Kuzey Kore niçin füzeyi Japonya üstünden fırlattı?

Nükleer silahlara sahip olan Kuzey Kore’nin bu hafta içerisinde balistik bir füzeyi Japonya üzerinden fırlatması uluslararası kınamaya sebep oldu ve şu soruyu akıllara getirdi: Niçin Japonya?

Bu durumun basit bir açıklaması olabilir. Jeopolitik çatışmalarda coğrafya genellikle önemli bir faktördür. Japon adaları, Kuzey Asya sahilinde uzun bir zincir oluşturduğundan, bölgedeki herhangi bir devlet Pasifik Okyanusu’na doğru orta veya uzun menzilli bir füze fırlatmak isteyebilir; ancak, adaların üzerinden geçmesi gerekmektedir.

Kuzey Kore tarafından salı günü atılan füze, Kuzey Japonya’nın Hokkaido Adası’na bin 200 kilometre uzaklıktaki Pasifik Okyanusu’na düşmeden önce, fırlatıldığı yerden yaklaşık 2 bin 700 kilometre uzaklıktaydı.

Birkaç hafta önce Pyongyang, ABD’yi Pasifik Okyanusu’na 3 bin 500 kilometre uzaklıktaki Guam Adası’na füze atmakla tehdit etti. Pyongyang Washington’a tehdidini yerine getirebilme yeteneğine sahip olduğunu hatırlatmak için, bu menzilde bir füze atmayı seçmiş olabilir. Ancak Kuzey Kore lideri, dünyanın en güçlü ulusuyla gerginlik yaratma riskini almadı. Onun yerine, askeri bir tepki vermesi beklenmeyen Japonya üzerinden bir füze göndermeyi seçti.

Pyongyang’ın füze fırlatması, ABD askeri üslerine ve on binlerce Amerikan askerine ev sahipliği yapan, ABD müttefiklerinden birini (Japonya) üzdü. Kuzey Kore ise, istediği takdirde Guam’ı vurma gücüne sahip olduğunu gösterdi.

Dongkuk Üniversitesi’nden Prof. Koh Yu-hwan, AFP’ye, Pyongyang’ın, ‘Herhangi bir savaş patlarsa, Japonya’nın füze yelpazesinde olduğu’ mesajını da gönderdiğini söyledi

Zorunlu İlişkiler

Kuzey Kore Japonya’nın füzelerinin kapsamı içinde olduğunu gösterirken, bir başka şeyi daha ima etti. Çarşamba günü füze, Tokyo’nun Kore yarımadasını sömürgeleştirdiği ‘utanç verici’ Japonya-Kore Anlaşmasının 107. yıldönümüne eş zamanlı olarak fırlatıldı.

Resmi Kuzey Kore haber ajansı, Kim Jong-un’un, “Uzun süredir bastırılmış Kuzey Kore halkının öfkesini taşıdığını” bildirdi. Füze, Japonya’nın Kore’yi sömürgeleştirdiği, İkinci Dünya Savaşı’ndaki yenilgisinden sonra, biten baskıcı dönemine işaret eder nitelikteydi. Japon İmparatorluk Ordusu, savaş sırasında binlerce Koreli kadını cinsel köleliğe zorlamıştı. Bu sorun, iki devlet arasındaki ilişkileri etkilemeye günümüzde de devam ediyor.

Tokyo ve Pyongyang arasındaki ilişkiler, 1970’ler ve 1980’ler boyunca Kuzey Koreli casusların eğitilmesi için Japon vatandaşlarının kaçırılması ile gerilmişti.

Japonya ne yapabilir?

Japonya, diplomasi seçeneklerinin çoğunu tüketti. Birçok ülke, Kuzey Kore’nin balistik füze ve nükleer silah programlarını kınadı. ABD gibi Japonya da, Pyongyang’a yaptırım uyguladı ve yaptırımları geçen hafta genişletti.

Başbakan Shinzo Abe, gelecek ayki BM Genel Kurulu’na katıldığında Pyongyang’a baskıların artması için muhtemelen, daha fazla yaptırım çağrısında bulunacak. Bazı uzmanlar, bunun büyük bir değişikliğe neden olmayacağına inanıyorlar.

Ayrıca bu füze, Japonya’ya, deniz savunma sistemini tamamlamak için Ege Füze Savunma Programı’nın kabul edilmesi de dâhil olmak üzere, füze savunma sistemini güçlendirmek için gerekçe oluşturuyor. Bir başkası ise erken uyarı amaçlı bir sistemi kurma çağrısı yapıyor.

Özellikle Pyongyang, yeni bir füze denemesi yaparsa; bu, Japonya’nın nükleer caydırma sistemi oluşturması konusunda tartışmalara sebep olabilir. Ancak dünyada nükleer saldırıya maruz kalan tek ülke olan Japonya için bu hassas bir konu.

Japonya, füzeyi niçin düşürmedi?

Japonya, milyonlarca Japon sivilin sığınaklara saklanması uyarısında bulunmasına rağmen, topraklarında bir tehdit unsuru yaratmadığı için füzeyi düşürmediğini, füzenin sadece hava sahasından geçtiğini söyledi.

Ancak bazı uzmanlar, Japonya’daki füze savunma sisteminin 500 kilometrelik maksimum irtifaya sahip olabileceğinden kuşku duyuyor. Eğer bu doğruysa, Japonya 550 kilometrelik roketi bunun için yok edememiş olabilir.

Japonya Savunma Bakanı Istonori Anodera, salı günü yaptığı açıklamada, “Gerekli önlemleri alabileceğimiz konusunda sizi temin ederim” dedi. Japonya’nın füzeyi düşürmesini engelleyebilecek diğer şeylerin arasında Pyongyang’ın cevabı da bulunuyor.

Uluslararası toplulukların birçoğu, savunma amaçlı füze düşürmeyi meşru bir iş olarak görürken, Pyongyang bunu bir saldırganlık eylemi olarak görmüş olabilir. Bu ise, Kuzeydoğu Asya’daki sorunlu dengenin hızla bozulmasına neden olabilir.