Erdoğan ve Putin’den İdlib ile ilgili önemli kararlar

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rus mevkidaşı Vladimir Putin’in dün, Soçi’de bir araya geldiği ‘zorlu’ görüşmeden, İdlib’de muhalif gruplar ile Suriye rejim güçleri arasında askerden arındırılmış bölge kurulması yönünde bir anlaşma çıktı.

Kremlin, iki lider arasındaki görüşmenin iki saat süreceğine dair gazetecilere bilgi vermesine rağmen görüşme 4 saatten fazla sürdü. Rus medyası ise zirveyi Rusya ve Türkiye’yi birbirine yaklaştıracak ‘son şans’ olarak nitelendirdi.

İki lider, uzun süren görüşmenin ardından düzenledikleri ortak basın toplantısında anlaşmanın içeriğine dair bilgi verdi.

“Bölgede kontrol Rusya ve Türk askerleri tarafından sağlanacak”

Putin, “15 Ekim’e kadar İdlib’de muhalif savaşçılar ve Suriye rejimi güçleri arasında askerden arındırılmış bir bölge kurmaya karar verdik. Erdoğan’ın teklifiyle ağır silahların çekilmesi kararını aldık. O bölgede kontrol Rusya ve Türk askerleri tarafından sağlanacak. Silahlardan arındırılmış bölge, 15-20 kilometre derinlikte olacak” diyerek Heyet-u Tahriru’ş Şam’da (HTŞ) dahil olmak üzere tüm militanların bu bölgeden çekileceklerini belirtti.

Putin, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu tarafından imzalanan ‘İdlib Gerginliğin Azaltılması Bölgesindeki Durumun İstikrarlaştırılmasına İlişkin Mutabakat Zaptı’nın uygulanmasının Türk askeri ile işbirliği içinde denetleneceği bilgisini vererek, “Silahlardan arındırılmış bu güvenlik şeridi kontrolü ise Rusya ve Türkiye askerleri tarafından ortaklaşa denetlenecek” şeklinde konuştu.

“Erdoğan ile çok önemli mutabakatlara vardık”

Hem Rusya, hem de Türkiye’nin Astana formatını yürüteceğini ifade eden Putin, “Suriye hükümeti, muhalefeti ve Suriye temsilcilerinin katılımıyla Anayasa Komitesi’ni kuracağız” diyerek, söz konusu anlaşmanın siyasi çözüme ulaşabilmek için geniş bir fırsat sunduğuna da dikkat çekti.

Erdoğan ile çok yapıcı ve kapsamlı görüşmeler yaptıklarını kaydeden Putin, “Sayın Erdoğan ile ikili ticarette milli paranın kullanılması konusunda hemfikiriz. Enerji alanında işbirliğine devam edeceğiz. Bugün Erdoğan ile çok önemli mutabakatlara vardık” ifadelerini kullandı.

“Bu kararla büyük bir insani kriz yaşanmasının önüne geçildi”

Putin’in ardından söz alan Erdoğan ise Türkiye ve Rusya’nın İdlib’in istikrarı konusunda bir mutabakat zaptı imzaladığını söyleyerek, “Muhalifler ve rejimin kontrolündeki alanlar arasında silahlardan arındırılmış bir bölge oluşturulmasını kararlaştırdık. Muhalifler bulundukları alanda kalmaya devam edecek. Belirlenecek silahsızlandırılmış bölge sınırlarının iki tarafında koordineli devriye faaliyeti gerçekleştirilecek, Türkiye gözlem noktalarını tahkim edecek” ifadeleri ile anlaşmaya dair bilgi verdi.

Bu kararla büyük bir insani kriz yaşanmasının önüne geçildiğine inandığını dile getiren Erdoğan, “Bu görüşmemizde ayrıca Suriye’de varlık gösteren teröristlerin İdlib’de sınırlı olmadığının altını çizdik. PYD ve YPG Suriye’nin geleceğine yönelik en büyük tehdittir. Bu terör bataklıklarının kurutulması gerekiyor. Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı Harekatı ile bu yönde adım attık” dedi.

Batı’nın Şam’a yönelik suçlamaları önyargı

Diğer yandan Rusya’nın Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA) nezdindeki Daimi Temsilcisi Mihail Ulyanov, kurum tarafından açılan dosyanın Suriye’ye karşı herhangi bir kanıt içermediğini söyledi.

Batı’nın Şam’a yönelik suçlamalarının önyargıları yansıttığını iddia eden Ulyanov, “Nükleer silahların yayılmasını önleme konusundaki yükümlülüklere sıkı sıkıya bağlı kalmak bile siyasi nedenler söz konusu olduğunda ihlal suçlamalarına karşı koruma sağlamaz” dedi.