Lübnan’da okutulan ders kitabında skandal İsrail haritası

Lübnan’da bir lisede okutulan ders kitabında skandal bir harita ortaya çıktı. Harita Filistin yerine İsrail’in güney Lübnan’a sınırları olduğunu gösteriyor. Bu durum eğitim alanında siyasi ihlalleri gösteren buzdağının sadece görünen yüzü. 2010 yılından beri Lübnan’ın modern tarihini siyasi olaylarla uyumlu şekilde yazmak için gösterilen yoğun çabaya rağmen siyasi ihtilaflar standart bir tarih kitabının yazımına engel teşkil ediyor.

Beyrut’ta bir Fransız okulunda okutulan coğrafya ders kitabında yer alan bir harita sosyal medyada yayılmış durumda. Söz konusu haritada Lübnan’ın güneyinde sınır devleti Filistin yerine İsrail koyulmuş. Bu, İsrail’i tanımayan Lübnan kanunlarına göre tehlikeli bir durum. Hatta Lübnan, İbrani devletiyle ilişkileri normalleştirme anlamına geleceği için İsrail kelimesini bile kullanmıyor.

Ortaya çıkan bu harita Lübnan’da siyasi bir kriz yarattı. Milli Eğitim Bakanlığı kaynakları Bakan Mervan Hamadeh’in konuyu soruşturduğunu açıkladı. Demokratik buluşma bloğu üyesi milletvekili Vail Ebu Faur bakanla yaptığı telefon görüşmesinde okul aile birliğinin talebiyle açılan soruşturmanın sonuca ulaşmasını umduğunu söyledi. Ders kitaplarında işgal edilmiş Filistin topraklarının İsrail içinde gösterildiği Fransız lisesine ve idarecilerine kanunlara uygun şekilde icraatların yapılmasını talep etti.

Okul olayı inkar etti

Söz konusu okul Facebook sayfasında bir açıklama yaparak sosyal medyada dolaşan bu haberlerden dolayı üzüntü duyduklarını söylediler ve bu durumu inkar ederek Lübnan egemenliğine ve tarihine saygılı olduklarını vurguladılar. Bu açıklamanın ardından okul aile birliği, sorunun okul idaresinden değil bir öğretmenden kaynaklandığını belirterek gerekli olan adımların atılacağını söyledi.

Lübnan İsrail’i tanımıyor

Justia hukuk örgütü başkanı avukat Paul Markos, Lübnan’ın BM’ye üye olduğunu hatırlatarak İsrail’i tanımadıklarını hatta düşman olarak gördüklerini açıkladı. 1955’te Lübnan’da çıkarılan 1963’te ise düzenlenen kanuna göre düşmanca fikirlerin tedavüle sokulması yasaklandı.

Marcos Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada “Bu yasanın modası geçmiş durumda yeni alanları kapsamıyor”dedi. 2017 yılında Milli Eğitim Bakanlığı’nın aldığı bir karara atıf yapan Markos, İsrail kelimesi ders kitaplarında yer almaması gerektiğini ifade ederek şunları kaydetti; “Bilindiği gibi Lübnan’da özel okullar kendilerine ait bir eğitim müfredatını uyguluyorlar. Bu müfredatta okutulan kitapların bakanlığın onayından geçmesi gerekiyor ancak yabancı okulların kitapları yurt dışından geliyor. Bu sorun, Lübnan’da görülen siyasi kamplaşmaların Milli Eğitim Bakanlığına yansımalarından biri. Öyle ki tüm çabalara rağmen Lübnan’daki bütün okullarda okutulacak ortak bir tarih kitabı bile yazılamıyor.”

“İç savaş ortak bir tarih yazmayı zorlaştıryor”

Eğitim komisyonu parlamento temsilcisi Ali Haris, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada eğitim alanında yaşanan sorunlarla ilgili yoğun toplantıların yapılacağı bir komisyon oluşturulduğunu söyledi. Yaşanan sorunların 1982 yılında Lübnan’ı kasıp kavuran büyük olaylardan kaynaklandığını söyleyen Haris, “Bu dönemde yaşanan iç savaşta siyasilerin farklı görüşleri hala ortak bir tarih kitabı yazmayı zorlaştırmaktadır” ifadelerini kullandı.

“Sorunun sebebi siyasi müdahale”

Daha önce Lübnan’da Milli Eğitim Bakanlığı yapmış olan Hasan Menime 2010 yılında bütün tarafların toplanarak ortak bir tarih kitabı yazma fırsatının yakaladığını ancak hazırlıkların tamamlandığı sırada 2011 yılında hükümetin istifasıyla tüm çabaların boşa gittiğini söyledi.

Eski bakan bu konuda çalışmalar sürdürülseydi sorunun çözülebileceğini hatırlattı. İtirazların yaşandığı dönemin kavga ve çatışmaların yaşandığı 1975-2000 tarihleri olduğunun altını çizen bakan, ihtilafların da bu dönemle ilgili yaşandığını vurguladı. Milli Eğitim Bakanlığı’nın yaşadığı sıkıntının yalnızca tarih kitabı yazmakla sınırlı olmadığını belirten Hasan Menime, sorunun siyasi müdahalelerden kaynaklandığını vurguladı.