Dünya, Suu Çii’nin Rohingya krizi konusunda konuşmasını bekliyor

Myanmar hükümeti, sınırdan kaçan Rohingyaların geri gönderilmesini kabul edemeyeceğini ima ederek, mültecileri Arakan Rohingya Kurtuluş Ordusu ile bağlantı kurmakla suçladı.

Birleşmiş Milletler (BM), Myanmar ordusunun Müslüman azınlığa karşı uyguladığı eylemlerin ‘etnik temizlik’ özellikleri taşıdığını açıklamıştı.

“Kaçmayan köylülere yasal koruma sağlanacak”

Myanmar Hükümet Bilgilendirme Komitesi tarafından yapılan açıklamada, “Köylerden kaçanlar, şiddet saldırılarına karışmaları sebebiyle tutuklanmaktan korktular ve başka bir ülkeye geçtiler. Yurttaşları kaçmayan köylere yasal koruma sağlanacak” dedi.

Ordunun Rakhine bölgesindeki azınlıklara yönelik şiddeti, 400 binden fazla Rohingyalının Bangladeş’e göç etmesine neden oldu.

Mülteciler, askerlerin sivillere karşı katliam yapıp, tüm köyleri yaktıklarını doğruluyor.

Uyruktan mahrum olan azınlık, yıllardır zulüm ve baskıdan muzdarip.

Ülkenin çoğunluğunu oluşturan birçok Budist, Rohingyalı Müslümanları yasadışı göçmenler olarak değerlendirilip, etnik kökenlerinin ‘Bengal’ olduğu konusunda uzun zamandır ısrarcı davranıyor.

Myanmar Genelkurmay Başkanı Min Aung Hlaing, Rohingyalı Müslümanların Myanmar’da hiçbir kökene sahip olmadığını, bu sebeple de ‘Bengal’ olarak nitelendirilmeleri gerektiği konusunda ülkede birlik sağlanmasını istedi.

General Aung Hlaing, yüzbinlerce kişiyi yerinden eden şiddetin uluslararası kamuoyu tarafından kınanması sonucu ordusunun operasyonlarını savundu.

Nobel Barış Ödülü sahibi Myanmar lideri Aung San Suu Çii, Rohingyalı azınlığının gördüğü şiddet konusundaki sessizliği nedeniyle eleştirilmeye devam ediyor.

Myanmar lideri, bu krizi tartışmak için salı günü ulusa seslenip, şiddet olaylarından bu yana süren sessizliğini ilk kez sona erdirecek.
Çii’nin açıklama yapması bekleniyor
Ülke dışından gelen birçok gözlemci, gün geçtikçe ortaya çıkan bu felaket hakkında bir açıklama yapılması için Çii’nin konuşmasını bekliyor.

Öte yandan Çii’nin destekçileri, ülkeyi 50 yıl yöneten ve hala büyük etkisi olan orduya karşı dikkatli olması gerektiğini söylediler.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, BBC ile yaptığı bir röportajda, Çii’nin salı günü yapacağı konuşmasını ‘insani felaketi durdurmak için son şans’ olarak nitelendirdi. “Şimdi durumunuzu değiştirmezseniz, trajedinin çok kötü olacağını düşünüyorum. Ne yazık ki, bu durum gelecekte nasıl tersine çevrilebilir bilmiyorum” dedi.

Suu Çii’nin konuşmasının en azından kısmen İngilizce olması bekleniyor. Çünkü, konuşması BM Genel Kurulu’nda kriz nedeniyle gelen Myanmar eleştirilerini de içeriyor.

Analistler, Suu Çii’nin orduyu durdurma gücünün sınırlı olduğuna inandıklarını söylüyorlar.

‘Myanmar’ın iç düşmanı’ kitabının yazarı Francis Wade, Budist şiddetin Müslümanları başka birine çevirdiğini söyledi.

Wade, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Suu Çii, başlıca önceliği hükümetle ordu arasındaki ilişkiye veriyor. Katliam ikinci sırada. Açıkçası, bu, elde etmeyi amaçladığı liderliğin kalitesi hakkında sorular ortaya atıyor” dedi.

San Suu Çii liderliğindeki Ulusal Demokrasi Birliği, ordu 2015’te seçimlere izin verdiğinde zafer kazandı. Generaller bazı güçlerden vazgeçmeden önce, kendilerini anayasanın temeline koydular. Parlamento bloğu ve güvenlik meselelerinin tam kontrolü ile siyasi geleceklerini güvenceye aldılar.

Suu Çii onu yaklaşık 15 yıl ev hapsinde tutan askeri kurumu öfkelendirmeyi reddediyor.

Ancak Rakhine’deki şiddetin patlak vermesi ve dış dünyadan bu konuda bir şeyler yapması için gördüğü baskılar, bu dengeyi bozabilir.