İngiltere, sinir gazıyla düzenlenen saldırıya ilişkin Rusya’dan açıklama istedi

İngiltere Başbakanı Theresa May önceki gün, Kremlin’in sinir gazı alanında yürüttüğü çalışmalara ilişkin programını açıklama çağrısında bulundu. May yaptığı açıklamada tartışmalara neden olan zehirlenme olayının arkasında Moskova’nın olma ihtimalini “kuvvetli” olarak niteledi.

Parlamentoya hitap eden May açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

‘’Skripal ile kızının Rusya tarafından geliştirilen askeri tipte olan ve sinir sistemi üstünde etkin bir maddeyle zehirlendiği anlaşıldı. Yapılan bu saldırının arkasında Rusya’nın olması kuvvetle muhtemel. Bu, ya Rus devleti tarafından ülkemize karşı doğrudan yapılan bir eylemdi ya da Rus hükümeti, potansiyel olarak felakete yol açan bu sinir sistemini etkileyen maddenin kontrolünü kaybetti ve başkalarının eline geçmesine izin verdi.’’

Moskova’ya uygulanacak yaptırımlara dair bilgi vermeyen May, Kremlin’in kimyasal maddeler grubuna dâhil edilen Noviçok hakkında Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü’ne (OPCW) açıklama yapması için salı gece yarısına kadar mühlet verdi. 192 ülkenin taraf olduğu Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü, 1997 yılında kuruldu.

Bir İngiliz askeri üssünde görev yapan uzmanlar 4 Mart tarihinde ülkenin güneybatısındaki Salisbury kentinde sinir gazı kullanıldığını tespit etti.

İngiltere – Rusya gerilimi sürüyor

May açıklamasının devamında, “Rusya’nın geçmişinde devlet destekli suikastlar var. Olay yalnızca eski bir Rus casusa yönelik saldırı değil, aynı zamanda İngiltere’deki masum sivillerin de hayatını tehlikeye attı” dedi.

İngiltere Başbakanı May, Dışişleri Bakanı Boris Johnson’ın Rus Büyükelçi’ye Noviçok programını, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü’ne eksiksiz bir şekilde açıklaması gerektiğini ilettiğini söyledi. May, Johnson’ın Rusya hükümetinden salı gecesine kadar olayı açıklaması için talepte bulunduğunu aktardığı konuşmasında şunları söylediğini belirtti:

‘’Çarşamba günü, Rus devletinin verdiği yanıtı ayrıntılı olarak ele alacağız. Cevabın inandırıcı bulunmaması halinde bu eylemin Rusya tarafından İngiltere’ye karşı yasa dışı bir şekilde kullanılmış güç olduğu sonucuna varacağız. İşte o zaman meclise geri döneceğim ve buna yanıt olarak alacağımız bazı tedbirleri sizlerle paylaşacağım.’’

Skripal, Rus askeri istihbaratı bünyesinde çalışan bir albaydı. İngiltere adına casusluk yaptığı ortaya çıkmasının ardından hapse mahkûm edildi. 2010 yılında Rusya ile ABD arasında casus değişimi için yapılan anlaşmanın parçası olarak serbest bırakıldıktan sonra İngiltere’ye sığındı ve orada yaşamaya başladı.

İngiltere Başbakanı May’in iddiaları Moskova tarafından ise reddedildi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova basına yaptığı açıklamada, ‘’Bu, İngiltere parlamentosunda yaşanan bir komedi’’ dedi ve May’in açıklamalarını ‘Provokasyonu temel alan bir siyasi kampanya’ olarak niteledi.

May’in açıklamalarına sert çıkan Zaharova, “Yeni masallar uydurmak yerine birinin Litvinenko, Boris Berezovskiy, Aleksandr Perepiliçniy ve İngiltere topraklarında gizemli şekilde ölen diğer birçok isimle ilgili yürütülen soruşturmaların nasıl bittiğini Londra’ya hatırlatması gerekiyor’’ dedi.

Litvinenko, Boris Berezovskiy ve Aleksandr Perepiliçniy, benzer şekilde İngiltere’de ölen eski casuslardandı. İngiliz yargısı Litvinenko’nun ölümüne yüksek ihtimalle Putin’in onay verdiğini duyurmasına rağmen Kremlin olayda parmağı olduğu iddialarını defalarca reddetmişti.

May’in açıklamalarından önce Rusya’nın Londra Büyükelçiliği eski Rus ajanının zehirlenmesiyle ilgili soruşturmada İngiltere hükümetini ‘’Çok tehlikeli bir oyun’’ oynamakla suçlamıştı. Büyükelçilik Sözcüsü’nden yapılan açıklamada, ‘’İngiliz hükümetinin Rusya’ya karşı yürüttüğü politika İngiltere kamuoyu tarafından oldukça tehlikeli bir oyun olarak görülüyor. Bu durum soruşturmanın siyasi hedefler doğrultusunda gerçekleştiğini gösteriyor. Elbette bunun ikili ilişkilerimizde ciddi ve uzun vadeli sonuçları olacak’’ ifadeleri yer aldı.

66 yaşındaki Sergey Skripal ile 33 yaşındaki kızı Yulia, 4 Mart’ta İngiltere’nin güneyindeki Salisbury kentinde baygın halde bulunmuştu. Hastanede yoğun bakıma alınan baba ile kızının bir tür sinir gazıyla zehirlendiği açıklanmıştı.