Hamas, Mısır’ın barış çabaları doğrultusunda sınırda gerilimi azalttı

Filistin’de “Büyük Geri Dönüş Yürüyüşü” adıyla düzenlenen gösteriler 30 haftayı geride bırakırken Hamas, İsrail-Gazze sınırında gerilimin azaltılması için adım attı. Bu adımın, Mısır ve BM’nin çabalarına cevaben yeni bir ateşkes anlaşması için atıldığı görüşü hakim.

Mısır’ın çabasıyla yeni bir ateşkese hazırlık bağlamında yürütülen süreçte, bu hafta düzenlenen gösterilere katılımın da şiddet olaylarının da az olduğu belirtildi.

Ancak Sağlık Bakanlığı, Gazze’nin doğu sınırı boyunca İsrail askerlerinin açtığı ateş sonucu 152 vatandaşının yaralandığını açıkladı.

Filistinli gruplar göstericilerin çoğunu sınıra belli bir mesafede tutmayı başardı. Bu, ölü ve yaralıların sayısını azaltmak için düşünülmüş bir plandı. Bazıları ise İsrail uçak ve tanklarının bombalamasından önce sınır hattını aştı. Eylem sorumluları da geçen hafta Gazze- İsrail arasında yeni bir savaşa neden olabilecek yoğun çatışmanın akabinde gösterilere barışçıl olması çağrısında bulundu.

İslami Cihad Hareketi’nin liderlerinden ve gösterilerin düzenleyicilerinden olan Halid el-Batş “Barışçıl, kitlesel topluluklar en önemli mesajdır” dedi.

Batş, dün Gazze’de düzenlenen basın toplantısında yaptığı konuşmada, “On binlerce kişinin gösterilere katılımı, halkın kararlılığını ve meydan okuma ruhunu yansıtıyor” dedi.

Batş “Büyük Geri Dönüş” ve “Kuşatmayı Kırma” yürüyüşlerinin hedefine ulaşıncaya kadar süreceğini belirterek göstericilerden İsrail keskin nişancılarına ateş açması için bahane vermemelerini istedi.

Gösteri Organizasyon Komitesi Üyesi Davud Şihab da yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Gençleri İsrail güvenlik şeridine yaklaşmamaları konusunda teşvik ediyoruz. Yanıcı balonların sayısı az olacak. İnsan kaybının olmamasını umuyoruz. Mısır’ın çabalarına da bir fırsat veriyoruz.”

İsrail ordusu da bu hafta katılımcı sayısının geçen haftaya göre yarı yarıya azaldığını ve Hamas’ın göstericileri belli bir bölgede tutmaya çalıştığını doğruladı.

Ordu ve hükümet sözcülerine göre cuma günü yaşananlar, Hamas’ın ateşin şiddetini azaltmaya çalıştığını gösterirken İsrail ordusu da Mısır’ın ateşkes çabaları için süre verme niyetinde.

İsrail resmi televizyon kanalında yayınlanan haberde Hamas ve diğer Filistinli örgütlerin sınırdaki şiddeti dizginlemeye çalıştıkları belirtildi. Haberde Hamas’ın bölgeyi yeni bir savaşa sürüklememe kararı aldığı ve ateşkese fırsat tanıdığı da belirtildi.

Hamas’ın bu yeni yaklaşımı Mısır’ın yoğun çabalarının ardından geldi. Mısır bir yandan Birleşmiş Milletler (BM) Ortadoğu Barış Süreci Özel Koordinatörü Nickolay Mladenov ile işbirliği için Hamas ve İsrail ile görüşerek ateşkese ulaşmaya çalışırken bir yandan da İsrail’in Gazze’ye yönelik kuşatmasını hafifletmeye çalışıyor.

Mısır’dan Gazze’ye gelen bir heyet, Filistinli gruplarla görüştü ve önümüzdeki hafta yeniden bir ziyarette bulunacaklarını açıkladı. Mısır İstihbarat Başkan Yardımcısı Eymen Bedi, Hamas Siyasi Büro Şefi İsmail Haniye ile görüştü. Yetkili daha sonra İsrail Şabak üst düzey sorumlularıyla bir araya gelmek üzere İsrail’e gitti.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Mısır heyeti, Hamas liderine şiddet olayları devam ettiği sürece Mısır’ın İsrail saldırılarına engel olamayacağını aktardı. Hamas lideri de Gazze’ye yönelik ambargo hafifletilirse gerginliğin aşamalı olarak azaltılabileceğini belirtti.

Mısır, daha önce Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın itirazları nedeniyle dondurulan ateşkese güçlü bir şekilde geri döndü. Abbas, Hamas’ın konumunu güçlendirecek bir anlaşmayı reddetmiş, Gazze ile Batı Şeria arasında ayrım yapmıştı. Abbas ateşkesten önce barış anlaşmasının imzalanmasında ısrar etti. Yapılan yorumlar Abbas’ın Gazze’nin finanse edilmesini durdurmaya çalıştığı yönündeydi.

Gazze’de şiddet sarmalı

Hamas “Geri Dönüş Yürüyüşleri” sonrasında yürütülen yeni ateşkes görüşmeleri konusunda başarılıydı. Geçen hafta 14 bin Filistinli sınırda toplanmış, yaşanan şiddetli çatışmalarda 7 kişi ölmüştü. Ancak bu kez Hamas, İsrail’in büyük hazırlığına rağmen gerilimin hızını kesmeyi başardı.

İsrail ordusu, iki gün önce 20 kilogramlık başlık taşıyan füzenin bir evin önünde patlamasının ardından olağanüstü hal ilan etmiş ve Gazze’deki 20 hedefe bir dizi hava saldırısı düzenlemişti.

İsrail’in Güvenlik İşleri için Küçültülmüş Bakanlar Kurulu (KABİNET), arabuluculuk görüşmelerinin beklenilmesiyle ilgili emir verdi. Ancak sınırda gerilimin tırmanması halinde cevap verilmesine de yeşil ışık yaktı.

Bakanlar, İsrail ordusunun sınırdaki yanıcı balon, roket ve gösterilere karşı sıfır tolerans politikası benimsemelerini istedi.

İsrail Gazze Şeridi boyunca sınıra 500 metreye kadar geçişi engelleyecek bir tampon bölgeyi yeniden uygulamaya sokmak istiyor. Bunun ne zaman gerçekleştirileceği ise henüz belirtilmedi.

İsrail Savunma Bakanı Avigdor Liberman, gerilimin yatışmasının göstergesi olarak güvenlik çemberindeki alanlarda sakin bir gün yaşanması halinde Gazze’ye yakıt ikmali verilebileceğini söyledi.

Liberman, Hamas’ın sınır boyunca gerçekleştirilen gösterileri kontrol altına almasını ve Beyt Hanun (Erez) Sınır Kapısı’ndaki gösterilerin sonlandırılmasını istiyor. Ancak yapılan yorumlar başlangıçtaki herhangi bir anlaşmanın hiçbir şekilde uzun vadeli bir anlaşma anlamına gelmeyeceği yönünde. Zira uzun soluklu bir anlaşma için Hamas’ın elindeki İsrailliler konusunda anlaşmaya varmak gerekiyor. Hamas’ın niyeti ise gösterileri sürdürerek taraflara baskı yapmak.

Hamas Sözcüsü Fevzi Berhum yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Halkımızın 30’uncu haftasında gösterilere yoğun bir katılım gerçekleştirmesi, İsrail’in tehditlerine karşı en büyük cevaptır. Bu büyük katılım, halkımızın İsrail tehditleriyle korkutulamadığını doğrulamaktadır. Filistin halkının, İsrail inadını kırmaya ve işgalci siyaseti boşa çıkarmaya gücü yeter.”