Fransa, Libya krizindeki arabuluculuğunu kurtarmaya çalışıyor!

Fransa’nın Libya krizinin çözümündeki arabuluculuğunu kurtarma çabaları kapsamında Dışişleri Bakanı Jean Yves Le Drian, dün, başkent Trablus’a sürpriz bir ziyarette bulundu.

Bingazi’ye gitmeden önce yapılan bu sürpriz ziyaret, 2 yıl önce BM himayesinde imzalanan Suheyrat Anlaşması’nın sona ermesi konusunda Ulusal Ordu Komutanı Mareşal Halife Hafter’i vazgeçirme girişimi çerçevesinde gerçekleşti.

Fransız yetkili, ziyaret çerçevesinde ülkesinin Libya’daki güvenlik ve istikrarı sağlamaya dair yoğun isteği, siyasi anlaşmanın başarısı ve BM Libya Özel Temsilcisi Gassan Selame’nin sunduğu yol haritasına dikkat çekti. Yetkili, ülkeyi kaostan kurtarmak için 2018’de ulusal bir diyalog ve seçim gerçekleştirilmesini içeren BM planının hızlı bir şekilde uygulanması çağrısında bulundu.

Ayrıca Fransız yetkili, “Bu zaman planı, Libya için kaçınılmaz bir siyasi çözümdür ve mümkün olan en kısa zamanda hayata geçirilmelidir” dedi. Libyalı tarafları BM barış sürecine ve 2018 baharındaki seçimlere destek vermeye çağıran Le Drian, “Serrac’ın zaman çizelgesine uyma arzusunu fark ettim. Bu gündemi uygulamak için tam bir uzlaşmaya sahibiz” derken,  Libya’daki gözaltı merkezlerinde bulunan binlerce yasadışı göçmen krizine çözüm bulmaya yardımcı olacak bir siyasi anlaşmaya varıldığını kaydetti.

Le Drian, hafta sonu BM sürecinin bittiğini söyleyen Ordu Komutanı Hafter ile Bingazi’deki toplantısı sonrasında, “Karşılarında BM planına alternatif bir plan olmadığını söyledim” ifadelerini kullandı. Hafter ve Fayiz Serrac’ın seçimlerde kararlı olduğunu söyleyen Dışişleri Bakanı Le Drian, Hafter ile yaptığı toplantının ardından, Trablus ve Bingazi görüşmelerini Hafter’a ithafen “Ülkenize hizmet etmek zorundasınız” söyleriyle özetledi. Bu bağlamda Le Drian, “Bundan sonra olacaklar konusunda nispeten iyimserim” dedi.

Ulusal Uzlaşı Hükümeti Başkanlık Konseyi Başkanı Serrac tarafından yayınlanan bildiriye göre ise, Fransız Bakan seçimlere ve başarıya ulaşılması konusunda tüm olasılıkları değerlendirmeye dair desteklerini kaydetti. Serrac, “Fransa’nın bu konudaki çabaları durmayacak. Le Drian, Fransa’nın ve hükümetinin Libya’ya desteğini yineledi” ifadelerini kullandı. Hükümetinin seçmen kayıt işlemlerini başlatan Seçim Komisyonu’nun desteğiyle önümüzdeki yıl yapılacak seçimlere hazırlanmaya devam ettiğini söyleyen Serrac, seçim ve halka geri dönüşün adil bir seçenek olduğunu kaydetti. Ayrıca Temsilciler Meclisi’nin seçim yasasını yürürlüğe koyduğunu, anayasanın devletin şeklini ve yönetim kurumlarının yetkilerini belirlemek için referanduma sunulduğunu açıkladı. Libya’nın, güney sınırlarını yasadışı göçlerden korumak için yardıma ihtiyacının olduğunu belirten Serrac, Fransa’yı Libya’nın güney sınırlarını kontrol etmek için güvenlik birimlerine katkıda bulunmaya çağırdı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçtiğimiz Temmuz ayında,  “Ateşkesin sağlanması ve 2018’de seçimlerin yapılması” konularında yazılı olmayan bir anlaşma sağladıktan sonra Hafter ve el-Serrac ile Paris’te bir araya gelmişti Ancak geçtiğimiz hafta Hafter, Serrac hükümetini tanımadığını belirtirken, 2015 yılında BM himayesinde imzalanan Suheyrat Anlaşması’nın sona erme tarihini açıkladı.

Öte yandan BM Libya Özel Temsilcisi Selame, dün, Libya’nın güneyindeki temsilciler ve aktivistlerin katılımıyla düzenlenen bir toplantının ardından yaptığı açıklamada, geçici tarafların önerdiği eylem planına değindi. BM’nin ‘Geçiş dönemi planında’ Libyalıların hayat koşullarını iyileştirecek bir hükümet kurulmasının da bulunduğunu ancak, bunun gerçekleştirilmesinin henüz zor göründüğünü aktaran Selame, “Aynı şekilde, süreklilik arz eden kurumların oluşturulması, anayasa, seçimler ve Libya’nın tümünü kapsayan bir ulusal barışı önemsiyoruz” ifadelerini kullandı. Selame, Libya’da barışçıl siyasi geçişin sağlanabilmesi için kapsamlı bir ulusal uzlaşının zamanının geldiğini söyledi.

Diğer taraftan ulusal ordu, ülkenin doğusundaki Bingazi şehrinde suikast ve bombalı saldırı planı yapan bir dizi terör şebekesinin çökertildiğini açıkladı. Bir askeri yetkili, ordunun, hükümet kuruluşlarına ve güvenlik makamlarına suikast ve bombalı saldırı planı yapan terör unsurlarını yakaladığını kaydetti. Yakalananlar arasında, şehirdeki ordu güçlerini hedef alan ve gizli bilgi aktarımı sağlayan radikal unsurların bulunduğu belirtildi.

Çatışan taraflar arasındaki kaos ve bölünmeleri sona erdirmek için iki yıl önce Suheyrat Anlaşması’nın imzalanmasına rağmen, Libya geçiş döneminde sıkışmış durumda. Ülkede istikrara doğru kademeli bir dönüş için umutlar mevcutken, uzmanların belirttiğine göre, bölünmelerin sonlanmasına dair bütün girişimler başarısızlıkla sonuçlandı. Serrac hükümeti, Mart 2016’da Trablus’ta görevini devralmasından bu yana oy birliği kazanamadı. Hükümet, onlarca silahlı grubun aktif olduğu birçok bölgede kontrolü hala sağlayamıyor.