benimsenmesi ve sürdürülebilir kalkınmaya elverişli bir ortam yaratılması için adımlar atılması önerisinde bulundu.

İsrail ekonomik kısıtlamaları kaldırmalı

Raporda, acil önlemlerin “enerji, su, temizlik, sağlık hizmetleri, geleneksel geçim kaynaklarının arttırılması gibi temel hizmetlerin sürekliliğinin sağlanması” çerçevesinde alınması gerektiği kaydedildi. Banka ayrıca, İsrail hükümetinin ticaret hususundaki kısıtlamaları kaldırarak ekonomik büyüme için uygun bir ortam oluşturulmasına destek olması önerisinde bulundu.

Raporda Filistin yönetiminin siyasi yolları açması ve sürdürülebilir ekonomik kalkınmaya dönük projeler gerçekleştirmesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca, dijital hizmetlerde dahil olmak üzere ticarete destek olması, olumlu bir iş ortamı oluşturmak için reformlar uygulaması ve meşru kurumların Gazze’yi şeffaf ve verimli bir şekilde yönetmesi gerektiği belirtildi.

Dünya Bankası’nın yeni raporu Gazze Şeridi’ndeki kötüleşen koşullara dair tüm uyarıları benzeri görülmemiş bir noktaya çekti. Bu, bölgenin yeni bir savaşa sürüklenmesine dair olan endişeleri azalttı.

Rapor, yaşanan felaketi gözler önüne seriyor

Abluka İle Mücadele Halk Komitesi Başkanı Cemal el-Hudri, Dünya Bankası’nın raporunu, gerçeği yansıtan ve tehlike çanını çalan önemli bir rapor olarak değerlendirdi.

Raporun yaşanan gerçekliği şeffaf bir şekilde resmettiğini dile getiren el-Hudri, söz konusu koşulların yaşanan felaketi ve trajediyi günden güne arttırdığını belirtti. BM Genel Kurulu ve uluslararası toplumdan sorumluluklarını yerine getirmelerini talep eden el-Hudri, durumun daha da kötüleşmesinin önlenmesi için “acil bütçelerin izlenmesi çalışmasının” seri bir şekilde gerçekleştirilmesi çağrısında bulundu.

Hudri, söz konusu durumun İsrail ablukasının tam olarak kaldırılması, tüm ticari geçişlerin açılması, serbest ithalat ve ihracat ile endüstriler için gerekli olan hammaddelerin çıkarılmasına izin verilmesi gibi bir dizi adım ve kararla düzeleceğini vurguladı. Ayrıca “Gazze ve Batı Şeria’yı güvenli geçişe bağlamak ve derhal işletmek, aktif bir ticari hareketlilik oluşturmak ve ticari ve ferdi faaliyetler aracılığıyla piyasaya fon aktarma sürecini başlatmak” gerektiğini belirtti.