Hakkında tutuklama kararı Tahran eski Başsavcısı kayboldu

Londra: Adil es- Salimi

İran basını, Yeşil Reform Hareketi protestocularının 2009’da öldürülmesiyle ilgili yaptığı haberlerde Eski Tahran Başsavcısı Said Mortazavi’nin kaybolduğunu doğruladı. Aktivistler, söz konusu haberlerden birkaç saat sonra Tahran’ın çeşitli bölgelerine Mortazavi’nin nerede olduğu hakkında bilgi talep eden afişler yapıştırdı. Eş zamanlı olarak İran sosyal paylaşım ağları ve sitelerinde de ‘Mortazavi Nerede?’ paylaşımında bulunuldu.

Mortazavi, 5 ay önce Tahran’ın güneydoğusunda Kehrizek Cezaevi’ndeki tutuklulardan Mohsen Emini’nin cinayetini azmettirme suçlamasıyla 2 yıl hapis cezasına çarptırılmış, hakkında tutuklama kararı çıkarılmıştı.

Said Mortazavi’ye 3 ayrı suçlamada bulunulmuştu. Söz konusu suçlamalar; cinayet için gizli anlaşma yapma, yasadışı tutuklama ve sahte raporlar hazırlamadan oluşuyor. Ekim 2014’te mahkeme Mortazavi’yi cinayete işbirliği suçundan beraat ettirdi. Ancak yasa dışı tutuklamalar nedeniyle daimi olarak tüm yargı görevlerinden ve 5 yıl boyunca da hükümet görevlerinden men edilmesine karar verildi.

Mahkeme, 2015’in nisan ayında sahte raporlar hazırlaması ve eski Devrim Muhafızları Komutanı’nın Danışmanı Abdulhüseyin Ruhul Emin’in oğlu Mohsen Ruhu’l Emin’in cinayetine azmettirme suçlamasıyla Mortazavi davasını yeniden açtı.
Horasan gazetesinin geçen perşembe günü çıkan nüshasında İran Yargı Sözcüsü Gulam Hüseyin Muhsini Eje’nin Mortazavi hakkında sorulan bir soruya “Tutuklanma emri çıkarıldı. Ancak şu ana kadar kendisi bulunamadı. Neler olduğunu bilmiyorum” diye yanıt verdiğini aktarması üzerine tartışmalar yeniden alevlendi.

Sosyal ağlardaki aktivistler, Mortazavi’nin İran toprakları dışına kaçtığına dair doğrulanmamış bilgileri yaydı.

Mahkeme, tutukluların Kehrizek Cezaevi’ne nakledilmesi kararındaki imzanın Mortazavi’ye ait olduğunun ortaya çıkmasının ardından 5 yıl hapis cezası vermişti.

Dönemin Tahran Başsavcısı Said Mortazavi, 8 yıl önce, cumhurbaşkanlığı seçim sonuçlarını protesto eden göstericilerin tutuklanmasını ve Kehrizek Cezaevi’ndeki mahkûmlara işkence edilmesini emretmişti. Verdiği emirler sonucu, protestoların ilk saatlerinde tutuklanarak cezaevine konan 145 tutuklunun arasındaki protestocu 4 genç ölmüştü..

Kehrizek Cezaevi’nin adı seçimlerin ardından Mir Hüseyin Musavi ve Mehdi Kerrubi’nin önderliğinde Yeşil Reform Protestoları’nın temmuz 2009’da ilan edilmesiyle İran’da sık kullanılan terimlerden birine dönüştü.

Mahkumların Kehrizek Cezaevi’ne götürülmesi geniş tartışmalara yol açtı. Bu durum hükümeti, protestocuların öldüğünü açıklamadan önce Cezaevi’ni kapatmaya zorladı. Kehrizek Cezaevi’nin kapatılmasının arka planı, İran dini rehberi Ali Hamaney’in rolü ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri Said Celili’nin müdahalesine ilişkin çeşitli söylentiler süreç içinde artmaya devam etti.

İran basını, 2016’nın eylül ayında Mortazavi’nin pişmanlığını ifade ettiği ve mağdurların ailelerinden özür dilediği bir mektup yayınladı. Mortazavi, söz konusu mektupta Kehrizek Cezaevi’nde yaşananlarda kasıt olmadığını öne sürdü.

Tesnim haber ajansı, avukatı Mustafa Türk Hamdani’nin cumartesi günü son 5- 6 aydır Mortazavi’den haber alamadığını söylediğini aktardı. Hamdani, ‘ILNA’ haber ajansına yaptığı açıklamada, Mortazavi’nin 9 korumasının da ne kendisi ne de olduğu yer hakkında bilgi sahibi olmadığını ifade etti.

Ruhani’nin Kültür Danışmanı Hüsammeddin Aşna, zimmetine para geçirmekle suçlanan İran Ulusal Bankası Başkanı Mahmud Havari’nin kaçış senaryosunun tekrarlanmaması konusunda uyarılarda bulundu. Aşna, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “Kaçmaması ve kaçırılmaması için uyanık olmamız gerek. Çok sayıda sırra sahip. O olmaksızın İran yargısının 10 yıldan uzun bir tarihi sonsuza kadar yok olacak” ifadelerini kullandı.

İran, yıllardır Kanada’dan İran bankalarındaki en büyük yolsuzluk vakasının zanlısı Havari’yi iade etmesini talep ediyor.

Devrim Muhafızları’nın sözcülüğünü yapan medya organları, İranlı yetkilinin tweetine, “Mortazavi’nin cezasını çekmesi gerektiğine hiç şüphe yok. Sorumluluklarından kaçması konusunda da dikkatli olmalıyız. Ancak Başbakan Danışmanı, şüphe ve gizem açıklamalarıyla neyi hedefliyor? Mortazavi’nin kaçırılması beklenen bir şey ise Aşna hükümetine düşen havaalanlarını kontrol altına almaktır” diye yanıt verdi.

Kehrizek Cezaevi mağdurlarından Ruhu’l Emini’nin avukatı Mir Mecid Tahiri, geçtiğimiz hafta mahkeme hakimi ile konuştuğunu, yargının kovuşturmanın elinde yürütülmesi ve kararın uygulanması gerektiğini söyledi.

Mortazavi’nin kayboluşu dün parlamentoda üzerinde yoğunlaşılan konularda biri oldu. Reformcu bir Tahran Milletvekili olan Mustafa Kevakibeyan, Mortazavi’nin tutuklanmasını geciktirdiği için mahkemeyi protesto etti. Yaptığı konuşmada da “Mahmud Ahmedinejad ve Mortazavi’nin takip edilmemesinin hikmeti nedir?” diye sordu.

Mortazavi, 13 Nisan 2011’den beri İran’da geniş çaplı insan hakları ihlalleri gerçekleştirmesi nedeniyle AB yaptırımlar listesinde 32 üst düzey İranlı yetkili arasında yer alıyor.

Yaptırımlar, AB ülkelerindeki mal varlıklarına el konmasını ve AB ülkelerine girişini engeller.

‘Human Rights Watch’ örgütü dün söz konusu başsavcının yakalanmadan kaybolduğunu açıkladı. Örgüt tarafından yapılan açıklamada, “İran’ın insan hakları ihlallerinin takip edilmesi konusundaki kötü sicili göz önünde bulundurulduğunda, bazı yetkililerin Mortazavi’nin adaletten korumaya çalışması şaşırılacak bir durum değildir” ifadeleri yer aldı.