Hamaney karşıtı atılan sloganlarla yapılan protestolar İran’ı sallıyor

İran’da kötü yaşam koşullarına ve yoksulluğa karşı düzenlenen protesto gösterileri üçüncü gününde Tahran’ın kalbine taşındı.

Öğrencilerin de olduğu göstericiler rejim aleyhine sloganlar atarak Tahran’ın İnkılab ve Veli Asr caddelerinde ilerlediler. Ayrıca güvenlik kuvvetleri, darp edilen ve göz yaşartıcı bombaya maruz kalan göstericilere karşı İran ordusundan takviye güç istedi. İran’ın diğer büyük şehirlerinde de sıkı güvenlik önlemlerinin alındığı Tahran’dakine benzer gösteriler vardı.

Gösteriler, kötü ekonomik koşullar ve yoksulluğa karşı taleplerden başlayarak İran’ın içerde ve dışarıdaki siyasetine yönelik muhalif mesajlar da içermeye başladı.

Böylelikle Tahran, 2009 yılının Yeşil Hareket benzeri gösterilere geri döndü. Ancak bu kez öğrencilerin attığı sloganlarda rejimin hem muhafazakar hem de reformcu kanadı nasibini alıyor. Bu da geleneksel çatışmanın sonuna gelindiğini gösteriyor.

Göstericiler eylemlerinde “ölmeyi aşağılanmaya tercih ettiklerini” dile getiriyor ve İran’ın dini lideri Hamaney’i iktidardan düşürmeyi hedefliyor.

Gösteriler Perşembe günü Muhafazakarların kalesi sayılan Kum’dan sonra ikinci büyük şehir olan Meşhed’e de sıçradı. Pek çok gösterici Horasan bölgesinde kötü ekonomik koşulları protesto amacıyla sokaklara döküldü. Ancak Ruhani karşıtlığıyla başlayan gösterilerdeki sloganlar Hamaney’i de hedef aldı. Gösterilerde ülke vatandaşlarının kötü koşullarının görmezden gelinmesi ve sistemin bölgesel hırsları eleştirilerek dinin kullanıldığı ve halkın aşağılandığı vurgulandı.

Meşhed’deki tanıklar Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamalarda güvenlik güçlerinin şehrin genelinde sıkı güvenlik önlemleri aldığını vurguladılar. Şehrin doğusunda emniyet güçleri ile göstericiler arasında çıkan çatışmalarda bazı göstericilerin tutuklandığını söyledi. Meşhed’deki gösteriler ülke geneline yayılan eylemlerin kıvılcımı oldu. Ancak gösterilerin Kum, İsfahan ve Tahran’da da düzenlenmesi beklenmedik bir gelişmeydi. Bununla birlikte sıkı güvenlik önlemleri ülkenin batısındaki Tebriz gibi şehirlerde gösterilen yapılmasını engellemiş görünüyor.

Hükümetin açıkladığı verilere göre Meşhed’de 52, Tahran’da ise 50 gösterici tutuklandı. Gösteriler ülkenin güneyine doğru genişlerken bazı videolarda Şiraz sokaklarında Kudüs Ordusu Komutanı Kasım Süleymani’nin posterlerinin parçalandığı gözlemleniyor.

İran’ın Suriye, Lübnan ve Gazze’de yüklendiği rol Süleymani’nin doğum yeri olan Kirman’da da eleştirildi.
Ahvaz’daki gösterilerin ikinci gününde sokağa çıkan protestocular “Diktatöre ölüm” sloganlarıyla ülkedeki kötü şartlara dikkat çektiler. Bazı görüntülerde şehirde önemli bankalardan birinin yakıldığı ve ateş açıldığı görülüyor.

Loristan eyaletinde bir kasabada gece ortaya çıkan gösterilerde bir kaymakamlık binasını baskın sırasında üç kişinin öldürüldüğü de gelen bilgiler arasında.

Göstericiler Tahran üniversitesi yakınlarında yürüyüş yapmaya başlamadan birkaç saat Muhafazakarlardan onlarca kişi İran takvimine göre 9 Aralık eylemlerinin 8.vyıldönümü nedeniyle Tahran namazgahında toplandılar. Burada 8 yıl önce Yeşil Reform Hareketi protesto edilmişti.

Reuters haber ajansı İran resmi haber ajansından naklettiği habere göre bu organizasyonların büyük şehirlerde ve 1200 yerleşim yerinde Cumartesi günü gerçekleştirilmesine karar verildi.

Aktivistlerin çektiği görüntülerde Tahran’ın ortasında Azadi sokaklarında Hamaney’in posterinin “Şah’a ölüm” sloganları eşliğinde yakıldığı görülüyor.

Tahran’da yapılan gösterilerde emniyet güçleri geniş güvenlik önlemleri aldılar ve Tahran Üniversitesi girişindeki göstericileri dağıtmak için göz yaşartıcı bomba kullandılar. Burada atılan sloganlarda Hamaney’in alaşağı edilmesi ve ordunun göstericileri koruması isteniyordu.

Öte yandan Fars Haber Ajansı twitter hesabından şu açıklamada bulundu: “Bir grup fırsatçı Tahran Üniversitesi’nde karışıklık çıkartmaya çalıştı ancak halkın tepkisiyle karşı karşıya kaldılar.” Aktivistlerin gösterdiği fotoğraflarda ise öğrencilerin üniversite kapısından sokağa çıkmak için polis engelini aşmaya çalıştığı anlaşılıyor.

Bu arada hükümet emniyet sebebiyle bazı metro duraklarını kapattığını açıkladı. Yine bir internet sitesine göre hükümet Pazar günü Tahran’da 8 ilçenin ilköğretimine ara verdi. İSNA Haber Ajansının bildirdiğine göre İsfahan şehrinde de 6 ilçe de eğitime ara verilmiş durumda.

Aktivistlerin sosyal medya aracılığıyla paylaştıkları bilgilere göre polis, Tahran Üniversitesi bölgesinde İnkılab ve Veli asr caddesine giden yollara kontrol noktaları kurdu. Güvenlik güçleri Tahran’ın üç ana merkezinde yoğunlaştı. Bunlar: İnkılab, Veli asr ve Azadi meydanları. Bu alanlar son yüzyıldır İran’da olan olayları hatırlatması açısından sembolik bir önem taşıyor.

Devrim Muhafızları haber ajansı tarafından çekilen görüntülerde, güvenlik önlemlerine rağmen gösteriler bankaların, büyükelçiliklerin ve bakanlıkların bulunduğu Firdevs caddesine taştığı görülüyor.
Şarku’l Avsat’ın ulaştığı bilgi kaynakları, durum kötüleşirse sosyal medyanın özellikle İran sokaklarının dünyaya açılan kapısı Telegram uygulamasının yargı kararıyla engellenebileceğini belirtiyorlar. Daha önceki eylemleri dikkate alan yetkililer böyle bir adım atmaya kendilerini mecbur hissediyorlar.

Bu bağlamda İran İletişim Bakanı Muhammed Cevad Azri twiter hesabından yaptığı açıklamada aktivistlerin yayın kanallarını şiddeti kışkırtmak ve bomba yapımını öğretmek için kullanmakla suçladı. İran, Telegram yöneticilerinden rejim karşıtlarının yayınlarını durdurmalarını istedi. Telegramdan gelen açıklama ise yasaların ihlal edilmesi halinde gerekli önlemlerin alınacağı şeklinde oldu.