Musul, DEAŞ’ın izlerini silmeye çalışıyor

Şehid, 2015 yılında DEAŞ’ın işgal ettiği Musul’da doğduğunda, babası onu Irak hükümetinin nüfus dairesine kayıt ettiremedi. Şehid’in babası Ahmed Aziz, bugün DEAŞ mührü bulunan doğum belgesini kabul ettirebilmek için mücadeleye girişmiş.

39 yaşındaki Aziz, DEAŞ sonrası Irak hükümetinin nüfus dairesine oğlunu kaydettirmek için kavurucu sıcak altında uzun bir kuyrukta bekliyor. DEAŞ zamanında hükümet dairelerini sistematik olarak yıkmış ve kayıtları da yakmıştı.

Üç yıl önce DEAŞ hakimiyetindeki Musul hastanesinden alınan belge dışında bir şeyi olmayan Aziz, “o günlerde nüfus daireleri kapalıydı” diyor.

Bu hizmetler aylar önce büyük şehirlerde yeniden açıldığında oluşan izdihamdan dolayı taksi şoförü Aziz, oğlunu yazdırmaya imkan bulamadı. Şu anda oğlu Şehid, Irak hükümetine göre mevcut değil.

2014- 2017 arasında Irak’ın üçte biri büyüklüğündeki bölgede DEAŞ işgali altında yaşayan insanlar resmi evraklarını kaybettiler. Bazıları örgüt zulmünden kaçarken bazıları da savaşırken bu evraklarını kaybetmiş olabilir. İnsanların bir kısmı, örgütün Hilafet devleti sevdasıyla oluşturduğu kurumlardan evrak alabildiler. Bunlar arasında evlilik, ölüm ve ticari belgeler var ancak kimse bu belgeleri tanımıyor.

Örgütten evlilik belgesi almış kişiler arasında 29 yaşındaki Zeyn Muhammed, AFP’ye şunları söyledi: Nişanlım ve ben baştan aşağı siyah giyinmiş bir “kadı”nın önünde durduk.”

DEAŞ döneminde Musullular çok katı şartlar altında yaşamaya zorlandılar. Muhammed sözlerine şunları ekledi: “Evlilik belgemizde hilafet mührü vardı. Daha sonra yeniden Irak mahkemesi önünde nikahı yenilemek zorunda kaldık.” Irak hükümeti bu tür belgelerin verilmesi için Cuma hariç her gün sabah 8’den 3’e kadar memur çalıştırıyor.

Bu zorlu iş, DEAŞ militanlarının vatandaşlar arasına zaman zaman sızma girişimlerinden dolayı yavaşlamak zorunda kalıyor. Ninova eyaletinde Pasaport İşlemleri Müdürü Tuğgeneral Hüseyin Muhammed, bu tehlikeden dolayı işlerin çok yavaş yürüdüğünü söyledi. Yetkili, DEAŞ’ın insanlara bir milyondan fazla evrak verdiğini 200 bin de pasaport çıkardığını vurguladı.

23 yaşındaki üniversite öğrencisi Mustafa Samir, yakında seyahat etme niyeti olmamasına rağmen pasaport almak için başvuruda bulundu. Samir şunları söyledi: “Bazı insanlar daha önce DEAŞ tecrübesinden dolayı herhangi bir vakitte şehri terk edebilmek amacıyla pasaport başvurusunda bulunuyor. Ben de Musul’da bir şeyler olabilir diye tahmin ediyorum.”