Lübnan’da yeni hükümet için ‘umut ışığı’

Beyrut:Yusuf Diyab/Şarku’l Avsat

Lübnanlı liderler, yeni hükümet krizinin aşılması için istişarelere yeniden başladılar.

Liderler, seçimlerden yaklaşık dört buçuk ay sonra hükümeti kurma sürecinde doğan “umut ışığına” değindi.

Bu çerçevede Cumhurbaşkanı Mişel Avn ve geçici Başbakan Saad Hariri, 3 Ekim’de Baabda Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda bir toplantı düzenlerken Hariri, 1 saatlik görüşmenin ardından hükümetin yakında kurulabileceğine dair iyimserliğini dile getirdi.

Başbakan yaptığı kısa açıklamada, “Değerli Cumhurbaşkanı ile istişare ettim. Ekonomik durum nedeniyle hükümetin kurulması sürecinin hızlandırılması gerektiğine karar verdik. Duruma dair iyimserim” dedi.

Cumhurbaşkanlığı kaynakları ise “Hariri’nin Cumhurbaşkanı Mişel Avn’a danıştığı fikir ve önerilerle hükümetin kurulması için gerçek bir atmosfer sağladığını” belirtti. Kaynaklar, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, “Bu fikirlerin çoğu, önceki vizyona göre Cumhurbaşkanı tarafından formüle edilen çekincelere yönelik cevapları içeriyor. Bu durum, hükümetin şimdi kurulacağı anlamına gelmiyor, ancak süreçteki ciddi görüşmeler için yeni bir iklim oluşturduğu kesin. Eğer bu olumlu atmosferi tercüme etmek gerekirse hükümet, en geç birkaç gün içerisinde ışığı görebilir” dedi.

Bu iyimserlik atmosferi çerçevesinde, Ayn el-Tina bölgesindeki ikinci başkanlık merkezinde hazırlıklar başladı. Öyle ki Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri, “Mevcut krizlerin çözümü, mümkün olan en kısa sürede bir hükümetin kurulmasıyla başlar” açıklamasında bulundu. Berri, bu alandaki umut ışığının da Cumhurbaşkanı Avn ve Başbakan Hariri arasındaki toplantıya yansıdığını belirtti.

Öte yandan Hariri liderliğindeki Müstakbel Hareketi, Lübnanlıların geçtiğimiz haftalardaki gibi hayal kırıklığı yaşamaması için iyimserlik konusunda temkinli bir tavır takınıyor.

Müstakbel Hareketi Siyasi Büro Üyesi Raşid Fayed, yaptığı açıklamada, “Bazı liderlerin iyimser olması normal. Ancak bu, nihai çözümlere ulaştığımız anlamına gelmiyor” dedi.

Şarku’l Avsat’a konuşan Fayed, “İki hafta önce, taraflarca sağlanan imtiyazlardan bahsedildi ve çok geç olmadan bunun yanlış olduğu ortaya koyuldu. Lübnan halkı iyimserlik ve karamsarlık arasında gidip gelmeye alıştırıldı” ifadelerini kullandı.

Lübnan’ın dış gelişmelerden uzak tutulamayacağını söyleyen Raşid Fayed, “İsrail tehditlerinin ciddiyeti ve ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarının önümüzdeki ayın başlarında yürürlüğe girmesi, göz ardı edilemez” dedi.

Diğer taraftan siyasi güçler, İsrail tehditlerinin ciddiyetini ve yeni Hükümetin bu tehditlere karşı mücadele sorumluluğunu gizlemiyor.

Bu bağlamda Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri liderliğindeki Kurtuluş ve Kalkınma Bloğu, “İsrail’in açıklama ve tehditleri, Lübnan savunmasını oluşturan ulusal birliği gerektiriyor ve Lübnanlılara, İsrail’i ciddiye alma çağrısı yapıyor” açıklamasında bulundu. Blok ayrıca, “Durum, ülkeyi krizden çıkarmak için bir hükümet kurulmasını gerektiriyor” dedi.

Aynı şekilde Lübnan Kuvvetleri Partisi Genel Başkanı Samir Caca, hükümet kurulmasının önündeki tek ana engelin, Lübnan Kuvvetleri’nin seçimlerde elde ettiği sonuçların boyutunu azaltmaya yönelik girişimler olduğunu” iddia etti.

Caca, “Seçim sonuçları, Lübnan Kuvvetleri Partisi’nin Hristiyan seçmenin 3’te 1’ini temsil ettiğini gösterdi. Mantıklı olan Hükümet içinde de partimizin aynı oranda temsil edilmesidir. Ama biz bu haktan mahrum bırakılıyoruz” dedi.

Samir Caca ayrıca, “Ülke uçuruma sürüklenmeden önce bugün atılması gereken çok önemli adımlar var. O adımlar atılmadan illa da Hükümet kurmak için zorlamaya gerek yok. O adımların ardından hemen Hükümeti kursunlar” şeklinde konuştu.

Caca açıklamasının devamında, “Bu konuda nihai kararın alınması ve ülkenin daha fazla zarar görmemesi için istişarelerin tamamlanmasından sonra gelecek hafta başlarında Güçlü Cumhuriyet bloğu bir toplantı düzenleyecek” ifadelerini kullandı. “Bu süreçteki krizden kurtulmak, Cumhurbaşkanı’nın şahsi müdahalesini ve tüm taraflara Bakanlıklarda hak ettiği temsiliyeti vermesini gerektiriyor” diyen Caca, Cumhurbaşkanı Avn’ın şahsi olarak “seçim sonuçları uyarınca adaleti sağlayacak bir adım atacağını” umduğunu vurguladı.

Lübnan Cumhurbaşkanı Avn, genel seçimlerin ardından Başbakan Saad Hariri’yi 24 Mayıs’ta yeni hükümeti kurmakla görevlendirmişti. Ancak başta bakanlıkların paylaşılması olmak üzere siyasi taraflar arasında yaşanan çekişmeler nedeniyle Lübnan’da hala hükümet kurulamadı.

Meclis aritmetiği

Lübnan’da 9 yıl aradan sonra 6 Mayıs’ta yapılan genel seçimde, İslamcı Şii “Hizbullah” ve Seküler Şii “Emel” Hareketi ittifakının yanı sıra Lübnanlı Maruni Hristiyan Semir Caca liderliğindeki Lübnan Kuvvetleri Partisi de büyük ilerleme kaydetti.

Buna karşılık Cumhurbaşkanı Avn’ın partisi Maruni Hristiyan Özgür Yurtseverler Hareketi’nin milletvekili sayısı 22’den 18’e, Başbakan Hariri’nin Seküler Sünni çizgideki partisi Müstakbel Hareketi’nin ise 34’den 21’e düştü.

Mecliste Hizbullah 14, Emel Hareketi 17, Özgür Yurtseverler Hareketi ve müttefikleri 29, Müstakbel Hareketi 21, Lübnan Kuvvetleri Partisi 16, Dürzi lider Velid Canbolat’ın İlerlemeci Sosyalist Partisi 8, eski Başbakan Necib Mikati’nin seküler Sünni çizgideki Azm Hareketi 4, Esedçi çizgideki Suriye Sosyal Milliyetçi Parti 3, eski Cumhurbaşkanı adayı Süleyman Franci’nin partisi Maruni Hristiyan Marada Hareketi 3, Sami el-Cemil’in liderliğindeki Maruni Hristiyan Lübnan Ketaib Partisi 3 ve Şii Hizbullah’a yakın diğer bazı partiler de 4 sandalyeye sahip oldu.

Seçim sonucunda 2’si kadın 6 bağımsız isim de meclise girmeye hak kazandı.