İsrail, Dürzilerle anlaşmaya varamamaktan endişeli

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İsrail’deki Dürzi topluluğun liderleri ile Perşembe akşamı yaptığı bir toplantıda, yakın zamanda Knesset (İsrail Parlamentosu) tarafından onaylanan ve İsrail’deki bazı çevreler tarafından bile “ırkçı yasa” olarak nitelendirilen ulus devlet yasasının ilkelerini garanti altına alan bir anlaşmaya varma konusunda başarısız oldu.

Netanyahu, Dürzilerin önde gelen liderleriyle son toplantısını, ulus devlet yasasından kaynaklanan krizi çözmek için tarafların ve arabulucuların önerdiği ilkeleri ele alan belgeyi tartışmak üzere Dürzi asıllı Bakan Eyüp Kara ve Bakan Yariv Levin’in katılımıyla Kudüs’teki makamında gerçekleştirdi. Söz konusu belge, İsrail savunmasına olan katkısı nedeniyle Dürzi topluluğunun yasal statüsünün tanınmasını ve kurumlarına destek sağlanmasını öngörüyor.

Netanyahu: Asla kabul edilmez

Netanyahu, görüşme esnasında bazı Dürzi liderlerin İsrail’i “ırkçı devlet” olarak nitelendirmesinin ardından toplantıyı aniden sonlandırma kararı aldı. Netanyahu toplantının akabinde yaptığı açıklamada, “İsrail’i apartheid devleti olarak tanımlayan birinin, devletin ve başbakanın statüsüne dil uzatan hiçbir yaklaşımının asla kabul edilemeyeceğini” belirtti.

Ulus devlet yasasıyla mücadele eden ve Dürzilere bağlı olan bir merkez, toplantıda “apartheid” kelimesinden söz edildiğini reddetti. Netanyahu’yu, Dürzi liderlerinin arasını açmak ve yasayı protesto etme amacıyla Tel Aviv’deki Rabin Meydanı’nda Cumartesi gecesi gerçekleşecek olan oturma eylemi hazırlıklarını engellemek için “sefil ve başarısız bir girişimde” bulunmakla suçladı.

Dürzilerden oturma eylemi

Merkez, Netanyahu’nun, Emel Esad başkanlığındaki oturma eylemini başlatan Dürzi subayları olmaksızın yalnızca Şeyh Muvaffak Tarif ve Dürzi yerel makamlarıyla görüşmek istediğini, ancak onların odayı terk ettiğini ve Rabin Meydanı’na yöneldiklerini belirtti.

İsrail’in kuzeyinde yer alan Celil bölgesindeki Yarka Dürzi köyünün yerel meclis başkanı olan ve söz konusu toplantıya katılan Vehib Hubeyş, Netanyahu’nun, Dürzilerin yasada değişiklik yapma konusundaki tutumlarında ısrarcı olduklarını anladıktan sadece iki dakika sonra toplantıyı bitirdiğini açıkladı. Hubeyş ayrıca “Yasanın değiştirilmesi ve çocuklarımızın tüm vatandaşlar arasında eşitliği koruyan demokratik İsrail Devleti’nde gururla yaşamasını sağlayacağız” ifadelerini kullandı.

İsraillilerden kışkırtıcı paylaşımlar

Öte yandan İsrail’deki aşırı sağcı aktivistler sosyal medya üzerinden İsrail’deki Dürzi topluluğunun ruhani lideri Şeyh Muvaffak Tarif’e karşı kışkırtıcı ibareler içeren fotoğraflar yayınladı. Bunlardan biri, Hitler’in Filistin Müftüsü Emin el-Hüseynî ile bir araya geldiği asıl fotoğrafta Nazi lideri Adolf Hitler’in fotoğrafı yerine Şeyh Tarif’in fotoğrafının eklendiği bir fotoğraftı. Bir diğer fotoğrafta ise Şeyh Tarif Nazi subayı üniforması giymiş bir halde görülüyor ve bunun yanı sıra fotoğrafta öldürülmesi için çağrıda bulunan ifadeler yer alıyor.

Dürzi topluluğundan bazı üyeler, Dürzi askerlere öğrenim bursu verilmesi için düzenlenen bir törene katılımı sırasında ulus devlet yasasının yürürlüğe girmesini başlatan ve İsrailli Likud Partisi üyesi olan Avi Dichter’e saldırdı. Topluluğun iki aktivisti tören boyunca Dichter’i boykot etti ve “utanıyorum” dedi. İki aktivist ayrıca Dürzi öğrencilere yönelerek burs almayı reddetmeleri çağrısında bulundu.

İsrail polisi Dürzi lideri tutukladı

İsrail polisi, Dichter’e ve onun Nazice ifadelerine saldırmasından sonra ulus devlet yasasına karşı çıkan Dürzi grubunun başkanı Emir Huneyfs’i tutukladı ve birkaç saatlik sorgulamadan sonra serbest bıraktı.

Son günlerde, Bedevi askerler ve subaylar, ulus devlet yasasının değiştirilmemesi halinde İsrail ordusundaki askerlik hizmetlerini durdurmayı düşünen Dürzi subaylarının protestolarına katıldılar. Bir Bedevi subayı, “devlet” in (İsrail), onun güvenliği için çalışan subaylardan vazgeçtiğini hissettiklerini söyledi.

Genelkurmay’dan askerlere çağrı

Öte yandan Genelkurmay Başkanı Gadi Eizenkot, tüm ordu komutanlarına ve askerlerine tartışmalı siyasi meseleleri askeri kurumun dışında tutma çağrısında bulundu. General Eizenkot, insanlık onurunu ırk, din ve milliyetten bağımsız olarak koruma yükümlülüğünü yineledi.

İsrail ordusu, yasaya karşı yükselen protesto dalgasıyla ordunun içine sızabilecek olan huzursuzluk halinden duyduğu endişeler arasında, Dürzi topluluğunun askerleri ile bir dizi toplantı ve müzakere gerçekleştirdi.