Mali’de cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turu Keita’nın lehine görünüyor

Batı Afrika ülkesi Mali’de birinci turu 28 Temmuz’da yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminde adaylardan hiçbirinin gerekli yüzde 50’lik oyu alamamasının ardından, halk seçiminin ikinci turu için sandık başına gitmişti.

Pazar günü akşamı seçim ofislerinin kapanmasının ardından cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda kazananı görmek için sayımlara başlandı.

Birinci turda, mevcut Cumhurbaşkanı İbrahim Boubacar Keita yüzde 41.42, ana muhalefet lideri Soumaila Cisse ise yüzde 17.8 oy almıştı.

İkinci tur cumhurbaşkanlığı seçim sonuçları ile ilgili beklentiler, Mali Cumhurbaşkanı İbrahim Boubacar Keita’nın bir dönem daha ülke yönetiminde kalması yönünde. Çünkü, Mali’de cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda yüksek oyu olan adaylar aynı zamanda seçimin de kazananı oldular.

Mali’nin siyasi tarihinde ilk defa, mevcut cumhurbaşkanı, seçimlerde ikinci tura gitmek zorunda kalıyor.

Mali anayasası, aynı kişinin sadece iki dönem cumhurbaşkanlığı yapmasına izin veriyor. Daha önce Alpha Oumar Konare ve Amadou Toumani Toure iki dönem cumhurbaşkanlığı yapmıştı.

Cumhurbaşkanı İbrahim Boubacar Keita’nın, 1990’ların başlarındaki siyasi çoğulculuktan bu yana, birbirini izleyen iki cumhurbaşkanının ardından ikinci dönemde de cumhurbaşkanı olma yolunda ilerlediği görünüyor.

Ancak muhalefet lideri Cisse, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda sürpriz bir değişim gerçekleştirebileceğine inanıyor.

Cisse basına yaptığı açıklamalarda “zaferin yakın olduğunu” söyleyerek, seçimlerin sonucunu etkileyecek hile ve ihlallere karşı uyarıda bulundu. Cisse daha önce seçimlerin ilk turunun sonuçlarını reddetmiş ve sonuçların “büyük bir sahtekarlığın meyvesi” olduğunu söyleyerek Anayasa Mahkemesine başvurmuştu. Ancak daha sonra bundan vazgeçmiş ve meydana gelen ihlallerin seçimlerin sonucunu etkilemediği değerlendirmesinde bulunmuştu.

Cisse, seçimlerin ikinci turunun hemen öncesinde yaptığı seçim kampanyası konuşmasında, Keita’nın yeniden seçilmesi, Mali’nin kaos dönemine gireceği ve bunun kararsızlık ve güvensizlik ve tüm hükümet planlarının başarısızlığının devam edeceği anlamına geleceğini söylemişti.

Malililerin cumhurbaşkanlığı yarışında ‘talihsiz’ olarak niteledikleri Cisse, ilk turdaki adayları, kendisini Keita’nın karşısında desteklemeleri için ikna edemedi. Adaylar Cisse’nin “Sahteciliğe karşı demokratik bir cephe” oluşturulması ve “Keita’dan başka her şey” sloganıyla cumhurbaşkanına karşı bir ittifak kurulması çağrısını görmezden geldiler.

Bu arada, seçimin ilk turunda üçüncü sırada yer alan varlıklı iş adamı Aliou Diallo, ikinci turdaki tutumu ile ilgili olarak herhangi bir açıklama yapmayacağını söyledi. Cumhurbaşkanı ile muhalefet lideri arasında tarafsız kalacağı açıklamasında bulunan Diallo, uygun gördükleri tutumu benimsemeleri konusunda destekçilerine tam özgürlük verdiğini söyledi.

Dördüncü sırada yer alan astrofizikçi Şeyh Modibo Diarra da benzer açıklamalarda bulundu. İkinci turda tarafsız olacağını söyleyen Diarra, bunun önceki tarafsızlığa göre daha olumsuz bir tarafsızlık olduğunu kaydetti. Kendi destekçilerini Cisse veya Keita’dan herhangi birine yönlendirmeyeceğini ifade eden Diarra, “Onların hiçbiri Mali’nin istediği değişimi temsil etmiyor. Bir madeni paranın iki yüzü gibiler” ifadelerini kullandı.

Büyük adayların seçimlerin ikinci turunda adaylıklarını çekmeleri ve adaylardan herhangi birini desteklemeyi reddetmeleri, ilk turda yüzde 41’lik gibi bir oran elde eden Keita’nın şansını arttırıyor ve seçimleri kazanmak için diğer adayların desteğine muhtaç olan muhalefet liderinin şansını büyük ölçüde zayıflatıyor.

Cisse, 2002 ve 2013 cumhurbaşkanlığının ikinci turunda kaybetmesinden sonra üçüncü kez başkanlık seçimlerini kaybetme yolunda.

Seçimlerin sonuçları ne olursa olsun, Mali topraklarının genelinde 80 delegasyonu harekete geçiren Avrupa Birliği Gözlem Heyeti başta olmak üzere bölgesel, kıtasal ve uluslararası misyonlar tarafından izlenen şeffaflık düzeyi ile ilgili olarak büyük zorluklarla karşılaşılıyor. Misyonlar, çoğunluğu başkent Bamako olmak üzere ülkenin merkezine ve kuzeyine yönlendiriliyor.

Avrupa Birliği Gözlem Heyeti Başkanı Cecile Kyenge, başkent Bamako’daki bir seçim merkezinde düzenlediği basın toplantısı sırasında, Mali’nin farklı bölgelerindeki misyon delegeleri tarafından ziyaret edilen ofislerde gün ortasına kadar anormal bir durum bulunmadığını belirtti. Ayrıca, hile şüphelerinin bulunduğu Mali’nin merkez ve kuzey bölgelerine 80 grup gönderildiğini açıkladı.

Kyenge, seçimlerin cumhurbaşkanının lehine sonuçlanması için hileye başvurulabileceği uyarısında bulunan muhalefet liderinin açıklamalarından sonra, ülkede yeşeren gerginliğe karşı herkesin sakinliğini muhafaza etmesi çağrısında bulundu.

Kyenge sözlerini şöyle sürdürdü:

“İhlaller söz konusu olduğunda bile, bu ihlaller karşısında yasal yollara başvurulmalıdır. Anayasa Mahkemesi gibi, görevi bu meselelerle uğraşmak zorunda olan kurum ve organlar vardır. Çözüm sokaklar da değil.”

Öte yandan, güvenlik sorunları seçimlerin ikinci turunu gölgede bırakırken, Mali makamları seçim ofislerini güvence altına almak için 36 bin güvenlik görevlisini harekete geçirdi.

Seçim ofislerine karşı terör saldırıları gerçekleştirmeyi planladıklarından şüphelenilen üç kişinin tutuklannırken, seçimlerin ilk turunda kaydedilenlerden az da olsa, ülkenin merkezinde ve kuzeyinde bazı saldırılar kaydedildi.

Şarku’l Avsat’ın yerel kaynaklardan edindiği bilgilere göre, kimliği belirsiz silahlı iki kişi cumartesi yarısından önce Mali’nin merkezinde bulunan uzak bir köye gelip, seçim ofislerinden birinden sorumlu olan ilk okul müdürünün evine gittiler. Silah doğrultarak seçim ofisini ekipmanın depolandığı yeri kendilerine göstermesini isteyen saldırganlar, sessiz bir şekilde çekilmeden önce tüm ekipmanları ateşe verdiler.

Kaynaklar, Mali’de orta ve kuzey bölgelerinde birkaç olayın meydana geldiğini kaydettiler.

Bir dizi seçim ofisinde oy kullanılması yasağı getirildi. Ancak bazı gözlemcilere göre, 716 sandıkta oylama yapılmayacağından, ikinci turda gerçekleşen olaylar, seçimlerin ilk turunda meydana gelenlerin sayısına ulaşmayacak.

Öte yandan, ikinci turdaki katılım oranının ilk turda kaydedilen yüzde 43’lük orandan daha iyi olmayacağı bekleniyor. Gözlemciler, bu durumun “coşku eksikliği” ve sonuçların Keita lehine sonuçlanacağını düşünülmesinden kaynakladığını düşünüyorlar.