İnternet zorbaları kadın gazetecilerin güvenliğini tehdit ediyor

Kahire/Esma Kandil

Son dönemde, kadın gazetecilerin sosyal medya hesaplarını hackleyerek ve fotoğraflarını kullanarak yapılan ‘siber zorbalık’ vakaları arttı. Uzmanlar, gazetecilere, Facebook’taki hesaplarına başkalarının girmelerini engellemek için ‘iki aşamalı kimlik doğrulama’ özelliğini aktif hale getirmeleri, direkt mesajlardan gelen bağlantılara tıklamamaları ve bilinmeyen kişilerden gelen arkadaşlık isteklerini kabul etmemelerini tavsiye etti.

Mısırlı gazeteci Noha Lamlom ve eşi Yahya Sakr, hazırladıkları ‘Kayıp Güvenlik’ adlı bir belgesel filmle Mısırlı kadın gazetecilere karşı işlenen siber zorbalıkları anlattılar. Filmde, kadın gazetecilere siber zorbalığın tehlikelerinden korunmaları için ipuçları da yer aldı.

Gazeteci Lamlom, filmle ilgili Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, “Bu belgeseli yapmak beni çok heyecanlandırdı. Çünkü meslektaşlarım defalarca taciz edilmeleri sebebiyle işlerini bırakmak zorunda kaldı. 14 dakikalık belgesel, işyerindeki ya da haber merkezindeki üstleri tarafından kamuya açık veya kapalı yerlerde meslektaşları tarafından nasıl taciz edildiği hakkında konuşan 5 Mısırlı kadın gazetecinin çektiği sıkıntıları ele alıyor. Filmin yapım aşamasında birçok zorlukla karşılaştım. Film düzenleme maliyeti ile ilgili zorlukların yanı sıra kadın gazeteciler için çekim yapabileceğim bir stüdyo bulmakta oldukça zorlandım. Bununla birlikte gazetecilerin birçoğu taciz gerçeğinden korkarken, bazıları da bu konuda tereddüt ediyordu. Acı veren deneyimlerini anlatmak isteyen gazetecilere elektronik bir form gönderdim” ifadelerini kullandı.

Lamlom yakında, kadın gazetecilerin başlarına gelen taciz vakalarını paylaşmalarını teşvik etmek için küresel çapta yoğun ilgi gören “Time’s Up” (Süre doldu) gibi Twitter üzerinden #أمان_ مفقود (#kayıp_güvenlik) etiketiyle bir kampanya başlatacaklarını söyledi.

Son zamanlarda, emniyet ve dijital güvenlik konusunda kadın gazeteciler ve insan hakları aktivistlerine yönelik eğitim kursları açıldığına işaret eden Lamlom, bu kursların kadın gazetecileri internetteki kimlik avcılığından ve savunma sistemleri için geliştirilmiş olmasına rağmen evrim geçirerek bir gasp aracına dönüşen hack saldırılarından korumayı amaçladığına dikkati çekti.

Bağdat merkezli ‘Dijital Klinik Projesi’ sorumlusu, dijital güvenlik ve sosyal ağ uzmanı Asu Vahhab, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, “Sosyal ağ mekanizmasını yöneten yasal kontrollerin olmaması nedeniyle ortaya çıkan birçok taciz ve gasp vakası sonrası, Facebook üzerinden Arapça ve Kürtçe olarak Dijital Klinik Projesi’ni başlattık. Proje, Iraklı kadın gazetecilere ve aktivistlere kimlik avcılığı, korsanlık veya casusluğa maruz kaldıklarında teknik destek sağlamayı amaçlıyor. Acil durumlarda kimlik avcılığı ve zorbalıktan kaynaklanan hasarı en aza indirmek için müdahale ediyoruz. Sosyal hesapları sahiplerine geri veriyoruz. Bireysel dijital koruma sistemlerini güçlendiriyoruz. Bir buçuk yıl içerisinde Irak’ta yaşayan 23 gazeteci ve aktiviste dijital çözümler sunarak yardım ettik” şeklinde konuştu.

Kadın gazetecilerin ve aktivistlerin, güvenlik ve gizliliği sağlayan uygulamaları kullanarak dijital çağda kendilerini nasıl koruyacaklarını öğrenmeleri gerektiğine dikkati çeken Vahhab, özellikle Facebook’taki ‘iki aşamalı kimlik doğrulama’ özelliğinin aktif hale getirilmesi, direkt mesajlardan gelen bağlantılara tıklanmaması, bilinmeyen kişilerden gelen arkadaşlık isteklerini kabul edilmemesi ve takipçiler ile özel hayata ilişkin detayların paylaşılmamasının önemini vurguladı. Vahhab, ayrıca harf, sayı ve sembollerden oluşan 14 karakterli güçlü bir şifre kullanılmasını tavsiye etti.

Facebook, Twitter hesapları veya kişisel e-posta adresleriyle kayıt olma izni veren sitelere kişisel hesaplara erişim izni verilmemesi gerektiğini vurgulayan Vahhab, ayrıca sosyal ağ hesaplarında, e-posta, telefon numarası veya kod oluşturma gibi ek güvenlik önlemleri kullanmanın iyi olacağını belirtti. Kişisel fotoğrafların yayınlanmaması gerektiğini söyleyen Vahhab, bir takım kişilerin bu resimlerle şantaj yapabileceklerini söyledi.

Dünya Gazeteler ve Haber Yayıncıları Birliği’ne (WAN-IFRA) bağlı ‘Haberci Kadınlar’ programı eğitimcilerinden Fatıma Hayr, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Kadınların iş yerlerinde çalışma arkadaşları ve üstleriyle açık sınırlar belirlemesi ve bununla birlikte kendisini taciz eden kişiye bunu kabul etmeyeceğini göstermesi gerekiyor. Bunun için gerekli mercilere başvurulmalı. Kadınların mahremiyetlerini korumalarına ve taciz edilmeden özgürce çalışabilecekleri güvenli işyerleri için daha çok zamana ihtiyacımız olacağını düşünüyorum. Tacizcileri caydırmak için gerekli yasal ve idari önlemler alınmalı” ifadelerini kullandı.