İspanya’dan, Katalonya’ya 5 gün süre

İspanya Başbakanı Mariano Rajoy, bağımsızlık ilanı konusundaki görüşlerini açıklığa kavuşturmak için Katalonya Özerk Bölgesi’nin ayrılık yanlısı Başkanı’na 5 gün süre verdi.

Kaynak, eğer Katalonya Özerk Yönetimi Başkanı Carles Puigdemont, bölgelerinin İspanya’dan ayrıldığını teyit ederse, hükümet, Katalonya özerkliği askıya alınmadan önce yeniden değerlendirmek için ek bir beş gün süre tanıyacak, bu süre 19 Ekim’de sona erecek.

Madrid hükümeti, Katalonya krizi hakkında düzenledikleri acil toplantıda “tüm seçenekleri” değerlendirdiklerini doğruladı. İspanya Başbakanı Mariano Rajoy, önceki gün merakla beklenen konuşmasını gerçekleştiren Katalonya Özerk Yönetimi Başkanı Carles Puigdemont’tan sözlerine açıklık getirmesini istedi. Rajoy, 1 Ekim’de bağımsızlık referandumuna giden Katalonya Özerk Yönetimi’nden salı günü Anayasa Mahkemesi’nin yasağına rağmen toplanan mecliste bağımsızlık ilan edilip edilmediğini netleştirmelerini istedi.

Rajoy İspanya hükümetinin herhangi bir önlem almadan önce bu sorunun yanıtını net bilmesi gerektiğini vurguladı. Katalonya Özerk Yönetimi Başkanı Carles Puigdemont ve diğer bölgesel liderler, salı günü Katalonya Parlamentosu’nda bir “bağımsızlık bildirgesi” imzalamış, ancak, “bağımsızlık ilanı”nı ertelemişti. Puigdemont müzakerelerin önünü açmak istediğini söyleyerek bağımsızlık ilan etmemiş, bağımsızlık kararının ‘askıda’ olduğunu belirtmişti.

155. madde gündemde

İspanya Başbakanı Rajoy, açıklamalarının ardından Puigdemont’u kasıtlı karmaşa yaratmakla suçladı ve kesinlik istediğini söyledi. Rajoy, “Katalonya yönetiminin genel kurulda yarattığı karmaşıklıktan sonra İspanyol hükümeti olarak vatandaşlara güven ve sükunet vermek istiyoruz” dedi. İspanya Anayasası Rajoy’a 155. maddeye göre Katalonya’nın özerkliğini iptal etme ve Madrid yönetimine doğrudan bağlama yetkisi veriyor. Rajoy, Katalan liderden alacağı cevaba göre hareket edecek. İspanya’nın 1978’te kabul ettiği ve yürürlükte olan anayasasının 155. maddesi, ulusal tehdit ve egemenlikle ilgili konularda gerekli görülmesi halinde özerk yönetimlerin haklarının merkezi hükümete devredilmesini öngörüyor. Bu zamana kadar hiç uygulanmayan 155. maddenin yürürlüğe girmesi için Senatoda mutlak çoğunluğun onayı gerekiyor.

Ana muhalefetteki Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) ve liberal görüşlü Ciudadanos’un, iktidardaki sağ görüşlü Halk Partisi’nin (PP) 155. maddeye ilişkin atacağı adımlara destek verdiği açıklamalarından dolayı, önümüzdeki günlerde söz konusu kararın oylanması halinde, Senatoda kabul edilmesine kesin gözüyle bakılıyor. Carles Puigdemont önceki günkü yerel parlamento oturumunda “askıya alınan bir bağımsızlık ilanı” yapmıştı.

Puigdemont ise ülkeyi derin bir siyasi krize sürükleyen bağımsızlık referandumu sonrası “bağımsızlık ilanı”nı askıya almaya karar verdi.

Rajoy, onlarca yıldır ülkeyi büyük krize sokan Katalonya’nın bağımsızlık isteğine engel olacağına dair halka söz verdiğini ifade etti.

Puigdemont’un Salı günü, 1 Ekim’de Katalonya’da yapılan referandumun sonucunda halkın “bağımsız cumhuriyet” istediğini açıklamasından sonra Rajoy, merkezi hükmeti acil toplantıya çağırdı. Ancak Puigdemont Katalonya Parlamentosu’da yaptığı konuşmada Madrid Hükümetiyle müzakerelere başlamak için, Bağımsızlık Bildirgesini askıya aldığını açıkladı. Karar, Katalonya kamuoyunda tartışmalara yol açtı.

İspanya Hükümeti’ne yakın bir kaynak, Madrid’in, Katalonya’daki krize cevap vermek için “tüm seçenekleri” değerlendirdiğini belirtti.

Salı gecesi Barcelona’daki parlamento binası önünde binlerce kişi, Katalan bayrakları ve Demokrasi yazan pankartları taşıdılar. Bağımsızlık etrafında çok bölünmüş bir bölgede tarihi bir gece yaşayacaklarını umuyorlardı.

Ancak İspanya devleti, herhangi bir arabuluculuğu ve Katalonya liderlerinin bağımsızlık kararlarından vazgeçinceye kadar yapılacak olan herhangi bir görüşme talebini reddetti.

İspanya Başbakan Yardımcısı Soraya Saenz Salı günü yaptığı açıklamada: Hiç kimse meşruiyete veya demokrasiye dönmeden arabuluculuk yapmayı beklememelidir.” İfadelerini kullanmış, “Puigdemont’un bu adımı atarak, nerede olduğunu ya da nereye gittiğini bilmediğini” söylemişti.

İspanyol Dışişleri Bakanı Alfonso Dastis de Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Katalonya tarafının “bağımsızlık ilanının askıya alındığı”nı açıklamasını, “Barcelona’nın ekonomik ve toplumsal çatışmalara yol açacak bir hilesi” olduğunu belirtti.

Parlamento önünde yaptığı konuşmadan sonra Katalonya Başkanı Bağımsızlık Bildirgesi’ni Konsey önünde imzaladı ancak yasal yetkileri belirsizliğini koruyor.

Katalonya, bağımsızlık referandumu düzenlediyse de, İspanyol yargısı bunu anayasaya aykırı görüyor.

Referanduma katılanların yüzde 90’ı İspanya’dan ayrılmayı istedi, ancak birçok Katalan muhalifi de referandumu boykot etti.

Kriz, avronun dördüncü en büyük ekonomisi olan İspanya’nın en zengin bölgelerinden birini vurdu.

Birkaç şirket merkezlerini taşındılar, ancak çalışanlarını Katalonya’ndan ülkenin diğer bölgelerine taşımadı.

Ancak krizin çözümünde ilerleme umuduyla İspanyol finansal piyasası Çarşamba sabahı yüzde 1,16 oranında yükseldi.

Euro, Puigdemond’un açıklamasının ardından hafif de olsa yükseldi ve Çarşamba günü Asya ticaret oturumlarında kazanç elde etti.