Irak’taki gösterilerde şiddet artıyor

Irak hükümetinin huzursuzluğu gidermeye yönelik duyurduğu kalkınma tedbirlerine rağmen ülkenin güneyinde yolsuzluğa karşı başlatılan protestolar ikinci haftasına girdi. Yayılmaya devam eden gösterilerde dün iki kişi öldü, onlarca kişi de yaralandı. Irak siyasetinde endişe hakim.

Irak’ın güneyi şiddete sahne oluyor. Kamu idare merkezlerine ve petrol sahalarına yönelik saldırıların sürdüğü bölgede yaşananlara ilişkin Reuters’e konuşan bir güvenlik yetkilisi dün Semave kentinde Irak güvenlik güçleriyle göstericiler arasındaki çatışmalarda iki protestocunun öldüğünü belirtti. Yetkili, yaptığı açıklamada “Yüzlerce kişi bir mahkeme binasına girmeye çalıştı. Üzerimize ateş açtı. Kimin ateş açtığı belli değildi. Silah kullanmaktan başka seçeneğimiz yoktu” ifadelerini kullandı.

Fransız Haber Ajansı’nda (AFP) çıkan haberlerde göstericilerin Basra’nın merkezindeki valilik binasına zorla girmeye çalıştıkları, polisin protestocuları göz yaşartıcı gazla dağıttığı belirtildi. Güvenlik güçlerinin “Eni” şirketi tarafından yönetilen Basra yakınlarındaki Zubeyr petrol sahasından yaklaşık 4 kilometre uzaklıktaki protestolara müdahale ettiği kaydedildi.

Şarku’l Avsat’ın polis merkezindeki kaynaklardan edindiği bilgilere göre güvenlik güçlerinin müdahalesinde üçü gerçek mermi ile olmak üzere vurulan 40 kişi yaralandı. Yerel yetkililer Irak gelirlerinin yüzde 95’inden fazlasının ihracatının yapıldığı Basra’daki petrol üretiminin protestolardan etkilemediğini belirtti. Petrol üretimindeki herhangi bir aksaklığın ekonominin ciddi anlamda zarar görmesine ve uluslararası ham petrol fiyatlarının artmasına neden olmasından endişe duyuluyor.

İşsizliği ve kamu hizmetlerinin düzgün olarak yapılmamasını protesto etmek için Basra’da başlayan gösteriler aralıksız sekiz gündür devam ediyor. Tüm illerde son iki gündür internet kesintisi yaşanıyor.

Zi Kar kentinin Sağlık Müdürü Abdulhasan el-Cabiri dün polis memurları ve göstericiler arasında çıkan çatışmalarda protestoculardan 15, emniyet güçlerinden de 25 kişinin yaralandığını duyurdu.

Göstericiler, yerel hükümet binalarının yanı sıra alışılmadık bir biçimde Şii silahlı gruplarına ait binalara da saldırdı. Polis merkezinden bir kaynak yüzlerce göstericinin valilik binası önünde toplandığını ve bazılarının binanın bazı bölümlerini yakıp yıktığını belirtti. Yine bazı göstericilerin İran’a ait olduğu düşünülen “Bedir Örgütü” milislerinin binasını yaktığını da sözlerine ekledi.

Protestolar yayılmaya devam ediyor

Irak’ta protestolara sahne olan bir diğer şehir de Necef oldu. Sabah saatlerinde başlatılan protestolar güvenlik güçlerinin müdahalesiyle dağıtıldı. Şehrin sokaklarında Seraya es-Selam’a (Barış Tugayları) bağlı birliklerin harekete geçtiği gözlemlendi.

Güvenlik güçleri ile çatışmaların patlak verdiği ve 30 kişinin yaralandığı Kerbela’da da göstericiler dün gece il meclis binasının önünde toplandı.

İbadi’den teröre karşı hazırlıklı olma çağrısı

Irak Başbakanı Haydar İbadi dün, bakanlarla ve güvenlik yetkilileriyle yaşanan kaosa ilişkinn bir toplantı yaptı. İbadi, toplantı sırasında yaptığı açıklamada “Iraklılar, vatandaşların taleplerinden yararlanmak isteyen provokatörlerin güvenlik güçleri, kamu ve özel mülklere yönelik saldırılarını ve kaosu kabul etmiyor” dedi.

Başbakan İbadi, “Barışçıl gösteriler düzenlemek vatandaşın hakkıdır. Taleplerini yerine getireceğiz. Ancak gösterilerde kamuya ait binaları yakma, caddeleri kapatma, lastik yakma ve güvenlik güçlerine saldırma gibi eylemlere ülkeyi geriye götürmeyi amaçlayan ve kaosa neden olan organize suçlardır” ifadelerini kullandı. İbadi ayrıca güvenlik ve istihbarat çalışmalarının önemini vurgulayarak tüm güvenlik servislerine her türlü olayı ve anlaşmazlığı istismar etmek isteyen teröre karşı hazırlıklı olma çağrısında bulundu.

Irak basınında çıkan haberlerde İçişleri Bakanı Kasım Araci’nin Necef Emniyet Müdürü’nü görevden aldığı belirtildi. Alsumaria News haber sitesinde de dün Araci’nin Tümgeneral Ala Garib’i Necef Emniyet Müdürü olarak atadığı bilgisi verildi.

İbadi, protestoların ve şiddetin artmasıyla birlikte işsizlerin atanması, konut, eğitim ve kamu alanında inşaatların yapılması, gerekli sağlık hizmetlerinin verilmesi ve adil bir sistemle işçilerin istihdam edilmesi yönünde kararlar aldı. Ayrıca su, elektrik ve sağlık hizmeti alanlarında kullanılmak üzere Basra’ya acilen 3 milyar dolar tahsis edilmesi emrini verdi.

Irak siyasetinde kaygı hakim
Ülkede yaşananlara ilişkin yapılan yorumlar artan öfke kaosun, Iraklı siyasetçilerin 12 Mayıs parlamento seçimlerinden sonra yeni bir koalisyon hükümeti kurmaya hazırlandıkları ikinci dnem öncesinde İbadi’yi zor durumda bıraktığı yönünde.

Protestocularun 2003 yılındaki ABD işgalinden bu yana Irak siyaset sahnesine hakim olan İbadi’nin mensubu olduğu Dava Partisi’ne yönelik eleştirilerinin dozu artıyor.

Uzun süredir işsiz olan 38 yaşındaki Irak vatandaşı Ziyad Fudeyl yaptığı açıklamada “Dava Partisi 15 yıldır Irak’ı yönetiyor. Parti Başkanı, verdiği vaatlerden henüz birini bile yerine getirmedi” ifadelerini kullandı.

Bir diğer işsiz 25 yaşındaki üniversite mezunu Usame Abbasi de duruma ilişkin şu açıklamada bulundu:

“2003 yılında Saddam Hüseyin’in düşmesinden bugüne kadar Şii siyasetçilerin yalanları sürüyor. Biz halen kirli su içiyoruz. Yaz boyunca hava almak, havalandırmadan yararlanmak nedir unutuyoruz.”

Irak’a yönelik güvenlik endişesi artıyor

Başbakan İbadi, göstericilerin cuma günü zorla girdiği ve hava trafiğinin geçici olarak askıya alındığıdığı Necef Havaalanı’nın dün yeniden açılmasını emretti. Güvenlik nedeniyle havayolu şirketleri Necef Havaalanı’na uçuşları durdurmuştu. Nitekim Ürdün Kraliyet Havayolları Şirketi yaptığı açıklamada havaalanındaki güvenlik durumu nedeniyle Necef’e yönelik dört uçuşu bir haftalığına askıya aldığını duyurmuştu. İran Resmi Televizyonu’nda çıkan haberlerde Necef kenti için planlanan İran uçuşlarının Bağdat’a yönlendirileceği bilgisi verilmiş, Birleşik Arap Emirlikleri’ne ait Flydubai şirketi de bu yönde karar almıştı.

Kuveyt Ulusal Meclis Başkanı Merzuk el-Ganim de Kuveyt’in Irak’taki mevcut olaylara ve gelişmelere yönelik tüm olasılıklara hazır olup olmadığına dair bir meclis görüşmesi yapılmasını talep etti. Ardından milletvekilleri ve hükümet arasında Ulusal Meclis binasında bir toplantı düzenleneceği bilgisini verdi.