Lübnan’dan Suriyeli gençlere eğitim hakkı

İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün (HRW) sitesi bugün Lübnan’daki Suriyeli bazı gençlere verilen geçici yasal ikamet izni almasına izin veren yeni yasayı ‘gecikmiş bir adım’ olarak nitelendirdi. Örgüt, eğitim haklarının tamamlanmasında önemli bir etken olarak tüm çocuklara ikamet izni verilmesi gerektiğini belirtti.

Örgüte göre, Lübnan’daki yabancıların giriş ve ikametinden sorumlu Lübnan Kamu Güvenlik Genel Müdürlüğü 31 Mart 2018’de yasayı yürürlüğe koydu. Kimlik ya da pasaportu olmayan 15 ila 18 yaş arasında Lübnan’da ikamet eden Suriyeli çocuklar için çıkarılan yasa, 2 yıl süresince geçici ikamet hakkı verilmesine hak tanıyor.

HRW’ye göre bu düzenleme 19 yaşındaki gençleri kapsamıyor

HRW Ortadoğu Direktör Yardımcısı Lima Fakih, “Bu, Lübnan’daki Suriyeli çocukların okula güvenli bir şekilde girmelerine ve yasal bir ikametgâh olmaması nedeniyle gözaltına alınma riskine maruz kalmadan Lübnan’daki okullara gitmelerini sağlayan olumlu bir adım” olarak nitelendirdi.

Suriyeli mültecilerin büyük bir kısmı Lübnan’ın Ocak 2015’te çıkarttığı sert ikamet kanunlarının gerekliliklerini yerine getiremedi. Şu anda Lübnan’da kayıtlı yaklaşık 1 milyon Suriyeli mültecinin yüzde 74’ü ikamet iznine ihtiyaç duyarken hayatlarının her yönünde bu durumun zorluklarını çekiyorlar.

2018 yılında 129 Suriyelinin bulunduğu yapılan bir araştırmada, 15 ila 18 yaş arasındaki gençlerin yaklaşık yüzde 90’ının oturma izni bulunmuyor.

Etkileşim tehlike oluşturuyor

HRW’ye göre, ikamet izninin olmaması mültecilerin hareket özgürlüğünü kısıtlıyor, tutuklanma, kötü muamele ve sömürüye karşı savunmasız hale getiriyor. Ayrıca yetkililerle yapılan herhangi bir etkileşim onlar için tehlike oluşturuyor.

Daha önce Suriye’de 15 yaşın altındaki çocuklar ebeveynlerinin himayesi altındaydı ve 15 yaşına ulaştıklarında kimlik kartı ya da pasaport ile otuma izni almak için başvuru yapmaları gerekiyordu. Ancak, birçok çocuk bu belgeleri almadan Lübnan’a kaçtı.

Norveç Mülteci Konseyi tarafından hazırlanan rapora göre, ankete katılan çocukların yüzde 78’inin Suriye sivil kaydı, yüzde 6’sının da pasaportu vardı. Ancak bu belgelerin çoğu 2 yıldan daha önce çıkarıldı. Bu nedenle HRW, eski belgelerin kabul edilmesi için yeni düzenlemelerin üzerinde çalışıyor.

Örgüt, ikamet yasasının çocukların eğitim hakkını garanti altına aldığını vurgulayarak, ortaöğretimde kayıtlı 3 bin 902 yabancı uyruklu çocuğun olduğunu ve bunların kayıtlı 80 bin Suriyeli mültecinin yüzde 5’ini oluşturduğunu işaret etti.

7 yıl süren kriz süresince 200 binden fazla Suriyeli çocuğun hala Lübnan’daki okullara gidemediği belirtildi.