Mısır’dan Filistin barışını kurtarma adımı

Ramallah: Kifah Zebun

Mısır yönetimi Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas’ın olası Gazze karşıtı kararlarını açıklamadan önce Filistin barışını kurtarmak için yeni bir adım atarak Hamas’ı Kahire’ye davet etti. Bunun üzerine Gazze’den yola çıkan Hamas heyeti dün Kahire’ye ulaştı.

Kahire’ye giden Hamas heyetine hareketin siyasi büro başkan yardımcısı Salih el-Aruri başkanlık ederken, Hamas’ın ulusal ilişkilerden sorumlu yetkilisi Husam Badran, heyetin, Filistin halkını ilgilendiren birçok meseleyi sonlandırmak için Kahire’de olduğunu söyledi.

Sözlerini sürdüren Badran, Gazze halkının acısının dindirilmesinin kendilerinin öncelikleri olduğunu belirterek “Biz bu hedef doğrultusunda ve toplumumuzun farklı kesimleri arasında tam bir ortaklık kurulması çerçevesinde 2014 yılında ateşkesi temel alarak her türlü alanda çaba göstermeye devam ediyoruz. Bizim her zamanki hedefimiz milli barış ve birliğin olmasıdır. 2011yılındaki barışa istinaden ayrılığın bitirilmesi konusunda Filistin’deki güçlerin büyük bir kısmı ile aynı görüşteyiz” dedi.

Fetih Hareketi’ni Filistin konusunda tek başına karar almak, diğer tarafları görmezden gelmek ve milli birliğe varılma çabalarını durdurma tehdidinde bulunmakla suçlayan Badran “Daha önceden bu yönde harcanan tüm çabaları baltaladılar. Bunlardan biri de Mısır’ın Filistin barışındaki rolü idi” dedi.

Hamas heyeti, yaklaşık bir hafta önce Mısır İstihbarat yetkilileri ile Gazze’de gerçekleştirilen ve hiçbir sonuca varılamayan görüşmelerin ardından Kahire’ye hareket ederken, Hamas, Gazze’nin Filistin yönetimine teslim edilmesi ve Fetih ile aradaki ihtilaflı konulardaki son kararın ertelenmesi yönünde verilen tüm önerileri reddetti.

Fetih Hareketi, Gazze’nin Filistin yönetimine teslim edilmesi ve grupların silahları konusunda anlaşma yapılması noktasında ısrarcı davranırken Filistin barışının, Mahmut Abbas’ın Gazze karşısında alacağı kararlardan etkileneceğini kabul etmiyor. Fetih Hareketi bunun yanında Hamas’ın askeri görevlilerinin maaşlarını ödemeyi ve ayrılıklar sona ermeden Filistin Kurtuluş Hareketi (FKÖ) konusunda bir polemiğe girilmesini reddediyor.

Hamas da yaptırımlar kalkmadan ve yeni bir milli birlik hükümeti kurulmadan Gazze’yi Filistin yönetimine teslim etmeyi kabul etmiyor. Bunun yanında Hamas, görevlilerinin tamamının maaşının ödenmesini şart koşarken silahlarla ilgili hiçbir tartışmanın yapılmasını istemiyor. Yine Hamas, FKÖ dosyasının yeniden açılması ve örgüt içinde seçimler yapılması konusunda ısrarcı davranıyor.

Durum bu halde iken Hamas, Fetih Hareketi ve Mısırlıların BM’ye hareketi öncesi Abbas’a destek verilmesi isteğini geri çevirmekle yetinmeyerek Genel Kurul konuşması öncesi ve sonrasında Mahmut Abbas karşıtı kampanya başlattı. Fetih Hareketi’nden bazı unsurları gözaltına alan Hamas, Fetih hareketi yanlısı hiçbir faaliyete izin vermiyor. Filistin yönetimi de bu adımlara cevap olarak Batı Şeria’da bazı Hamas üyelerini gözaltına aldı.

Anlaşmazlıkların artmasıyla birlikte Mısır, Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas’ın olası kararlarından etkilenmemesi için Hamas ile bir uzlaşıya varmak için çalışıyor. Şarku’l Avsat’ Mahmut Abbas’ın, Hamas’ın Filistin barışına cevap vermemesi ve Gazze’yi tamamıyla teslim etmemesi durumunda Gazze’ye yönelik finansmanın tamamının durdurulması yönünde büyük bir karar almaya yakın olduğunu aktardı. Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas, BM Genel Kurulu’nda yaptığı açıklamada Gazze’ye yönelik finansmanların tamamının durdurulacağı imasında bulunmuştu.

Hamas liderlerinden Halil Hayya, dün yaptığı açıklamada Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas’ı Gazze karşıtı bir adım atmaması konusunda uyararak “Abbas’ın sorumluluğu üstüne alması gerek. Biz ve halkımız kendi haklarımızı ve gücümüzü koruyacak şekilde doğal cevabımızı vermekte özgür olacağız. Vakti geldiğinde karşılık vereceğiz” dedi.

Gazze’ye yönelik tüm finansmanın durdurulması konusu, Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas’ın başkanlığını yaptığı Filistin Merkez Konseyi’nin önümüzdeki ay görüşeceği dosyalar arasında olacak. Kararın çıkması durumunda Hamas ile ekonomik ve hayati durumun kötülüğünden manidar olan bölge halkının üzerinde benzeri görülmemiş bir baskı oluşacak.

Mahmut Abbas, Gazze’nin tamamen teslim edilmesi veya bölge halkının Hamas’ı buna ve barışa zorlamasını bekliyor. Kahire’ye giden Hamas heyeti, İsrail ile yapılan ve Mahmut Abbas’ın protestosu sonrası duran barış görüşmelerini yeniden başlatmaya çalışacak. Heyet Kahire’ye varmadan Hamas tarafından yapılan açıklamada “Büyük Dönüş Yürüyüşleri”nin devam edeceği belirtildi. Bilindiği üzere iki gün önce Gazze sınırında yapılan yürüyüşlerde işgalci İsrail güçleri 7 Filistinliyi şehit etmişti.

Hamas, Büyük Dönüş Yürüyüşü gerginliğini kullanarak Mahmut Abbas’ın durdurduğu ve İsrail ile yapılan ateşkes görüşmelerinin başlatılması yönünde baskı oluşmasını istiyor.

Mısır, daha önce Filistinli gruplar ile İsrail arasında olan ve gözetmenliğini yaptığı ateşkes görüşmelerinin durmasının ardından Filistin barışının başarılı olması için çaba sarf ediyor. Abbas daha önceden Gazze’nin Batı Şeria’dan ayrılmasına katkıda bulunması ve Yüzyılın Anlaşması’na zemin hazırlaması nedeniyle Gazze’deki bir ateşkes anlaşmasına asla izin vermeyeceğini söyleyerek tehditte bulunmuştu. Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas, Fetih Hareketi’nin görüşmelere katılmasını reddederken Hamas’ın İsrail ile başka bir anlaşma imzalama yoluna gitmesi durumunda mali finansmanın durmasını da kapsayan birçok icraatı faaliyete geçirme tehdidinde bulundu. Mahmut Abbas ilk olarak, FKÖ’nün İsrail ile anlaşma imzalamaya yetkisine sahip tek organ olması hasebiyle barışın başarılı olmasını talep etti.

Hamas 2014 yılındaki ateşkes anlaşmasında olduğu gibi, FKÖ’nün İsrail ile aradaki ateşkes görüşmelerindeki son kararı veren organ olmasını veya ateşkes görüşmelerine gözetmenlik yapmasını istiyor.