Keşmir’deki şiddet bölgeyi uçurumun eşiğine sürüklüyor

Keşmir Medya Servisi’nin Cemmu Keşmir’in Hindistan yönetimindeki yazlık Başkenti Srinagar’daki en büyük çiçek bahçesinin açılış fotoğraflarının yayınlamasının ardından şehirde 24’ün üzerinde kişi öldürüldü. Bu olay, hâlihazırda sorunlu olan bölgedeki şiddetin tekrar artmasına sebep oldu.

Haziran 2016’dan bu yana yaşanan gösterilerde Hint güvenlik güçlerinin protestoculara karşı uyguladığı aşırı güç kullanımı ve açtığı ateş sonucunda 174 Keşmirli sivil ölmüş, 20 binin üzerinde kişi de yaralanmıştı.

Son 10 yıl içindeki en büyük gösterilerden biri olarak tanımlanan olayda Hint kuvvetleri bölgede gerçekleştirdiği 3 ayrı operasyonda 14 radikal militanı öldürdü. Geri kalan ölümler Hint güvenlik güçlerinden ve bazı sivillerdendi.

Yeni Delhi yönetimine karşı hükümet güçleri ile Keşmir’in farklı bölgelerindeki halk arasındaki silahlı çatışmalar ve gösteri dalgası, sosyal medya üzerinden patlak verdi.

Keşmir sorunu, Hint Yarımadası’nda Pakistan ve Hindistan’ın iki ayrı ülke olarak ağustos 1947’de bağımsızlıklarını ilan etmesiyle başladı. Nüfusunun yüzde 90’a yakını Müslüman olan Keşmir’in Hindistan’a mı yoksa Pakistan’a mı katılacağına Keşmir halkı tarafından karar verilmesi istendi. Bu karar, Pakistan ile Hindistan arasında yaşanan dört savaştan üçüne yol açan Keşmir sorunun başlamasına neden oldu.

Nükleer silaha sahip Hindistan ve Pakistan arasındaki Keşmir gerginliği bölgenin istikrarını da tehdit ediyor. Pakistan ile Hindistan arasındaki olası bir savaşın nükleer bir savaşa dönüşmesinden endişe ediliyor.

Keşmir, yaklaşık yüzde 70’i Müslüman olan 12 milyon nüfusa sahip bir bölge. 1990’lardaki isyanlarda bölgedeki Hindu topluluğunun saldırıya uğramasının ardından Cemmu Keşmir Hindistan’a bağlandı.

10 yıl süren sakinliğin ardından son yıllarda halkı Hint karşıtı militanlarla açık dayanışma içinde olduklarını dile getirerek sokaklara çıktı. Hükümet güçleri tarafından askeri harekâtlar düzenlendi.

Keşmirli gençlerin silahlanması için sosyal medyadan çağrı yapan Burhan Vani’nin Hint güvenlik güçleri tarafından öldürüldüğü 2016’nın temmuz ayından bu yana Keşmir’de şiddet olayları tırmandı.

Hint istihbarat kaynakları, silah taşıyan gençlerin sayısındaki artışı endişe verici olarak niteledi. Pek çok iyi eğitimli Keşmirli gencin militan saflarına katılımı sürüyor. Son zamanlarda, İslam Üniversitesi’nde sosyal medya alanında doktora yapan Keşmirli genç Manian Vani’nin silah taşıdığı fotoğraflarının yayılması savaşın seyrini tamamen yeni bir düzeye taşıdı.

Keşmir Üniversitesi’nde yüksek lisansa devam eden, Yönetim Fakültesi mezunu bir e-ticaret şirketi çalışanı olan 28 yaşındaki Eşref Sahri adlı bir başka genç, geçen hafta militanların saflarına katıldı. Aynı gün eyalette görevli bir polis memurunun oğlu olan Abid Behat da Ceyşi Muhammed örgütüne katıldı. Silah taşıyan iki gencin fotoğrafları çeşitli sosyal ağ platformları aracılığıyla bölgede yayıldı.

Söz konusu militan gençlerin çoğu, Keşmir’deki Hint varlığına karşı 1989 isyanının ardından doğdu. Bölgedeki son nüfus sayımına göre erkeklerin yaklaşık yüzde 60’ı 30 yaşın altında. Yüzde 10’u da 30 – 35 yaş aralığında.

Eyaletteki federal hükümetin Başbakanı olan Mehbuba Mufti, ulusal parlamentoya 280 gencin son üç yıl içinde isyancıların saflarına katıldığı bilgisini verdi. Açıklamasında “2017 yılında 127 genç erkek silahlandı” ifadesini kullandı.

1989’da Cemmu ve Keşmir Kurtuluş Cephesi’nden az sayıdaki silahlı kişi, hem Hindistan’dan hem de Pakistan’dan topraklarının tam bağımsızlığını talep etmek için isyan çıkardı. Bu isyan, 1990’lı yılların başlarında Pakistan yanlısı silahlı grupların kurulmasıyla daha ölümcül ve korkutucu bir hale geldi.

Her yeni radikal grubun ortaya çıkmasıyla Keşmir’de dini ifadeler, sloganlar, pankartlar ve kamusal söylemler değişiyor. Bu örgütleri bir araya getiren temel amaç ise henüz değişmedi. Hepsi Keşmir’in kendi etki alanında olmasını istiyor.

Birkaç yıl önce bölge sakinleri arasında ortaya çıkan siyah bayraklı DEAŞ’lılar, yerel halkta şok etkisi yaratmıştı. Ancak artık bunlar bölge sakinleri arasında anormal bir duruma karşılık gelmiyor. Bu bayrakları ve silahları taşıyanlar uluslararası alanda bilinen terörist gruplara olan bağlılıklarını ilan ettiler. El-Kaide’yi destekleyen ve Keşmir’de kurulan Ensar Gazve Hind Lideri Zakir Musa, gençler arasında sevilen bir lider oldu ve adı her gösteride yankılandı.

Şubat ayında bir örgüt, Cemmu Keşmir’in yazlık başkenti Srinagar’da bir polis memurunun öldürülmesi sorumluluğunu üstlendi. Keşmir Emniyet Müdürü Şerif Paul Vaid, saldırının Hindistan liderleri arasında oldukça endişeye yol açtığını belirtti. Hindistan’ın NDTV haber kanalı, bölgedeki DEAŞ varlığının çok fazla olmamasına rağmen saldırının terör örgütünün ideolojisine dayanabileceğini söyledi.

Keşmir’deki genç militanlar üzerindeki bir diğer “radikal” etki, Güney Hindistan’dan Muhammed Tevfik’in geçen ay Hindistan güvenliğiyle girdiği çatışma sonucunda ölmesi oldu. Hindistan istihbarat kaynaklarına göre yetkililer, Hindistan’ın güneybatısındaki Kerala ve Tilanga eyaletlerinde DEAŞ militanlarının varlığının yönetilememesinden ve örgütün Keşmir’de yapılanmayı başarmasından korkuyorlar.

Bir üst düzey şirketin yetkilisi Şarku’l Avsat muhabirine verdiği demeçte DEAŞ ve El Kaide gibi terör örgütlerinin özellikle başkentte, Keşmir vadisinde hücreler kurduklarını ve güvenlik kurumlarının terör örgütlerinin saldırılar yapmasından korktuklarını belirtti.

“Güney Asya’da Terör” adlı internet portalında yayınlanan bir rapora göre Hint güvenlik güçleri, 2017’den bu yana terörle mücadele operasyonları sırasında 200’den fazla militanı öldürdü. Bu, 2010’dan beri ulaşılan en yüksek rakam oldu. 2016 yılında ölenlere dair kayıtlı sayı sadece 165’di. Hint silahlı kuvvetlerinin teröristleri temizlemede elde ettiği tüm başarılara rağmen şiddet sarmalı sürüyor. Bu durumun ise birçok sebebi var. En fazla göze çarpan nedenlerden biri Keşmir’deki isyanın çoğunun içeriden gelerek büyüdüğü gerçeğidir. Hindistan hükümeti, Hint istihbarat bürosunun eski başkanı Dineşvar Şarma’yı Keşmir arabulucusu olarak atadı. Ancak uzmanlara göre söz konusu atamaya rağmen yaz boyunca tırmanarak devam eden şiddet olaylarında herhangi bir azalma bulunmuyor.