İran yeni yıla yönetim kadrolarının ‘ekonomi çağrıları’ arasında girdi

Geçim sıkıntıyla boğuşan İran halkı, geçtiğimiz ay İran parasının büyük miktarda değer kaybetmesi sebebiyle ekonomik endişeler arasında yeni yılı karşıladı. Bu yüzden İran Devrim Rehberi Ali Hamaney ve Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, yeni yıla giriş münasebetiyle yaptıkları geleneksel konuşmalarda ‘ekonomik koşullar’ önemli yer tuttu.

Yaptığı konuşmada ‘mücadeleci ekonomi’ politikasının sürdürülmesi gerektiğini vurgulayan Hamaney, yeni yıl sloganın da “İran yapımı ürünleri destekle” olduğunu açıkladı.

“Mücadeleci ekonomi sürdürülmeli”

Hamaney, geçen sene için belirlediği, “Mücadeleci ekonomi, üretim ve iş fırsatları oluşturma” sloganının işsizlik ve üretim konusunda belli bir dereceye kadar başarılı olduğunu belirtti. Ancak mücadeleci ekonomi politikasının sürdürülmesini istedi.

Hamaney, mücadeleci ekonomi söylemini, 2011 yılında İran ekonomisine karşı uygulanması kararlaştırılan uluslararası yaptırımlar için geliştirdi.

Geleneksel konuşmasında yeni sloganını açıklamadan önce Hamaney, İran’da bir önceki sene en güzel ve en kötü olarak nitelediği olaylara değindi. Halk protestolarını İran’ın tanık olduğu en kötü olay olarak niteledi.

Protestolar dış mihraklar tarafından planlandı

28 Aralık tarihinde “pahalılığa hayır” sloganıyla İran’ın 80’e yakın kentinde barışçıl gösteriler düzenlendi. Ekonomideki olumsuzlukları protesto için başlayan gösteriler kısa sürede rejimi değiştirme talebine evrildi. Bu süreçte yaşanan protestoların “Dış mihraklar tarafından planlandığını” iddia eden Hamaney, rejimi desteklemek için sokağa çıkanları da övdü.

İran’ın yaşadığı olumsuzluklara değinen Hamaney konuşmasını şöyle sürdürdü; “Deprem, sel, uçak ve gemi kazalarıyla birlikte İran halkının bazı kesimlerinde meydana gelen kıtlık sorunu geçtiğimiz sene İran’ın tanık olduğu en kötü olaylardı.”

En güzel gelişme seçime yüksek katılım oldu

Hamaney konuşmasının devamında geçen sene tanık olunan en güzel gelişmenin, seçimlere geniş katılım olduğunu ve bu çerçevede 40 milyon İran vatandaşının sandıklara gittiğini belirtti.

“İran krizleri fırsata çevirdi”

Öte yandan İran’ın dış tehditlerle karşı karşıya olduğunu ifade eden İran Dini Lideri Hamaney, ülkesinin geçen sene bölgesel tehditlerle mücadele ettiğini, ancak İran’a verilmek istenen zararların fırsatlara çevrildiğini söyledi.

Ruhani 39 yıllık geleneği yıktı

1979 yılından bu yana süren geleneği kırarak Kirmanşah kentinde depremzedelerle bir araya gelen Ruhani, buradan halka hitap etti. Ruhani’nin bu adımı, geçtiğimiz aylarda zarar gören deprem bölgelerini görmezden geldiğiyle ilgili yapılan eleştirilere bir cevap olduğu düşünülüyor.

Hükümetinin yoksullukla mücadelesinin devam edeceğini vurgulayan Ruhani, konuşmalarına, Hamaney’in bu yıl için belirlediği slogan hakkındaki memnuniyetini ifade ederek başladı. Ruhani, ekonomik kalkınma bağlamında yeni sloganı, İranlı gençlere ve yatırımcılara uzatılan bir el olarak gördüğünü ifade etti.

Tahran’ın bölgesel politikalarına övgü

Ülkesinin bölgesel politikalarını savunan Ruhani, İran’ın askeriyle, diplomatıyla birlikte Irak, Suriye ve Lübnan halklarının yanında olduğunu iddia etti.

İkinci defa kendisini yönetime taşıyan Mayıs 2017 Cumhurbaşkanlığı seçimlerine değinen Ruhani, seçimdeki rakiplerini yumuşak bir dille eleştirerek şu ifadeleri kullandı, “Kindarlar bunun tersi olsun istiyordu. Aynı zamanda ihtilafları ve bölünmeleri kutsamak istiyorlardı” dedi.

Seçimlerde bulunduğu vaatlerin arkasında olduğunu ifade eden Ruhani, İranlıların bilgiye ulaşması konusunda hükümetine talimat verdiğini söyleyerek, “Bizler kolay erişilebilen, ucuz ve aynı zamanda manevi ve ahlaki değerlerimize uygun bir internet istiyoruz” dedi.

“İran halkı hukukun ihlaline karşı tahammül edemez”

Ruhani halk protestolarına da değindi, “İnsanlar sokakta bir kargaşa gördüğü vakit, orada halkın güvenliği tehlikeye düşebilir. Diyorlar ki eleştiri ve protesto insan hakları arasında yer alıyor. Ancak İran halkı hukukun ihlaline karşı tahammül edemez”

Trump Nevruz mesajında İran’a yüklendi

Ayrıca nevruzla ilgili yayınladığı mesajda İran’a yüklenen ABD Başkanı Donald Trump şu ifadeleri kullandı; “Bugün İran halkı bir başka meydan okumayla karşı karşıya: Halka hizmet yerine kendilerine hizmet eden yöneticiler. Bundan 2 bin 500 yıl önce (Pers Kralı) Darius, Tanrı’dan İran halkını üç şeye karşı korumasını istedi: Düşman ordular, kuraklık ve yalancılık. Bugün İran Devrim Muhafızları Ordusu bu üçünü de temsil ediyor”.
Trump yönetime geldiği günden beri İran ile imzalanan nükleer anlaşmaya karşı olduğunu ve İran’ın bölgede istikrarı bozucu faaliyetlerine karşı sert tutumunu her platformda dile getiriyor.

Trump’ın mesajı tepki ile karşılandı

Trump’ın nevruz bayramı münasebetiyle yayınladığı mesaj İran’da geniş çevrelerin öfkesine yol açtı.

AFP’nin haberine göre, Trump’ın sözlerini “ahmakça hakaretler” olarak niteleyen İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, twitter hesabı üzerinden paylaştığı mesajda, “İranlılar binlerce yıl medeniyetle, yeni yetme bir liderin ahmakça hakaretlerini görmezden gelecek tarihi derinliğe sahipler. Bu adamın tarih, siyaset ve diplomasiden tüm bildikleri 280 kelimede özetlenebilir” ifadelerine yer verdi.

Reuters’in Haberine göre, Devrim Muhafızları’nı “yurtdışında terörizm faaliyetlerini fonlamak için İran halkından çalan ve acımasızca davranan düşmanca bir ordu” olarak tanımlayan Trump, Devrim Muhafızları’nın Suriye, Yemen ve Irak’taki aşırıcı ve terör örgütlerine destek vermek amacıyla 16 milyar dolar ‘bağışladığını’ söyledi.