Irak’ta yerel medya zor durumda

Bağdat merkezli Al-Mada gazetesi yazı işleri heyeti, gazetenin sayfa sayısının azaltılacağını duyurdu.

Heyet, 3 Şubat’ta gazetenin ilk sayfasında bir açıklamaya yer vererek, gazetenin ana bölümlerini koruma, ancak sayfa sayısını azaltma düşüncelerini belirtti. Yapılan açıklamada, ayrıca ilerleyen vakitlerde bir elektronik gazeteye dönüşme düşüncelerine yer verildi.

Iraklı Al-Mada gazetesinin yaşadığı bu son kriz, genel olarak Irak gazetelerinin, özel olarak da bağımsız gazetelerin durumunu yansıtmakta. Nitekim Al-Mada’nın yanı sıra Al-Zaman gazetesinin yazı işleri heyeti de 24 sayfa olarak yayınlanan gazeteyi, 12 sayfaya düşürme kararı vermişti.

Diğer taraftan Al-Mada gazetesini bu adımı atmaya iten nedenler arasında “devletin halkın çıkarlarına sponsor olamaması” ifade edilirken, yayın heyeti aynı zamanda ulusal basın ve ulusal kültüre olan ilginin azaldığını açıkladı.

Yazı işleri heyeti, açıklamasında özel ve devlet reklam gelirlerinin düşüşünden de şikayet etti. Ayrıca uzun yıllardır baskı ve acı altında ilerleyen bu durumun “Al-Mada’yı uydu kanalını kapatma kararı almaya ittiğini” kaydetti. Nitekim yayın heyeti, bu adımın ardından gazetenin sayfa sayısının ve yazı işleri kadrosunun azaltılacağını duyurdu.

Halk reklamlarının düşüşü, petrol fiyatlarının gerilemesinin ardından ülkenin maruz kaldığı ağır finansal krize atfedilirken, yazı işlerinin belirttiğine göre gazete, hükümet reklamlarından da yoksun bırakıldı.
Daha sonra gazete, 10 Şubat’ta söz konusu bu kararına dair yeni bir açıklama yaptı. Zira ilk açıklamanın, okuyucuyu mutmain etmeye yetmediği belirtildi.

Yayın heyeti tarafından yapılan ikinci açıklamada, “Modern medya tarafından desteklenen gazetenin hayatta kalması için mücadele etmeye kararlıyız” ifadelerine yer verildi.

Al-Mada gazetesinin Genel Yayın Yönetmeni Adnan Hüseyin, “Yayın heyeti, başka bir açıklama daha yapmak zorunda kaldı. Çünkü okuyucular, ilk açıklamada yazılanı anlamadı. Bu nedenle konuyla ilgili birçok soruyla karşılaştık. Zira birçok okuyucu gazetenin tamamen kapandığını düşündü. Bu nedenle başka bir açıklama daha yaptık” dedi.

Şarku’l Avsat’a konuşan Adnan Hüseyin, ikinci açıklamaya iten sebeplerin ilk açıklamadan daha ciddi olduğunu belirtti. Bu bağlamda, “Reklam mafyalarından bazıları, az yayınlanan bu reklamlardan pay elde etmeye çalışıyor. Onlar devlet kurumlarına giderek, gazetenin kapandığı gerekçesiyle reklam paylarını istedi” dedi.

Öte yandan Al-Mada krizinin, bazı Kürt liderlerden alınan desteğin kesilmesinden kaynaklandığı da belirtilirken, Hüseyin bu iddiayı reddetti. Ve “Gazetenin kişisel olarak kimseden destek almadığını biliyorum. Ancak Zamva kuruluşu da dahil, gazetenin finansal giderlerini karşılamak üzere para temin edilen bazı projeler var” dedi.

Al-Mada gazetesi, eski Irak Cumhurbaşkanı Saddam Hüseyin’in devrilmesinden birkaç ay sonra Bağdat’ta faaliyete başladı. İlk olarak aynı yılın Nisan ayında ABD işgalinden sonra 5 Ağustos 2003 tarihinde yayınlandı. Fahri Kerim yönetiminde kurulan gazete, Irak basınında önemli isimleri kendisine çekerek, yayınlandığı ilk günden itibaren başarıyı yakaladı.

Irak gazetelerine yönelik krizle ilgili olarak, Irak’ta yayınlanan Al-Zaman gazetesinin Genel Yayın Yönetmeni Ahmed Abdül Mecid de Şarku’l Avsat’a açıklamada bulundu. Bu bağlamda “Reklam gelirlerinin önemli ölçüde düşmesi, devlet desteğinin olmaması ve zayıf dağıtım sebebiyle gazetenin sayfa sayısını azaltmak zorundaydık” dedi.

Satışların düşmediğini söyleyen Abdül Mecid, “Ancak reklamlar önemli ölçüde geriledi. Özel sektör reklamcılığı neredeyse bitti. Azalan reklam primleri de baskı maliyetlerini karşılamıyor. Bu sebeple sayfa sayısını yarıya düşürdük” ifadelerini kullandı.

Al-Zaman gazetesinin genel yayın yönetmeni, özellikle bağımsız gazetelerin mahrum kaldığı adaletsiz hükümet reklamlarının dağılımına dair de şikayette bulundu.

Abdül Mecid, gazete personellerine ilişkin olarak da “Ücretlerini yarı yarıya düşürmek zorunda kaldık. Ancak personelleri iki çalışma grubuna dağıttık. Böylece gazetenin yarısı, eski vakitlerine göre çalışıyor” şeklinde konuştu.
Bağdat Üniversitesi Medya Fakültesi Dekanı Profesör Haşim Hasan ise, Irak’taki gazete krizinin küresel bir krizin uzantısı olduğunu belirtti.

Şarku’l Avsat’a konuşan Profesör, “Elektronik gazetelerin ve çeşitli sosyal medya organlarının ortaya çıkışı, halkın yönelimlerini değiştirdi” diyerek, gazete okumak için mevcut olan geleneklerin değiştiğini ve yeni teknolojik nesillerin sanal dünyaya yöneldiğini vurguladı.

Hasan, Irak’ta yaşanan mevcut sorunların ve normal gazetelere yönelik yansımalarının küçümsenemeyeceğini vurguladı.

Al-Mada ve Al-Zaman gazetelerinde yaşanan krize değinen Profesör Haşim Hasan, “Bu gazeteler, Fahri Kerim ve Saad el-Bazzaz gibi finansörlerin ellerinde kuruldu. Sağlam kurumsal bir sistem oluşturulmaya çalışıldı. Ancak başarısız dağıtım süreci ve reklamların haksız dağıtımı mevcut sorunların yaşanmasına neden oldu” dedi.

Haşim Hasan, “Hükümet reklamcılığının dağılımının büyük bir kısmı, gazetenin bir bakan veya yetkiliye ne kadar yakın olduğu esasına dayalı. Gazetenin sağlamlığı ve yaygınlığı temeline değil. Ayrıca Irak medya yasasındaki ve Irak İletişim Kurumu’ndaki bazı maddeler, bu iki kurum tarafından bağımsız gazetelerin desteklenmesi gerektiğine dikkat çekiyor” şeklinde konuştu.