Erbil’den 3 maddelik referandumu durdurma teklifi

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY), Bağdat Federal Hükümeti ile yaşanan ve yaklaşık bir aydır devam eden büyük krizi tetikleyen bağımsızlık referandum sonuçlarını askıya alma teklifinde bulundu.

Üç maddelik bir öneride bulunan IKBY’nin internet sayfasında yer alan açıklamada, “acil ateşkes ve IKBY’deki tüm askeri operasyonların durdurulması”, “referandum sonuçlarının dondurulması” ve Erbil ile Bağdat arasında “anayasa temelinde açık diyalog başlatılmasını” teklif edildi.

Bu öneri, Irak güçlerinin tartışmalı bölgelerde ve özellikle petrol zengini Kerkük’te başlattığı, ‘güvenliğin yeniden temin edilmesi’ operasyonlarında çıkan çatışmalarda yaklaşık 30 peşmerge ve Irak güçlerine bağlı askerlerin ölmesinin ardından geldi.

Peşmerge güçleri 2014 yılında DEAŞ’ın Irak’taki pek çok bölgeyi ele geçirmesiyle başlayan kaos ortamında, Erbil, Bağdat arasındaki tartışmalı alanları, ele geçirerek, Irak’taki petrol gelirlerinin büyük kısmını kontrol altına almıştı.

Referandum öncesi alternatif arayışlar aramakla yetinen Birleşmiş Milletler, (BM) yayınladığı açıklamada, Erbil ile Bağdat arasındaki diyaloğu kolaylaştırmak için çalışacaklarını belirtti.

BM Genel Sekreteri Irak Özel Temsilcisi Jan Kubis, Erbil ile Bağdat arasında anayasal temellerde açık bir diyaloğun başlayacağını söyledi. Kubis, “Biz bu konuda Erbil ve Bağdat yönetimlerine güveniyoruz. Tıpkı birlikte DEAŞ’ı yenilgiye uğrattıkları gibi diyalog yoluyla ve çatışmadan, farklılıklarını aşmak için birlikte hareket edebilirler. Bu konuda talep edilmesi durumunda BM olarak yardımcı olmaya hazırız” ifadelerini kullandı.

IKBY Başkanı Mesut Barzani’nin 25 Eylül’de düzenlenen referandumda ısrar etmesi, Bağdat yönetiminin yanı sıra bölgesel ve uluslararası tepkilere neden olmuştu.

IKBY Parlamentosu, Bağdat hükümeti ile yaşanan şiddetli siyasi kriz nedeniyle 1 Kasım’daki başkanlık ve milletvekili seçimlerini 8 ay erteleme kararı aldı.

Parlamentonun başkanlık seçimleri için belirlenecek yeni bir tarihi daha sonra ilan edeceği belirtildi.

IKBY’nin ilk başkanı olan Barzani, görev süresi 2013’te bitmesine rağmen DEAŞ tehdidi nedeniyle görev süresi 2 uzatıldı.

Seçimler 8 ay ertelendi

IKBY Parlamentosu, 1 Kasım’daki başkanlık ve milletvekili seçimlerini 8 ay erteleme kararı aldı. Karar, parlamentonun iki büyük partisi, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) ve Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) milletvekillerinin çoğunluğunun katıldığı bir oturumda verildi.

111 sandalyeli parlamentonun toplam 30 sandalyesine sahip olan Goran (Değişim) Hareketi ve İslami Toplum Partisi (Komel) oturumu boykot etti.

Barzani’ye istifa çağıran Goran Hareketi, IKBY’nin daha fazla bölünmemesi için ulusal kurtuluş hükümeti kurulması önerisinde bulundu.

Bağdat ve Erbil, son günlerde karşılıklı olarak, komutanlar ve milletvekilleri de dahil olmak üzere önde gelen memurlarını tutuklama haklarının bulunduğunu dile getirmişlerdi. Tartışmalı alanlarda yaşanan çatışmalarda 30 kadar Irak güçleri askerleri ve peşmergenin hayatını kaybetmesinin ardından, Erbil ve Bağdat arasında gerginlik daha da arttı.

Güvenilir bir kaynaktan alınan bilgiye göre, salı günü Haşdi Şabi ve peşmerge arasında Türkiye sınırındaki Habur sınır kapısı yakınlarında çatışmalar yaşandı.

Peşmerge Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, bu çatışmaların, ‘kötü niyetlerin açık bir göstergesi’ olduğu belirtildi.

Irak güçleri DEAŞ’a son darbeyi indirmeye hazırlanıyor

Öte yandan, Irak Ordusu’ndan yapılan açıklamada, ordunun Irak topraklarındaki son DEAŞ kalıntılarına yönelik bir operasyon düzenlemeye hazırlandığı belirtildi.

Bağdat Ortak Operasyonlar Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, Irak Hava Kuvvetleri tarafından batı sınırındaki Kaim ve Rava bölgelerinde uçaklardan bildiriler atıldığı belirtildi. Bildiride, Irak güçlerinin diğer bölgeleri özgürleştirdiği ve sıranın Kaim ve Rava’ya geldiği aktarıldı.

Aşırılık yanlısı örgüt militanları sınırın Suriye tarafını da kontrol ediyor. Ancak ABD destekli ve SDG ve Suriye rejim güçleri, İran ve Rusya’nın desteklediği Şii gruplar DEAŞ’ın bu bölgedeki hareketlerini kısıtlıyor.

Irak ordusunun DEAŞ’ın Irak’taki kalesi Musul’a yönelik ABD destekli 9 ay süren zorlu operasyonlarının ardından ele geçirilmesiyle örgüt burada çökertildi. Örgütün Suriye’deki kalesi Rakka ise, geçtiğimiz hafta ABD destekli güçlerin eline geçti.