Etiyopya ve Eritre arasındaki buzlar eriyor

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali, Afrika Boynuzu’nda iki komşu ülke arasındaki geleneksel düşmanlığı sonlandırmak üzere yaklaşık 20 yıldan bu yana ilk kez yapılacak tarihi görüşme kapsamında 8 Temmuz’da Eritre’nin başkenti Asmara’ya ulaştı.

Eritre Devlet Başkanı Isaias Afewerki ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali arasında yapılacak zirveye dair Abiy Ahmed, iki komşu ülke arasındaki anlaşmazlığın sona erdiğini açıkladı. Etiyopya Başbakanı, her iki ülkenin başkentlerinde büyükelçiliklerin yeniden açılmasına karar verdiklerini duyurdu. Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ayrıca, havayollarının faaliyete geçmesi, limanların açılması ve iki ülke arasında giriş çıkışlara izin verilmesi konularında mutabık kalındığını ifade etti.

Öte yandan Etiyopya Başbakanının Asmara’ya gelişinden saatler önce Eritre’deki hükümet kurumları ve bakanlıklar, çalışanlara Abiy Ahmed’i karşılamaya katılmalarını talep eden bir duyuru yaptı. Aynı şekilde Keren, Asmara ve Massava gibi büyük şehirlerdeki belediyeler, ana caddelerde temizlik kampanyaları yürütürken, Etiyopya ve Eritre bayrakları da resmi binalar üzerinde dalgalandırıldı.

Isaias Afewerki, Etiyopya Başbakanını Asmara’da kalabalık bir törenle karşıladı. Bir hafta önce hayali dahi kurulamayan iki liderin birbirlerini sarılarak selamlaması da Eritre televizyon kanallarında geniş bir yer buldu.

Öte yandan Etiyopya ordusu Genelkurmay Başkanı, Twitter hesabından paylaştığı bir mesajda, “Ziyaret, halklarımızın yararına olan barış konusunda herhangi bir tereddüde yer vermeden ilerlemek için harika bir fırsat sunuyor” ifadelerine yer verdi. Aynı şekilde Asmara’da bulunan bir ABD’li diplomat da Twitter üzerinden “iki liderin geçit törenini seyrederken gülümseyen Eritrelilerin” fotoğraflarını paylaştı.

Aynı şekilde Eritre televizyonları, binlerce Eritrelinin Etiyopya bayrakları ile Abiy Ahmed’i karşılamak üzere sokaklara çıktığı görüntüleri yayınladı. Eritre Enformasyon Bakanı Yamani Cebr Miskil ise Twitter hesabı aracılığıyla “Bu tarihi resmi ziyaret ve yapılacak zirve, yeni bir barış ve iş birliği dönemine çağrı yapıyor” açıklamasında bulundu. Eritre Devlet Başkanı Danışmanı Yamani Cebr Ab da Asmara ve Addis Ababa’nın, aralarındaki anlaşmazlığı gidermeye karar verdiğini belirterek, iki ülke arasındaki sorunun sınır meselesi olmadığını ifade etti. Abiy Ahmed’in ziyaretinin iki gün süreceğini söyleyen danışman, “İki ülke arasındaki ilişkileri iyileştirmek için herhangi bir taviz verilmiyor. İlişkiler, Eritre ve Etiyopya arasındaki ortaklığa dayalı. İki halkın ve bölgenin çıkarına olacak bir olgunluk mevcut” dedi. Yetkili, “Etiyopya ile sorunun özü sınır meselesi değil, bazı dış etkenlerdir” ifadelerini kullandı.

Fransız Haber Ajansı’nın (AFP) aktardığına göre Etiyopya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Meles Alim ise “Ziyaret, Eritre ile ilişkileri normale döndürme çabalarının bir parçası. Abiy’in Eritre liderliğiyle, iki ülke arasındaki uçurumu nasıl kapatacağını görüşmesi bekleniyor” şeklinde konuştu.

Aynı şekilde resmi Etiyopya haber ajansı, durumu Etiyopya- Eritre ilişkilerinde “tarihi bir gün” olarak nitelendirdi.

Diğer taraftan Etiyopya Havayolları uçağında Abiy Ahmed’e Parlameto Başkanı Muferiat Kamil, Federal Konsey Başkanı Kira İbrahim, Dışişleri Bakanı ve İletişim Bakanının eşlik ettiği belirtildi.

Söz konusu görüşme, 1990’ların sonunda yaklaşık 80 bin kişinin ölümüyle sonuçlanan savaştan sonra iki komşu ülke liderleri arasında 20 yıldan bu yana yapılan ilk görüşme oldu. Abiy Ahmed, hükümet karşıtı kaos yıllarının ardından geçtiğimiz Nisan ayında iktidara gelirken, “devlet kontrolündeki ekonominin bazı yönlerinin serbestleştirilmesi ve tutuklu muhaliflerin serbest bırakılması” da dahil olmak üzere eşi görülmemiş değişiklikler gerçekleştirdi.

Ancak yürüttüğü politikada şu ana kadarki en büyük değişim, Eritre’ye yaklaşımı oldu. Öyle ki Abiy Ahmed, 2000 yılına kadar 2 yıl devam eden kanlı savaşın sona ermesinin ardından ülkesinin işgal ettiği topraklardan geri çekilme taahhüdünde bulundu.

41 yaşındaki lider, Etiyopya’nın uzun bir süredir dış dünyadan koparılması durumunun önüne geçmek için daha cesur reformlar üzerinde çalışıyor.

Etiyopya şimdiye dek 2002’de barış anlaşmasıyla kurulan sınır komisyonunun verdiği kararı kabul etmeyi reddetmiş ve 1998- 2002 yıllarında savaşan iki ülke arasındaki gerginlik sürmüştü.
Eritre, 3 yıl devam eden savaşın ardından 1991 yılında Etiyopya güçlerini topraklarından kovarak, 1993’te bağımsızlığını ilan etti.