Fas’taki göstericilerden Rabat’a yürüyüş çağrısı

Fas’ta genel grev çağrısında bulunan 3 aktivistin pazartesi günü gözaltına alınmasından sonra ülkenin doğusundaki Jerada’da gerilim yeniden tırmandı. Pazar günü düzenlenen mitingi organize edenler gözaltına alınanların bırakılması için başkent Rabat’a doğru yürüyeceklerini açıklamıştı. Başsavcılık tarafından yapılan açıklamada ise eylemcilerin tutuklanma nedeninin gösteri ile bağlantısı olmadığı, geçen perşembe günü meydana gelen bir trafik kazası nedeniyle gözaltına alındığı belirtilmişti.

Aktivist Muhammed Kasımi, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Genel grev başarılı oldu. Birçok dükkân sahibi grevlere karşılık verdi” diyerek protestoların sürmesini istedi. Durumun kötüye gitmesi nedeniyle bazı dükkânların kapatıldığını belirtti. Kasımi, Rabat’a doğru yapılan yürüyüşün Layun şehri sınırına ulaştığını, daha sonra da katılımcıların Jerada şehrine geri döndüklerini bildirdi. Yürüyüşü organize eden kişilerin değişmesinden sonra Jerada’da durumun evrildiğini söyleyen Kasımi yetkililer ve bölge hükümet heyeti ile görüşmeler yapılmasının yanı sıra halkın taleplerini karşılamak için ekonomik projelere başlanacağını açıkladı.

Yürüyüşü düzenleyen aktivistlerin söz konusu projelerin uygulanmasını takip eden komitenin kurulmasına ilişkin kararla eş zamanlı olarak gösterilerin devam edeceğini belirtti. Siyasi partilerin durumu daha da kötüleştirmeye ve gençleri harekete geçirmeye çalıştıklarına dikkati çeken Kasımi, hareketi organize eden akvisitleri ihanet ve sorumlulara itaatle suçladıklarını söyledi.

Faslı bir eylemci, Jerada’daki protestoların onlarca kişinin gözaltına alınarak yargılandığı Al Hoceima’daki protestolarla aynı rotada ilerlemesinden duyduğu korkuyu dile getirdi. Aralarında hareket alanı yasaklarla sınırlandırılan İslami hareket Adalet ve İhsan Cemaati, solcu Demokratik Yol Hareketi ve diğer politik akımların da bulunduğu siyasi partilerin, hareketin gençlerinin 3 ay önce başlattıkları gösterilerin toplumsal ve iktisadi alanla sınırlı kalmasını ve işlerin daha kötüye gitmemesini istemelerine rağmen Jerada protestolarını politikleştirmeye çalıştıklarını işaret etti. Bazı gençleri ‘kışkırtmalara’ kapılmama konusunda ikna etmenin zorluğuna değinen Kasımi, protestolara katılanların düşük eğitim seviyesi nedeniyle hükümetin başlattığı projeler konusunda kolaylıkla şüpheye düşürülebileceğini belirtti. Binlerce işçinin çalıştığı Ucda şehrinin 60 kilometre doğusunda yer alan Jareda’da çıkan protestoların nedeni kömür madenlerinde çalışan işçilerin ölümü ve ekonomik bir alternatif sunulmadan 2001 yılında Fas Madenleri’nin kapatılmasıydı. Bu durum Jerada’daki toplumsal ve iktisadi durumun bozulmasının yanı sıra kapatılan kömür madenlerinde sağlıksız şartlar altında çalışmaya devam eden işçilerin de ölümüne neden oldu.