Lübnan siyasetinde uzlaşı çabaları sürüyor

Lübnan Kuvvetleri Partisi ve Özgür Yurtsever Hareketi ortaya konulan yeni esaslara dayalı bir uzlaşı yoluna girdi. Marunî Patriği Beşara Rai, tarafların liderleriyle yaptığı görüşmede Maarab Anlaşması’nın ülkedeki etkisinin kalmadığını kaydetti.

Marunî Patriği Beşara Rai, Lübnan Kuvvetleri Partisi temsilcisi Enformasyon Bakanı Melhem Riyaşi ve Özgür Yurtsever Hareketi Milletvekili İbrahim Kenan ile görüştü. Patrik, yeni döneme geçiş için Maarab Anlaşması’nın etkisini kaybettiğini belirterek “Hristiyan uzlaşısının” kurulması gerektiğini söyledi.

Riyaşi ve Kenan, toplantının ardından Marunî Patriği Beşara Rai tarafından Cumhurbaşkanı Mişel Avn, Lübnan Kuvvetleri Partisi ve Özgür Yurtsever Hareketi liderleri Dışişleri Bakanı Cibran Basil ve Semir Caca’ya yönelik verilen mesaja bağlılıklarını vurguladı.

Kaynaklar, toplantı atmosferini “mükemmel” olarak nitelendirdi. Ancak aktarılana göre görüşmede hükümeti kurma sürecinde taraflar arasındaki ilişkiler ve askıda kalmış Hristiyan düğümü açısından kesin bir sonuç çıkmadı.

Kaynaklar tarafından Şarku’l Avsat’a yapılan açıklamaya göre, herhangi bir taraf açısından uzlaşı tartışılamaz. Aynı şekilde geçmişe dönüş yapılamaz ve siyasi anlaşma tarafların kanaatleri göz önüne alınarak sağlanabilir. Bu bağlamda ortak bir komite aracılığıyla iletişim sağlayacak bir mekanizmanın kurulması çağrısı yapan mesaj, hükümetin oluşum sürecini hızlandırma ve Başbakan adayı Saad Hariri’nin görevini kolaylaştırmayı da kapsıyor.

Kaynaklar, Riyaşi’nin Patrik Rai’ye geçen çarşamba günü Caca ve Hariri ile yapılan görüşmenin atmosferi hakkında da bilgi verdi. Lübnan Kuvvetleri liderinin hükümetin taleplerinde uzlaşmaya istekli olduğunu ifade etti. Kaynaklar ayrıca başta Hristiyanlar ve Dürzîler olmak üzere devam eden farklılıklar ve askıdaki sorunlar ışığında mevcut verilerin hükümete yakın bir oluşum göstermediğini söyledi.

Özgür Yurtsever Hareketi Milletvekili Mario Avn da Maarab Anlaşması’nın feshinin hükümet kurma sürecini kolaylaştırması gerektiğini vurguladı. Şu andan itibaren Lübnan Kuvvetleri Partisi’nin taleplerinde gerçekçi olması gerektiğini savunan Avn, parlamento hacmine paralel olarak Hareket’in Özgür Yurtsever ile eşit paya sahip olması konusunda da geri adım attı. Mario Avn, Şarku’l Avsat’a “Özgür Yurtsever’in payının 3 bakanlıktan fazlasına sahip olma hakkı bulunmayan Lübnan Kuvvetleri’nin payının iki katına çıkarılması gerekiyor. Daha fazlasını talep etmeleri halinde bizim payımızdan değil, başkalarından pay almaları gerekir” açıklamasında bulundu.

Toplantıya yakın kaynaklar, feshini görüşmek üzere tarafları bir araya getiren Maarab Anlaşması’na dair şunları aktardı:

“Taraflar arasındaki siyasi ilişkilerin tüm kazanımların ardından yeni bir okumaya ihtiyaç duyduğu açık. Lübnan Kuvvetleri, yeni bir anlaşma konusunda bahis oynamıyor. Hatta anlaşmanın yeniden düzenlenmesi için herhangi bir girişimde dahi bulunmuyor. Cibran Basil’in anlaşmayı imzalama taahhüdünde bulunmaması gelecek dönemde işleri zorlaştıracak.”

Milletvekili Avn, anlaşmanın yeniden okumasına odaklanılacak bu dönemin hükümet kurulmadan başlayamayacağını belirtti. Anlaşmanın feshi ve işleri başlangıç noktasına döndürme konusunda Lübnan Kuvvetleri’nin sorumlu olduğunu ifade eden kaynaklar, “Yeni bir durumla karşı karşıya kaldığımız konusunda şüphe yok. Ancak bir sonraki seferin sağlam temeller üzerine inşa edilmesi şartıyla anlaşmanın yeniden düzenlenmesi veya yeni bir anlaşmaya varılması konusunda bir istek mevcut” dedi.

Bakan Riyaşi, Marunî Patriği Beşara Rai’nin daveti ve katılımıyla gerçekleşen toplantının ardından anlaşmazlıklar ve devam eden müzakereler açısından geçen dönemin detaylarına dair bilgi verdi. Riyaşi, “Basil, Caca ve Cumhurbaşkanı Mişel Avn adına uzlaşının ne kadar önemli olduğunu ifade ettik” dedi. Enformasyon Bakanı, “Uzlaşı, Lübnan ve yabancılaşma anlamına geliyor. Yani bu her türlü siyasi çekişmeden daha büyük” ifadelerini kullandı.

İbrahim Kenan da konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

“Rai bizi, biz de onun uzlaşı ve kapsamlı ulusal uzlaşı konusundaki direktiflerini ve yoğun ilgisini dinledik. Uzlaşı tamamlandı ancak tek parti biz değiliz. Bu sebeple anlaşmazlığa yol açmayacak farklılıklardan, hükümetin bölünmesinden ve uzlaşının kalıcılığından korkmamamız gerekir.”

Rai: Süreç hızlandırılmalı

Marunî Patriği Rai, toplantının sonuna doğru Özgür Yurtsever Hareketi ve Lübnan Kuvvetleri Partisi arasındaki ilişkilere dair de mesaj verdi. Patrik, iki taraf arasında sağlanan tarihi siyasi uzlaşıya dikkat çekerken, “aralarındaki siyasi farklılığı bir anlaşmazlığa dönüştürmemeleri ve kapsamlı bir ulusal mutabakatın tamamlayıcısı olmaları” gerektiğini vurguladı. Aynı şekilde sosyal medya da dahil olmak üzere tüm medya organlarında ve elektronik ağlarda siyasi düzeydeki gerginlikleri durdurma, tüm tarafları kapsayacak şekilde bir eylem ve ortak iletişim mekanizması geliştirme çağrısı yaptı. Patrik Rai, anayasa uyarınca hükümet kurma sürecinin hızlandırılmasını isterken, söz konusu süreçteki olası bir gecikmenin “kamu ve özel kuruluşların çalışmalarını, tüm ekonomik, sosyal ve politik koşulları etkileyecek ciddi bir hasar” olacağını vurguladı.