Lübnan’da ‘Yeni Hükümet’ istişarelerinde Bakanlık isimleri netleştiriliyor

Beyrut: Caroline Akoum / Şarku’l Avsat

Yeni Hükümeti kurmakla görevlendirilen geçici Başbakan Saad Hariri’nin siyasi parti liderleriyle gerçekleştirdiği istişare turları hafta başından bu yana devam ediyor.

Hariri’nin Şii, Dürzi ve Maruni Hristiyan taraflarla bakanlık sayıları ve bakan isimleri üzerinde yürüttüğü müzakere ve istişare görüşmelerinde taraflar bir araya geldi.

Temsilciler Meclisi Başkanı Nebih Berri, Cenevre’den yaptığı açıklamada, “Hükümetle ilgili çabalar ilerliyor” şeklinde konuştu.

Saad Hariri, geçtiğimiz pazartesi akşamı (Dürzi) Lübnan Demokrat Partisi Başkanı Talal Arslan ile bir araya geldi. Daha sonra ise 16 Ekim’de Maliye Bakanı Ali Hasan Halil, Velid Canbolat’ın (Dürzi) İlerici Sosyalist Partisi’nden Milletvekili Vail Ebu Faur da Arslan’ın Baabda Cumhurbaşkanlığı Sarayı’na ziyaretinden birkaç saat sonra Cumhurbaşkanı Mişel Avn ile görüştü.

Bu bağlamda Özgür Yurtsever Hareketi’nin 11 bakanlık alması ve Lübnan Kuvvetleri Partisi’nin de 4 bakanlık elde etmesinin ardından Maruni Hristiyan kotasındaki ihtilaf çözülmüş oldu.

Dürziler arasındaki ihtilaf ta çözüldü

Lübnan Demokrat Partisi Genel Başkanı Talal Arslan, Cumhurbaşkanı Avn ile görüşmesi sonrasında kendi paylarından bahsetmezken, (Dürzi) Lübnan İlerici Sosyalist Partisi Genel Başkanı Velid Canbolat da Avn ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada “Kimse diğerini yok sayamaz. Cumhurbaşkanı Avn, istikrar konusunda isteklidir. Başka problemlerin oluşmasını istemiyor. Ortak tavizler verildi ve süreç sonlandı” dedi. Velid Canbolat, “Dürzi partiler arasında çekişme” olduğunu reddederek Avn ile görüşmesinin olumlu geçtiğini belirtti. Canbolat, Cumhurbaşkanının 3 Dürzi bakanlık konusunda çözüm sağladığına dikkati çekti.

(Maruni Hristiyan) Lübnan Kuvvetleri’nin Eğitim Bakanlığı ile hususunda çekiştikleriyle ilgili bir soruyu yanıtlayan Canbolat, “Eğitim Bakanlığı’nı istiyoruz ve bu konuda ısrarcıyız. Anlaşmazlık konusu olan bir bakanlığı almak yerine, anlaşmazlıklardan uzak olmak istiyoruz. Eğitim Bakanlığı ve ikinci bir bakanlık bizim için kabul edilebilir. Fakat Çevre Bakanlığı değil. Çünkü çöp tüccarlarıyla veya göçmenlerle anlaşmazlık istemiyoruz. Bu bakanlık, kendi meselesini sonlandırmak için kapatılmalı” ifadelerini kullandı.

Tüm tarafların, bakanlıkların listelerini hazırlamasına paralel olarak 16 Ekim’de “Adalet” ve “Çalışma” Bakanlıklarının pozisyonlarının dağıtımı birinci derecede, “Eğitim” ve “Sağlık” pozisyonları da ikinci derecede istişarelere konu oldu.

Müzakerelere yakın bakanlık kaynaklarından Şarku’l Avsat’a yapılan açıklamaya göre, bu eğilim, “Adalet Bakanlığı’nın Lübnan Kuvvetleri’ne verilmesi, Çalışma Bakanlığı’nın Marada Partisi’nde kalması, Sağlık Bakanlığı’nın Hizbullah’a verilmesi ve Eğitim Bakanlığı’nın Demokratik Buluşma’da kalmasıyla” sonuçlandı.

Diğer kaynaklar ise Cumhurbaşkanı ve Basil’in Adalet ve Çalışma bakanlıklarından taviz verdiğini söyledi.

Müstakbel Hareketi’nden kaynaklar ise talebin yükseltilmesinin sadece bir teklif meselesi olduğunu ve daha sonra gerçek boyutlara ulaşıldığını kaydetti. Kaynaklar ayrıca, “İmtiyazlar sağladık. Bu yüzden ilerleme yoluna herhangi bir engelin koyulması kimse tarafından fayda sağlamaz” dedi. Kaynaklar, Sağlık ve Çalışma bakanlıklarında Marada ve Hizbullah arasında değişiklik yapılma olasılığına dair bazı bilgilerin de mevcut olduğuna dikkati çekti.

Ketaib muhalefette kalıyor

Öte yandan (Maruni Hristiyan) Lübnan Ketaib Partisi’nin Hükümet dışı kalacağı açığa kavuşurken, Genel Başkan Sami Cemayel de bu durumu doğruladı.

“Katılmak istemedik ve bu konuda müzakerelerde yer almadık” diyen Cemayel, hükümetin kurulma sürecindeki istişare sürecini eleştirdi. Ketaib Genel Başkanı Cemayel, “Pozisyonumuzdan memnunuz. Sürecin seyrinden ve istenilen sonuca ulaştırmayacak yaklaşımlar konusunda ikna olmadık. Buradan, hükümetin nasıl kurulacağını takip edeceğiz ve performansına uygun olarak bununla ilgileneceğiz. İyi faaliyet gösterirlerse biz de teşvik edeceğiz. Ancak kötü olursa gerçekleri söyleyeceğiz. Bana göre Lübnan özgür bir sese sahip olmalı. Ülkenin menfaatlerinden önce kendi menfaatlerini ortaya koymadan, insanlara gerçekleri söyleyen bir sese sahip olmalıdır. Ne yazık ki Lübnan siyaseti, her şeyden önce tarafların menfaatlerinin ülkenin pahası, insanların ve ekonominin pahası ve her geçen gün kötüleşen yaşamsal durumun pahasından önde tutulmasıyla şekilleniyor” ifadelerini kullandı.

Ekonomik ve politik durumu ele alma vizyonundan uzak olarak hükümetin kuruluş sürecinde gecikme yaşanmasından dolayı duyduğu üzüntüyü dile getiren Cemayel, “Boyut ve payların farklı olması nedeniyle 5 ay boyunca hükümetsiz kaldık. Bu utanç verici. Bana göre en tehlikeli durum, ülkeyle, pay, menfaat ve boyutlarla ilgili meselelerde anlaşmazlık yaşanması” dedi.