Kaşıkçı Krizi: Washington ve Moskova, Riyad ile ilişkilerinin önemini vurguladı

Washington/Ankara: Muaz el-Umeri/Said Abdurrezzak

ABD ve Rusya, Suudi Arabistan ile olan ilişkilerinin önemini vurguladı. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, ülkesinin Suudi Arabistan ile arasındaki “tarihi ve stratejik ilişkilere” olan bağlılığını vurgularken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Moskova’nın Riyad ile “ilişkilerini bozmasının mümkün olmadığını” söyledi.

Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın bu ayın başlarında İstanbul’da ortadan kaybolmasıyla ilgili Suudi-Türk ortak soruşturmalarının devam ettiği bir zamanda, Ankara, basın organlarının ve sosyal medya sitelerinin olayla ilgili olarak aktardığı sızıntı bilgilerin dikkate alınmaması çağrısında bulundu.

Pompeo, Suudi Arabistan ve Türkiye’ye yaptığı ziyaretin sonuçları hakkında bilgi vermek için ABD Başkanı Donald Trump ile dün gerçekleştirdiği görüşme sonrasında basın mensuplarına kısa bir açıklamada bulundu. Pompeo yaptığı açıklamada, ülkesinin, Suudi-Türk ortak soruşturma komitesi gerçeklere tam olarak ulaşana kadar, Kaşıkçı’nın ortadan kaybolmasına ilişkin soruşturmaların sonuçlarını beklemeyi tercih ettiğini söyledi. Trump’ı söylentileri esas almak yerine gerçeklere ulaşması için soruşturma komitesinin çalışmalarına daha fazla zaman ayırmanın gerektiği yönünde bilgilendirdiğini belirtti. Suudi Arabistan ve Türkiye’nin bu konudaki çabalarına dikkat çekti.

Pompeo sözlerine şöyle devam etti: “Kaşıkçı’ya ne olduğuyla ilgili birçok söylenti var. Başkan Trump’a, sadece resmi soruşturma sürecinin devam etmesine ve gerçeklerin açığa çıkmasına izin verdiğimizi bildirdim. Suudi Arabistan’la olan güçlü bağları dikkate almalıyız. Riyad, adil ve şeffaf bir soruşturma yürütme sözü verdi. Riyad, uzun süredir terörle mücadelede ve diğer alanlarda Amerika’nın stratejik olarak güçlü bir müttefiki. Bunun farkında olmalıyız.”

ABD Başkanı Donald Trump, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, Suudi ve Türk yetkililerle yaptığı toplantıların ayrıntıları ve Kaşıkçı’nın ortadan kaybolmasıyla ilgili soruşturmanın gidişatı hakkında bilgilendiren ve soruşturma sonuçlarını beklemenin gerekliliğini belirten Dışişleri Bakanı’yla görüştüğünü söyledi. Trump bir önceki gün yaptığı basın toplantılarında, Washington ve Riyad arasındaki ilişkilerin önemini vurgulamış ve ülkesinin “çeşitli alanlarda Suudi Arabistan’a ihtiyaç duyduğunu ve ondan uzaklaşmayacağını” belirtmişti.

Öte yandan, Rusya Devlet Başkanı Putin ise ülkesinin Suudi Arabistan ile “ilişkilerini bozmayacağını” vurguladı. Putin, Kaşıkçı’nın ortadan kaybolmasıyla ilgili soruşturmaların sonuçlarını bekleme çağrısında bulundu ve şöyle dedi: “Bu kesinlikle üzücü, ama ne olduğunu anlamaya ihtiyacımız var. Orada gerçekte ne oldu? Bilmiyoruz. Ne olduğunu anlamadığımız sürece ilişkilerimizin bozulmasına yönelik adımlar atmamızın ne gereği var?”

Türkiye Adalet Bakanı Abdülhamit Gül ise, basın organlarından ve sosyal medya sitelerinden Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın ortadan kaybolmasıyla ilgili olarak yayılan söylenti ve sızıntıların dikkate alınmaması çağrısında bulundu. Soruşturmanın “mümkün olan en kısa zamanda” bir sonuca ulaşmasının beklendiğini söyledi.

“Reuters” haber ajansının bildirdiğine göre, ABD’li ve Avrupalı yetkililer, Türkiye’nin ABD hükümetine veya Avrupalı müttefiklere, bazı medya organlarının iddia ettiği gibi hiçbir video veya ses kaydı göndermediğini açıkladılar.

Suudi ve Türk müfettişlerden oluşan bir ekip, dün sabah, Suudi Arabistan konsolosunun İstanbul’daki evinde çalışmalarını tamamladı. Çalışmalar aralıksız olarak 9 saat sürdü. Konsolosun evine 300 metre uzaklıkta bulunan konsolosluk binasında da araştırmalar yapıldı. Müfettişler çalışma alanlarını İstanbul çevresine doğru genişlettiler.

Türkiye Adalet Bakanı Gül, Anadolu Ajansı’na verdiği röportajda şu açıklamaları yaptı: “Soruşturmalar her aşamada dikkatle ve derinlemesine yürütülüyor. Soruşturma, Adalet Bakanlığı tarafından değil, Başsavcılık tarafında yürütülüyor. İstanbul Savcılığı, olayla ilgili araştırmasını Türk hukuku ve uluslararası hukuka uygun bir şekilde yapacaktır.” Bakan Gül, ülkesinin “davayı çok dikkatli ve başarılı bir şekilde yürüttüğünü” de söyledi.

Bakan Gül açıklamalarını şöyle sürdürdü: “Yargı makamları bu davada uluslararası sözleşmelere ve uluslararası hukuka uygun bir şekilde hareket etmeli. Cumhuriyet Savcılığı tarafından yürütülen soruşturmalar tam bir gizlilikle ilerliyor. Sosyal medya sitelerinde ve diğer sitelerde Kaşıkçı olayıyla ilgili yayılan bilgiler dikkate alınmamalı ve Cumhuriyet Savcılığı tarafından verilen bilgiler esas alınmalı. Önemli olan, olayın gizli yönlerinin ortaya çıkarılması ve belirsiz hiçbir noktanın kalmamasıdır. Hepimiz soruşturmanın en kısa sürede bir sonuca varmasını bekliyoruz.” Bakan ayrıca, Suudi Arabistan’ın, soruşturma ekibinin konsolosluğu ziyaret etmesine izin verdiğine işaret etti. Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın, konsolosluğun açılması talebi için Suudi makamlarıyla temas halinde olunduğuna ve prosedürlerin bu çerçeveye uygun olarak tamamlandığına dikkat çekti.

Öte yandan, Avrupa’nın önde gelen teknoloji şirketi SAP’daki üst düzey bir yetkili, şirketin Suudi Arabistan’da çalışmaya devam etme konusundaki kararlılığını vurguladı. Şirketin Finans Müdürü Luca Mosic, Reuters’e şunları söyledi: “Bireysel bir olay nedeniyle, herhangi bir piyasada uzun vadeli bir taahhüdü gözden geçiremeyiz. Suudi Arabistan’ı düzenli olarak ziyaret ediyorum ve özel sektörde gerçek bir büyüme ve yüksek bir gelişme potansiyeli görüyorum. Bu müşterileri göz ardı edemeyiz. Uzun vadeli bir ortak olma taahhüdümüzü yerine getirmeliyiz.”