Mısır gazeteleri yok olma kabusu yaşıyor

Gazetelerin basımında sıkıntı olmasına rağmen, günlük gazeteler hala geniş bir Arap kitlesinin önemli bir parçası.

200 yıldan fazla süredir devam eden matbu Mısır basınının geçmişi, dağıtım ve reklamcılıktaki düşüşü durduramadı. Hükümet istatistik ajansına göre, matbu gazetecilikte son dönemlerde sürekli bir düşüş yaşandığı ve muhafazakâr gazetelerin yaklaşık yarısının son 5 yıl içinde kapatıldığını açıkladı.

Dağıtım uzmanlarının tahminine göre, Günde 2,5 milyon nüshadan, 2017’de 400 bine kadar gazete dağıtımında yaşanan düşüşe ek olarak, uzmanlar ve gözlemciler, krizin nedenlerini tartışmak ve Al-Badeel, El-Tahrir, el-Ahrar, el-Tarik, El Karama, Al-Jaleel ve diğer günlük ve haftalık gazeteleri kapatma sürecini tekrar etmemek üzere yapılan itirazlara rağmen, Mısır’daki gazeteciliğin geleceğinden sorumlu devlet kurumları, gözlemcilerin açıklamasına göre şimdiye kadar krize ilgi göstermiyor.

Uzmanlar arasında, Mısır’daki matbaanın sınırlı ve sembolik olarak varlığını sürdüreceği konusunda anlaşma var gibi görünüyor; İnternet medyasına yoğunlaşan ilgiyle ters orantılı olarak matbu medyaya ilgi azalmaya devam edecek. Bu durum da matbu medyanın daha fazla arşivlik gündem dışı analiz, rapor gazeteciliğine yönelmesi anlamına geliyor.

El-Yevm Gazetesi Direktörü Macidi el-Hafnavi, gazetesinin 25 Ocak 2011 ayaklanması sırasında bu rakamı tek başına aşmasına rağmen Mısır günlük ve haftalık gazetelerinin bugün itibariyle 400 bin nüshasının dağıtıldığını tahmin ediyor.

Hafnavi, Şark’ul Avsat’a şunları söyledi: “Geçen sene, fiyatlarına zam yapan günlük gazetelerin dağıtımının yüzde 30 oranında düşeceğini tahmin ettim. Ancak dağıtım yüzde 50 azaldı, Bu çok korkunç bir gerçektir ve dijital basın lehine oldu” dedi.

Hafnavi, “Mısır’daki dijital basın şu anda zayıf mali getiri nedeniyle matbu basımı telafi etmeye hazır değil, kağıt basımındaki tüm çalışanları, basın çalışanlarını ve hatta editörleri emme bunun için yeterli değil. Mısır’daki gazetecilerin sayısının yaklaşık 75 bin olduğunu belirtti.

25 Ocak 2011 devriminden bu yana yaşanan ekonomik kriz, günlük ve haftalık gazetelerin kapanması çok sayıda gazetecinin işsiz kalmasına yol açtı.

18 Kasım 2015’te Al-Bedil gazetesi finansal kriz nedeniyle iflas ettiğini açıkladı. Aynı yıl, ‘Tahrir’ gazetesi, günlük baskısını durdurdu ve haftalık basıma geçti.

Şarku’l Avsat’a konuşan Mısır Yüksek Basın Konseyi Genel Sekreteri Salah İsa, “Mısır gazetelerinin krizleri şimdiki ekonomik durgunluğa bağlı” dedi. “Günlük gazetelerden, işçileri işten çıkarmadan veya gazete fiyatını yükseltmeden sayfa sayısını ve rengini azaltmak suretiyle krizle baş etmelerini istedik. Ancak, el-Vatan gibi bazı günlük gazeteler Mısır el-Yevm ve hatta ulusal kurumlar bu önerilerimiz doğrultusunda sayfa ve renk sayılarını azalttılar.”

Mayıs ayında Dünya Özgürlük Günü dolayısıyla hazırlanan bir rapora göre Mısır’da şu anda 10’u ulusal, 13’ü yerel olmak 23 adet günlük matbu gazete mevcut.

Kamu Hareketi ve İstatistik Merkezi Ajansı (CAPMAS) verilerine göre Mısır’da günlük, haftalık ve aylık toplam gazete sayısı 142 iken bugün bu sayı 75’e düşmüş durumda.