Lübnan Meclisi Hükümet Krizi ve halk protestolarının gölgesinde açıldı

Beyrut/Şarku’l Avsat

Lübnan Temsilciler Meclisi, ilk oturumunu çöpleri yakarak imha etmeyi öngören yasayı protesto eden gösterilerin gölgesinde gerçekleştirdi.

“Zorunlu Yasama” başlığı altında toplanan meclis, yeni hükümetin yokluğunda bir araya gelme sorununu aşarken, elektronik işlemler, yasal arabuluculuk, yolsuzluktan korunma, petrol ve gaz sözleşmelerinde yolsuzlukla mücadele konuları başta olmak üzere 29 başlıktan oluşan gündem maddelerini görüştü.

Oturum başında Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri, etkin bir hükümetin yokluğundaki bazı yasal toplantılara yönelik eleştirilere değindi. Berri yaptığı açıklamada, “Biz Anayasanın 69. Maddesine dayanarak (yeni Hükümet kurulamasa da) yasamayı işletiyoruz. Bu durum, ilk kez yaşanmıyor ve Lübnanlılara ülkedeki durumun normal olduğunu gösteriyor” dedi.

Hükümetin kurulması meselesi ise sürecin hızlandırılması çağrısı yapan bazı milletvekillerinin müdahalelerine tanık oldu.

Diğer taraftan iş çevirme hükümeti altındaki yasamanın, uygunsuzluğu göz önüne alındığında Lübnan Kuvvetleri Milletvekili George Akis, mevcut durumun tarafları toplanmaya ittiğini ve hükümete elektrik meselesini görüşme çağrısı yaptığını açıkladı.

Aynı şekilde Özgür Yurtsever Hareketi’nden Milletvekili Allan Avn da “Tam teşekküllü bir hükümet olmadan ilerlemek kötü oldu. En kötüsü de Temsilciler Meclisi’ne müdahale… Ekonomik krizde çözüm, politik pozisyonların tescili değil, aksine acı verici reformlar bulmaktır. Bir hükümetle ya da hükümetsiz olarak yasalaşma önemli değil. Fakat insanların yararına ilerlemek ve onların acılarını hafifletmek önemli” ifadelerini kullandı.

Milletvekili Cemil el-Seyyid de toplantının, etkisiz olduğunu belirterek, hükümetin kurulmasındaki gecikmeyi tartışacak bir toplantıya dönüştürülmesi çağrısında bulundu.

Öte yandan Kalkınma ve Kurtuluş bloğu üyesi Milletvekili Enver el-Halil, “Devlete güveni yeniden kazandıracak bir hükümet kurulmadığı takdirde” liranın gidişatına dair uyarıda bulundu. El-Halil, “Hepimiz hükümetin kurulmasını engelleyen şeyleri biliyoruz” şeklinde konuştu.

Milletvekili Usame Saad da müdahalelere dikkat çekerek, “Hükümeti kurma başarısızlığı, ülkenin, yasamaya verilen önem dolayısıyla karşılanamayan siyasi bir boşluktan mustarip olduğu anlamına geliyor” dedi. Özgür Yurtsever Hareketi Milletvekili Selim Avn ise yaptığı açıklamada, “Bugün yaşadığımız durum, ‘istikrarı güvence altına alan siyasi çözümün devam etmesini istemeyen güçlerin’ veya ‘parlamento seçimlerinin sonuçlarına saygı göstermek istemeyenlerin’ bulunmasından kaynaklanıyor” dedi.

Ketaib Partisi Başkanı Sami Cemayel de hükümetin kurulmasındaki gecikmeyi eleştirerek, “Bu gecikme bir suçtur. Payları belirleyemiyorsanız uzmanlardan oluşan bir hükümet kurun” dedi. Ekonomik diyalog çağrısı yapan Cemayel ayrıca, “Yasalar, iş çevirme hükümeti eli altında yürürlüğe girmiyor” ifadelerini kullandı.

Diğer birçok milletvekili ise toplumsal taleplere odaklandı. Bu çerçevede Direnişe Vefa Bloğu üyesi Milletvekili Ali Fayyad, hükümete “yasalara uyma ve belediyelere yetkilerini geri verme” çağrısında bulundu. Fayyad, suyun yüzde 80’inin kirlendiğini ve tam bir su idaresi stratejisinin ortaya koyulması gerektiğini vurguladı. Güçlü Cumhuriyet Bloğu Milletvekili, Ziyad el-Havat da kanser ilaçlarının güvence altına alınması için Sağlık Bakanlığı’na kredi verilmesinin yanı sıra “bu sektöre önem verme ve Lübnanlı vatandaşlara tıbbi bakım sağlama gerekliliğine” vurgu yaptı. El-Havat, bu durumun, en temel insan haklarından biri olduğunu kaydetti.

Aynı şekilde Maliye ve Bütçe Komitesi Başkanı İbrahim Kenan, “Yasalar olmadan vergi uygulanması, anayasal bir ihlaldir” şeklinde konuştu. Kenan, ekonomideki borç büyüklüğünün, küçülmesi için kapsamlı bir inceleme yapılması gerektiğini vurguladı.

Milletvekillerinin müdahalelerinin ardından, 29 maddelik gündem, çevreci dernekler tarafından reddedilen katı atık yönetimi çerçevesinde başladı. Bu çerçevede Lübnan Çevre Hareketi, oturum öncesinde Temsilciler Meclisi Başkanı’na çevresel tehditleri anlatan bir kitap sundu. Milletvekili Paula Yacoubian yaptığı açıklamada, “Bu yasa, yürürlüğe koyulmamalı. Yasa geçtiğimiz yüzyıldan kalma” diyerek, ortak komite ve araştırma merkezlerine de yenilenme çağrısı yaptı. Yacoubian, “Devlet maddiyat, çevre ve sağlık açısından en kötü ve en pahalı seçeneği uyguluyor. Yasa, belediyelere ihlaller için doğrudan yeşil ışık yakıyor” ifadelerini kullandı. Demokratik Buluşma Bloğu üyesi Milletvekili Ekrem Şuhayb de “Bu yasanın çöplerin yakılarak imhası ile herhangi bir alakası yok. Bilakis alanları, birden fazla olasılığa açan bir çerçeve kanundur” açıklamasında bulundu.

Başbakan Saad Hariri ise konu hakkında yaptığı açıklamada, “Belediyelerden, atık konusuyla ilgili genelgeler uyarınca teşvik vermesini istedik. Ancak bir iki belediye hariç hiçbirinden cevap alınamadı” dedi. Hariri, “Lübnan’ın teknolojiyi kullanamadığı söylentilerini kabul etmiyorum. Ülkede kullanmak için yetkinliklerimiz var. Bu yasanın, bazı değişikliklere ihtiyacı var, ancak doğru yerden başlamak gerekiyor” ifadelerini kullandı. “Yakma yasasını savunmuyorum, ama söylenenin aksine hükümete daha iyi çözümler getirebilir” diyen Saad Hariri, “Yakma dışında ne istiyoruz? Yatırım yapılacak hangi çözümler sunuldu? Bir devlet olarak doğru bir şekilde uygulandığından emin olmak için herhangi bir vesile ve görevimiz uyarınca kapıyı açık bırakmamız gerekiyor” dedi. Hariri, “Atık yasası, yürünecek çerçeveyi ve çözümleri belirler” diyerek, Nebih Berri’ye de “Bazı değişiklikler söz konusuysa, bu yasayı ortak komiteye getirin” şeklinde yanıt verdi. Hariri ayrıca, durumun iyileşmeyeceğini belirtti.

Tartışmaların ardından Temsilciler Meclisi, katı atıkların entegre yönetimiyle ilgili yasa tasarısını onayladı.