Madrid-Katalonya hattında tansiyon yükseliyor

İspanya’da merkezi yönetim ile Katalan ayrılıkçılar arasındaki gerilim sürüyor. Karşılıklı yapılan sert açıklamalar, çatlağın daha da büyümesine neden oluyor.

İspanya Kralı 6. Felipe ile Katalonya Özerk Yönetimi Başkanı Quim Torra el sıkıştı. Cuma akşamı Akdeniz Oyunları’nın açılışında gerçekleşen tokalaşma her ne kadar Madrid’deki merkezî otorite ile Katalonya’daki ayrılıkçılar arasındaki gerginliğin azalmasının başlangıcı olarak görülse de bu adımın arkasında şiddetli bir çatışmayı gizleyen bir serap olduğu düşünülüyor.

Geçen ayın ortalarında iktidara gelen Torra’nın selefi Carles Puigdemont’un izlediği ayrılıkçı politikadan geri adım atmadığına, yüzleşmeye devam etmekte ısrar ettiğine işaret eden ve adeta ateş saçan ifadeleri henüz soğumadı. Torra’nın ırkçı tutumlarını izleyen özür beyanının ardından oluşan kasvetli resmi cilalamak istermiş gibi görünen “İki hükümet arasında” diyalog çağrısı, hiç kimseyi ikna etmedi.

Söz konusu tokalaşma, Torra’nın aşırı ayrılıkçı kanat ve Akdeniz Oyunları’nın organizatörlerini uzlaştırmaya çalıştığı tutumundan sonra gerçekleşti. Torra, Kraliyet Sarayı’nın cevap vermediği resmi açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Bölgesel Yönetim Başkanı, merkezi hükümetin Katalonya’daki en yüksek temsilcisidir.”

Torra, İspanya Kralı 6. Felipe ile görüşmeden önce Kral’ın ziyaretine karşı çıkan ayrılıkçı gruplardan bazı göstericilerle bir araya geldi. “Bir adım geri adım atmayacağız” dedi. Bu sırada bir diğer grup da Kral’ın kendisine ve ayrılıkçı harekete karşı sloganlar attı.

Torra, oyunlar başlamadan önce yaptığı resmi açıklamada şunları söyledi:

“Kralın Katalonya’nın durumunu yeniden gözden geçirmesi ya da en azından bizi dinlemesi için son ana kadar bekledim. Katalonya bizim evimizdir ve Katalonya’daki son söz kendi halkı ve kurumları söyleyecektir.”

Torra konuşmasının devamında şu ifadeleri kullandı:

“Bugün itibariyle Katalan hükümeti üyelerinin hiçbiri Kraliyet Sarayı tarafından düzenlenen resmi törenlere veya etkinliklere katılmayacak. Kral, generaller tarafından düzenlenen kutlamalara veya etkinliklere davet edilmeyecek.”

Torra, bölgesel hükümetin ‘Kral ile doğrudan diyalog için bir kanal açmak amacıyla mümkün olan her şeyi yaptığını ancak diğer tarafın cevap vermediğini” söyledi.

Torra, Barcelona’da meydana gelen ayrılıkçı gösterilerde polis ile yaşanan şiddetli çatışmalardan sonra krizin doruk noktasına ulaşmasıyla harekete geçti. Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği bağımsızlık referandumundan iki gün sonra Kral 6. Felipe tarafından yapılan ünlü konuşmaya atıfta bulunarak, “Halkımıza baskı yapanları koruması altına alanlarla fotoğraf çektirmeyeceğim” dedi.

Torra, İspanya Kralı’nın söz konusu konuşmasında polisle yaşanan çatışmalarda yaralananlara değinmediğini ve bu durumun ayrılıkçıların safında geniş bir hoşnutsuzluk dalgasına sebep olduğunu dile getirdi. Torra konuşmasının devamında devletin meşru otoritelerinin anayasal düzeni korumakla yükümlü olduğunu vurguladı.

Torra, Salva Artur Mas ve Almanya’da kaçak olan Carles Puigdemont’un Kral ile son zamanlardaki diyalog başlatma girişimlerini engelleyen Sanchez hükümetinin tutumu ayrılıkçıların kinini daha da artırdı. Bu taleplerin hükümetten geçmesi gerektiğini belirten Başbakanlık Ofisi, söz konusu diyalog girişimlerine olumsuz cevap verdi.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre tüm bu gelişmelerin, İspanya’nın yeni Başbakan Pedro Sanchez ile Katalonya Özerk Yönetimi Başkanı Quim Torra arasında önümüzdeki ay yapılması beklenen toplantıya gölge düşürmesi bekleniyor. Her ne kadar bu toplantının pratik önlemlere yol açması beklenmiyor olsa da Madrid’de hükümetin değişmesinin ardından Katalan dosyasına yeni bir yaklaşımın başlangıcı olacak.

Pedro Sanchez liderliğindeki Sosyalist Parti, Katalonya’da köklü ve geniş bir tabana sahip. Birkaç kez Barselona’da belediye başkanlığı seçimlerini kazandı.

Ayrılıkçıların talep ettiği bağımsız Katalan devletine karşı olan Sosyalist Parti, Almanya’ya benzer bir federal devletin kurulması için İspanyol anayasasının değiştirilmesini destekliyor. Anayasa değişikliği mecliste üçte iki çoğunluk gerektirdiğinden ayrılıkçılara katılmıyor.