Filipinler’de DEAŞ nedeniyle OHAL uzatıldı

Filipinler parlamento üyeleri dün yaptıkları oylamada ülkenin güneyinde devam eden güvenlik problemlerinden dolayı olağanüstü halin uzatılmasına karar verdi. Karar güvenlik güçlerine DEAŞ tehdidini bölgeden tamamen temizlemesine yardım etmeyi amaçlıyor.

Filipinler parlamentosu dün başkan Rodrigo Dottirta’nın çağrısıyla özel bir oturum gerçekleştirdi. Oturumda, Mindanao bölgesinde terör olaylarından dolayı olağanüstü halin 5 ay daha uzatılmasına yönelik oylamada 245 oya karşılık sadece 14 karşı oy çıktı. Palamento Başkanı Bantaliwn Alvarez oylamadan sonra, “parlamentonun olağanüstü halin uzatılmasına, gözaltı süresine yasal itiraz etme hakkının askıya alınmasına yönelik karar alınmıştır”dedi.

Dottirta Mindanao’da olağanüstü hali 23 Mayıs’ta ilan etmişti. İlan etmesinin sebebi 600 silahlı kişinin Manilla’dan 800 kilometre uzaklıkta olan Marawi bölgesini kuşatması ve Filipinler güvenlik güçlerinin yerel DEAŞ liderini yakalama çalışmasıydı. Olağanüstü halin uzatılmasına karşı çıkan senatör Franklin Drilon, parlamentonun sadece ses yankısı olmasından dolayı üzüntüsünü dile getirirdi. Mindanao bölgesinin tamamında olağanüstü halin devam etmesinin çok mantıksız olduğunu düşünen Drilon, bu uygulamanın çok gereksiz olduğunu güvenlik güçlerinin Marawi bölgesinde, teröre karşı yeteri kadar ilerleme kaydettiğini söyledi.

Marawi’de yaşanan çatışmalarda aralarında 105 asker ve 428 terörist ve 40 sivilin de bulunduğu 600’den fazla kişi hayatını kaybetmişti. Hükümet yarım milyondan fazla insanın da krizden dolayı evlerini bırakarak çevre bölgelere sığındığını ilan etmişti.

Parlamento ve senatoda oyların çoğunluğuna sahip olan Dottirta’nın böyle bir sonuç alacağı tahmin ediliyordu. Parlamentoda yer alan muhalif üyeler ise olağanüstü halin tüm Mindanao adasını kapsamaması gerektiğini çünkü, krizin sadece Marawi bölgesinde devam ettiğini söyledi.

Senatör Resa Huntaveros oylamadan önce, “korkarım ki bu bölgede uzatılan olağanüstü halin tüm Filipinlerde olağanüstü halin onaylanmasına yol açacak” dedi. Olağanüstü halin uzatılmasını talep eden Dottirta’nın ek olarak sunduğu detaylı raporda, DEAŞ’ın Irak’ın Musul kentini ele geçirme örneğini ve Marawi bölgesinin Irak ve Suriye’den militan cezbetme riskini anlatmıştı. Bu rapor Fransız basının eline de geçti.

Detaylı rapora göre silahlıların çoğu kontrol dışı, 90 kişi ise güvenlik güçlerini atlatmayı başardı ve başka örgütlerle bağlantı kurdu.

Oturumda bulunan askeri ve güvenlik sorumluları sıkıyönetim halinin uzatılmasının gerektiğini, Marawi bölgesine ek olarak adanın başka güney bölgelerde terör olayları planlandığını söylediler. Yaklaşık bin DEAŞ yanlısı milisin elinde 23 rehine olduğunu ve ülkenin güneyinde faaliyet gösterdiklerini de eklediler. Orduya göre 60 militan Marawi’nin 49 hektar arazisini kontrol ediyor. Dottirta ise sıkıyönetime şehrin yeniden yapılanması ve savaşın başka bölgelere yayılmaması için ihtiyaç duyulduğunu düşünüyor.
Cuma günü basın açıklaması yapan Dottirta, başarısızlığa imkan olmadığını ve ordunun Marawi’yi kontrol altına almak için temizlik çalışmalarını genişleteceğini ve sıkıyönetimin bu çalışmalara çok katkı sağlayacağını dile getirdi. Dottirta, çoğunluğu Müslüman olan Marawi bölgesini DEAŞ’a bağlı silahlı kişilerin ele geçirmesinden sonra olağanüstü hal ilan etmişti.

Öte yandan, Filipin Başkanı Sözcüsü Ernesto Abella, parlamentoya ülkenin savunulmasından yana karar aldığı için teşekkürlerini sundu.

“Marawi bölgesinde isyan devam edecek… biz terör ideolojisinin yayılmasını engellemek istiyoruz. Mindanao arkadaşlarımızı aşırıcılıktan şiddetten korumak istiyoruz”dedi. Genelkurmay Başkanı ise oylama yapılmadan önce DEAŞ’a bağlı başka terörist grupların Mindanao bölgesinde terör eylemleri yapmasında korkulduğunu dile getirdi. Ortak oturumda konuşan Genelkurmay Başkanı, “sadece Marawi bölgesinden bahsetmiyoruz, Mindanao bölgesindeki tüm isyancılardan, teröristlerden kurtulmamız gerek. Orada başka gruplar var, Marawi bölgesinde başka isyan yaratabilirler. Askeri güçlerimiz bunu engellemeyi şimdilik başarıyor. Dolayısıyla DEAŞ’a yakın olan gruplar hem birbiriyle haberleşemiyor hem de Marawi bölgesine destek gönderemiyor. Ayrıca Mindanao’nun başka bölgelerinde yapılması planlanan patlamalar da böylece engellenmiş oluyor”dedi.

Filipinler Savunma Bakanı Delfin Lorenzana, “Marawi bölgesini tamamen bitirsek bile çözmemiz gereken başka sorunlar var. Marawi bölgesiyle ilgilenmek adına ihmal ettiğimiz bölgeler var. Bu yüzden 31 Aralık’a kadar olağanüstü halin uzatılması gerek”dedi. Filipinler parlamento üyeleri dün yaptıkları oylamada ülkenin güneyinde devam eden güvenlik problemlerinden dolayı olağanüstü halin uzatılmasına karar verdi. Karar, güvenlik güçlerine DEAŞ tehdidini bölgeden tamamen temizlemesine yardım etmeyi amaçlıyor.

Hükümet yarım milyondan fazla insanın da krizden dolayı evlerini bırakarak çevre bölgelere sığındığını ilan etmişti.

Olağanüstü hal, askerin sıkıyönetim ilan etmesine hak tanırken, kontrol noktaları inşa etmesi ve vatandaşlara silah taşıma yasağı koyması ya da sokağa çıkma yasağı ilan etmesi gibi kararlar almasına izin veriyor. Bu ülkede olağanüstü halin biraz tehlikeli bşr konu olmasının nedeni ise vefat eden eski diktatör Ferdinand Marcos’un ülkeyi 20 yıl boyunca olağanüstü halle askeri dikta ile yönetmesi.

Tarih yazarları, binlerce muhalifin, siyasi rakibin ve komünistin bu diktatör döneminde tutuklandığını kaydetmişlerdi. Cumartesi oturumunu basan yaklaşık 12 gösterici ise, ‘olağanüstü hal tekrarlanamaz’ diye slogan atmışlardı. Muhalif parlamenterler ise olağanüstü halin uzatılması konusunu ‘yeterli gerekçe bulunmaması’ sebebiyle anayasa mahkemesine taşımışlardı. Ancak Anayasa hakimlerinin çoğunluğu iki hafta evvel, açıklama sunmaksızın davayı reddetti.