Mali’deki başkanlık seçimlerinde güvenlik tehditleri

Mali’de dün gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından oy sayım işlemi başladı. Oy verme merkezleri akşam saat yedide kapatıldı. Alınan sıkı güvenlik önlemleri, merkezden uzak bölgelerdeki ve ülkenin kuzeyindeki onlarca merkezdeki oylamaların durmasına neden olan olayları önleyemedi.

Bu seçimlerde yirmi dört aday yarıştı. Adayların en önde geleni ise görev süresi sona eren ve ikinci başkanlık dönemi için yarışan Cumhurbaşkanı İbrahim Ebubekir Keita’ydı. Bununla birlikte Keita, siyasi partiler ve sivil toplum örgütlerinden oluşan güçlü bir koalisyonu yöneten muhalefet lideri Soumaila Cisse’nin güçlü rekabetiyle karşı karşıyaydı.

Mali’nin başkenti Bamako’daki pek çok oy verme merkezini ziyaret eden Şarku’l Avsat, sabahın erken saatlerinde orta düzey bir katılım olduğunu bununla birlikte katılım oranının akşam saatlerinde arttığını, bazı oy verme merkezlerinin kapılarını kapatırken bazı merkezlerdeki oylamanın uzun kuyruklar nedeniyle bir saatten fazla bir süre daha devam ettiğini gözlemledi.

Mali’deki makamlar, muhalefetin seçim listesiyle ilgili suçlamalarını yalanlamak için, listeyi ülkedeki 23 bin seçim merkezinin tamamının kapılarına astı. Cumhurbaşkanı Keita, muhalefetin suçlamalarının “önemli olmadığını çünkü Malililerin şu anda ülkedeki seçim törenini kutladığını” belirtti. Keita, oyunu kullandıktan sonra, muhalefetin seçim listesine yönelik şüphelerine en iyi cevabın başından sonuna kadar seçim sürecini takip edebilmeleri için uluslararası gözlemcilere, gazetecilere ve sivil toplum örgütlerine kapının açık olması olduğunu, bunun, gerçeğin yerel ve uluslararası kamuoyu önünde açığa çıkmasına katkıda bulunduğunu söyledi. “Maliler seçim kutlamaları yapıyor ve önümüzdeki günlerde de kutlayacaklar” ifadelerini kullandı. Seçimlerdeki sakin atmosferi takdir etti ve Malilere dikkatli olmaları ve “kötü niyetli taraflar” ın galeyanına gelmemeleri çağrısında bulundu.

Avrupa Birliği, seçimi kontrol etmek için Mali Devleti’ne onlarca gözlemciden oluşan bir misyon gönderdi. Söz konusu misyonun başkanı Cecilia Chiang Bamako’daki oy verme merkezlerinden birine yaptığı ziyarette, Şarku’l Avsat’a “Durum dengeli ve her şey normal. Mali’nin pek çok yerindeki merkezleri gözlemledik. Bamako ve çevresinde 44 oy verme merkezini ziyaret ettik. Mali’nin her yerinde gözlem yapan ekipler var. Merkezlerin yüzde 70’inin uygun zamanda açıldığını, geri kalanların teknik sorunlar nedeniyle gecikmeli olarak dakikalar sonra açıldığını gözlemledik” ifadelerini kullandı.

Avrupa misyonunun başkanı bununla birlikte “bazı problemlerin” ortaya çıktığından söz ederek, çeşitli yerlerde sorunlar çıktığını ve bazı oy verme merkezlerine karşı saldırılar düzenlendiğini belirtti. “Genel olarak seçim işlemlerinin seyrini etkilemeyeceğini umuyoruz. Herhangi bir taraftan oylama sürecindeki sorunları bildiren bir şikâyet yapılmasa da, sakin ve dikkatli olma çağrısı yaparak durumu kontrol atında tutuyoruz” açıklamalarında bulundu. Chiang, Mali’deki durumun “çok karmaşık” olduğunu ve uluslararası gözlemcilerin görevini zorlaştırdığını vurguladı. Ancak misyonun günler içinde yayınlayacağı bir raporun, seçim sürecini etkilemiş olabilecek çeşitli sorunları veya ihlalleri ele alacağını açıkladı. “Mali zorlu güvenlik koşullarından geçiyor ve güvenlik durumu hepimizin en büyük endişesi. Fakat Mopti bölgesini (ülkenin merkezi) ziyaret ettim ve Mali ordusunun BM misyonu ve uluslararası kuvvetlerle işbirliği içinde aldığı önlemleri gördüm. Oy verme merkezlerini korumak için iyi bir iş yaptıklarını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Malili makamlar, Birleşmiş Milletler Barış Gücü Misyonu’na bağlı uluslararası kuvvetlerle işbirliği içinde seçimleri güvence altına almak için Mali’nin çeşitli bölgelerine 30 bin asker yerleştirdi. Geçtiğimiz Cuma günü, “İslam ve Müslümanlara Destek” Grubu, seçim sandıklarını hedef alan açık tehditler savurmuş ve Malilere seçim merkezlerinden uzak durmaları ve seçimleri organize etmede yetkililerle işbirliği yapmamaları çağrısında bulunmuştu.

Öte yandan, Mali’nin çeşitli bölgelerindeki onlarca oy verme merkezi, kimliği belirsiz silahlı şahısların saldırılarına maruz kaldı. Bu merkezlerin bir kısmında oy verme işlemleri aksamazken, bir kısmında ise başlamadan önce durdu.

Yetkili makamlar tarafından söz konusu saldırılar konusunda ve seçim işlemleri seyrinin etkilenip etkilenmeyeceğine ilişkin hiçbir yorum yapılmadı. Bununla birlikte Şarku’l Avsat’a konuşan yarı resmi kaynaklar: “Kimliği belirsiz silahlı şahıslar dün sabah Anyono bölgesine bağlı Mariko köyü girdiler ve Bamako’dan birkaç yüz kilometre uzakta bulunan köydeki oy verme merkezini tahrip ettiler” açıklamalarında bulundular. Ancak bu kaynaklar, ülkenin merkezinde ve Timbuktu bölgesindeki köylerdeki çeşitli merkezleri hedef alan saldırılar sırasında kayıpların olup olmadığı hakkında bilgi vermediler. Bununla birlikte söz konusu kaynaklar, bu dağınık operasyonların seçimlerin gidişatını etkilemeyeceğini, çünkü bunların Mali’nin dört bir yanında bulunan ve sayıları 23 binden fazla olan oy kullanma merkezlerinden büyük bir kısmındaki sakinlik durumuna kıyasla az olduğunu belirttiler.

Mali’deki Birleşmiş Milletler Barışı Gücü Misyonu (MINUSMA) sözcüsü Oliver Salvador, silahlıların Mali’nin kuzeydoğusundaki Kidal şehri çevresinde 10 mortar mermisi ateşlediğini ve bunlardan birinin başkanlık seçimlerindeki bir oy verme merkezinin yakınında patladığını söyledi. Saldırının ölümle sonuçlanmadığını ancak patlamadan sonra oylamanın geçici olarak durdurulduğunu belirtti. Ayrıca oy verme merkezlerinin yanında BM Misyonu üssünü de hedef alan saldırıların sorumluluğunun hiçbir grup tarafından üstlenilmediğini de kaydetti.