Myanmar Lideri Suu Çii: Rohingyalının geri dönüşünü organize etmek için hazırız

Myanmar lideri Aung San Suu Çii, yaptığı açıklamada, Rakhine Eyaleti’ndeki insan hakları ihlallerine ilişkin olarak, sorumlu olan herkesin hesap vereceği yönünde söz verdi.

Uluslararası eleştiri dalgası ve New York’ta toplanan dünya liderlerinin kullandığı ‘son şans’ ifadesinden sonra Suu Çii, Bangladeş’e kaçan 410 binden fazla Rohingyalının geri dönüşünü organize etmek için ülkesinin hazır olduğunu açıkladı.

25 Ağustos’ta başlayan ve Birleşmiş Milletler’in ‘etnik temizlik’ olarak nitelendirdiği şiddet ile ilgili Suu Çii yaptığı ilk konuşmasında, krizden kaçan Müslümanlar ve siviller için endişelerini dile getirdi.

“İnsanların çektiği acı bizi üzüyor”

Genel Kurul çalışmalarına katılmamak için New York ziyaretini iptal eden Suu Çii, “Güvenlik güçleri, terörle mücadele operasyonu sırasında sivillerin zarar görmesini önleme yönünde talimatlar aldı. Krizde sıkışıp kalan insanların çektiği acı bizi üzüyor” dedi.

Ülkesinin Rohingyalı azınlığın maruz kaldığı şiddet ve mülteci krizi konusundaki uluslararası incelemeden korkmadıklarını belirten Suu Çii, “Geri dönüşlerini organize etmek için mültecilerin kimliğini doğrulamaya hazırız” ifadelerini kullandı.

Myanmar’da devam eden krizle ilgili İngiltere Dışişleri Bakanı Boris Johnson’ın girişimiyle New York’ta BM Genel Kurulunun oturum aralarında Bakanlar düzeyinde bir mini zirve düzenlendi.

Myanmar Ulusal Güvenlik Danışmanı Thaung Tun, evlerini terk etmek zorunda kalan herkesin dönmesini sağlayacaklarını, ancak sürecin nasıl işleyeceğini konuşmak gerektiğini söyleyen Tun, “İnsani yardıma ihtiyaç duyan herkesin, hiçbir ayrımcılığa maruz kalmadan faydalanmasını sağlamak istiyoruz” ifadesini kullandı.

Bu ihlallerin durdurulması gerekiyor

Myanmar Dışişleri Bakan Yardımcısı ve ABD’nin Birleşmiş Milletler Temsilcisi Nikki Haley’in de katıldığı toplantıda açıklama yapan Johnson, “ Demokratik yönetime geçişden kısa bir süre sonra Rakhine Eyaleti’nde yaşanan şiddet, ülkenin itibarı üzerinde bir leke oldu. Defalarca söylediğim gibi, kimse askeri yönetime bir dönüş istemiyor, bu yüzden Aung San Suu Çii ve sivil hükümetin bu ihlallerin durdurulması gerektiğini açıkça söylemesi hayati önem taşıyor” dedi.

Amerikan Delegesi, ülkesinin, Myanmar Hükümeti’ni insani yardıma izin vermek ve sivillerin evlerine güvenli bir şekilde dönmesine yardımcı olmak için Rakhine’deki askeri operasyonları durdurması çağrısında bulunduğunu açıkladı.

Amerikan Delegesi, “İnsanlar hala saldırıya uğrama ya da öldürülme riski altındadır. İnsani yardım ihtiyaç sahiplerine ulaşamadığı gibi, masum siviller sınır boyunca Bangladeş’e kaçıyor” dedi.

Yaptırım uyarısı

İngiltere ve uluslararası güçler, Suu Çii, Myanmar Ordusu’nun Rohingyalılara karşı gerçekleştirdiği şiddeti sona erdirmek için harekete geçmezse, Myanmar’a karşı yaptırım uygulanacağı konusunda dün uyarıda bulundular.

İnsan Hakları İzleme Örgütü Birleşmiş Milletler Direktörü Louis Charbonneau, İngiltere’nin başkanlık ettiği toplantıda, “Bu birinci adım, fakat son olması mümkün olamaz” ifadelerini kullandı.

Charbonneau, dünya liderlerini Myanmar’ın ordusuna yaptırım ve silah ambargosu getirecek olan BM Güvenlik Konseyi kararını kabul etmeye çağırdı.

Öte yandan, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’e, ülkesinin Myanmar Hükümeti’nin ulusal güvenliğini korumak için çabalarını desteklediğini ve Rakhine’deki şiddetli saldırılara karşı olduğunu söyledi.

Guterres BBC’ye verdiği röportajda, “Suu Çii’nin bugün yaptığı konuşma, rotayı değiştirmenin son şansı” şeklinde konuştu.

“Trump’tan herhangi bir yardım istemedik”

Bangladeş Başbakanı Şeyh Hasina, Rohingya Müslümanlarının Myanmar’dan göç etmesi konusunda ABD Başkanı Donald Trump ile bir görüşme gerçekleştirdiğini söyledi. Hasina, Trump’tan herhangi bir yardım beklemediğini dile getirdi.

Perşembe günü BM Genel Kurulu’nda düzenlenecek dünya liderlerinin yıllık toplantısında konuşacak olan Hasina, Trump’ın mültecilere ilişkin tutumunu şöyle anlattı, “Trump’ın mültecilere tutumu belli. Dolayısıyla, Rohingya Müslüman mültecileri sorununda yardım istemek yararlı olmayacaktır.”

Şeyh Hasina, “Bangladeş zengin bir ülke değil. Ama 160 milyon insanın temel ihtiyaçlarını karşılayabiliyorsak, 500 veya 700 bin kişiyi daha besleyebiliriz” dedi.

Myanmar’a siyasi baskı uygulanmalı

Uluslararası topluluktan Rohingyalıların geri dönmesine izin vermesi için Myanmar’a daha fazla siyasi baskı uygulamasını isteyen Hasina, “Myanmar lideri Aung San Suu Çii, bu insanların kendi ülkesine ait olduğunu ve Myanmar’ın kendi ülkesi olduğunu kabul etmelidir. Geri dönmeleri gerekiyor. Bu insanlar acı çekiyor” açıklamasında bulundu.

Üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi, Şeyh Hasina ile Trump arasındaki konuşmayı bilmediğini, ancak ABD Başkanı’nın konuyla çok ilgilendiğini, konu gündeme geldiğinde kesinlikle tepki vereceğini söyledi.